Tesev'in Doğu ve Güneydoğu'ya Yönelik Çalışmaları

Türkiye Ekonomik ve Sosyal Etüdler Vakfı (TESEV) Demokratikleşme Programı yöneticisi Dilek Kurban, Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinden terör nedeniyle zorunlu göç eden vatandaşların bölgeye geri dönüşlerinin koruculuk sistemi kaldırılmadıkça, kara mayınları temizlenmedikçe ve çatışmalar sürdükçe gerçekleşmeyeceğini söyledi.

TESEV Genel Merkezi'nde, vakıf tarafından 2 yıl önce hazırlanan ''Zorunlu Göç ile Yüzleşmek: Türkiye'de Yerinden Edilme Sonrası Vatandaşlığın İnşası'' ve ''Doğu ve Güneydoğu Anadolu'da Sosyal ve Ekonomik Öncelikler'' başlıklı araştırma kitaplarına ilişkin bir panel düzenlendi.

Panelde konuşan Kurban, bölgede terör nedeniyle yerlerinden zorunlu olarak göç etmek zorunda kalan vatandaşların bugün zor şartlarda ve yoksulluk içinde büyük kentlerde yaşadıklarını söyledi.

Kurban, Hacettepe Üniversitesi Nüfus Etüdleri Enstitüsünün BM'nin desteğiyle hazırladığı ve 2006 yılında tamamlanan raporuna göre, her iki bölgeden zorunlu göç edenlerin sayısının 953 bin ile 1 milyon 250 bin civarında olduğunu kaydetti.

Zorunlu göç edenlerden sadece 120 bin kişinin geri döndüğünü vurgulayan Kurban, devletin geri dönüş için uygulamaya koyduğu ''Köye Dönüş Rehabilitasyon Projesi''nin ise bu insanlara yeterli desteği sağlayamadığını savunarak, ''Doğu ve Güneydoğu'ya geri dönüşlerin durdurulması gerekir. Çünkü çok ciddi hayati risk var'' diye konuştu.

TESEV Yönetim Kurulu üyesi Osman Kavala da ''Doğu ve Güneydoğu Anadolu'da Sosyal ve Ekonomik Öncelikler'' kitabındaki verileri aktardığı konuşmasında, bölgede kapsamlı bir programa olan ihtiyacın güncelliğini koruduğunu söyledi.

Nüfusun yüzde 15'inin yaşadığı bu bölgelerin aynı zamanda en geri kalmış bölgeler olduğunu da ifade eden Kavala, özellikle Bingöl ve Pervari gibi yerlerin gelişmişlikte Hindistan'ın bile gerisinde kaldığını kaydetti.

Kavala, bu bölgelerde nitelikli insan gücünün oluşturulmasıyla bölgeye yatırımların çekilebileceğini ve çok önemli bir sorun olan işsizlik sorununun da aşılabileceğini söyledi.