Tepav: "Aynı Gelir Tekrar Yazıldı, Açık Veren Bütçe Fazla Verir Gösterildi"

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı (TEPAV), İşsizlik Sigortası Fonu ve Özelleştirme Fonu gelirlerinden bütçeye aktarılan kaynaklarla 7 milyar YTL açık veren bütçenin 4.6 milyar YTL fazla verir hale getirildiğini belirledi.

TEPAV İstikrar Enstitüsü tarafından hazırlanan "Mali İzleme Raporu-2008 Yılı Ağustos Ayı Bütçe Sonuçları" açıklandı. Geçen aylarda açıklanan bütçe rakamlarını tartışılır kılabilecek olan iki önemli gelişme yaşandığına dikkat çekilen raporda, bunlardan birincisinin İşsizlik Sigortası Fonu ve Özelleştirme Fonu gelirlerinden bütçeye aktarılan kaynağın bütçeye gelir yazılması olduğu ifade edildi. Raporda şöyle denildi:

-AYNI KAYNAK FARKLI DÖNEMLERDE İKİ DEFA GELİR OLARAK GÖSTERİLİYOR

"İşsizlik Sigortası Fonu'ndan bütçeye aktarılan kaynak Fon'un stok olarak elinde bulunan ve geçmiş dönemlerde kamu kesimi gelirleri içinde gelir olarak gösterilen bir tutarın tekrar gelir olarak gösterilmek suretiyle bütçe gelirleri içinde yer alıyor. Aynı kaynak iki defa farklı dönemlerde gelir olarak toplam kamu kesimi gelirleri içinde (önce İşsizlik Fonu, daha sonraki bir dönemde de bütçe geliri olarak) gösteriliyor. Özelleştirme tahsilatlarından aktarılan kaynak da benzer bir uygulamaya yapılıyor. Varlık satımı sureti ile daha önce gelir olarak kamu hesaplarına kaydedilmiş bir kalemin tekrar ve bu sefer bütçe geliri olarak kaydediliyor. Hazine nakit dengesi verilerine göre, İşsizlik Fonu ve Özelleştirme Fonu'ndan bu şekilde aktarılan ve gelir kaydedilen kaynakların tutarı 8 milyar YTL civarına ulaştı."

-KEY ÖDEMELERİ ÖDENEKSİZ YAPILDI

Raporda, bütçe rakamlarını tartışmalı kılabilecek gelişmelerin ikincisinin ise, Konut Edindirme Yardımları (KEY) ile ilgili olduğuna dikkat çekildi. KEY ile ilgili olarak hak sahiplerine Hazine'den Ziraat Bankası aracılığı ile yaklaşık 2,8 milyar YTL civarında ödeme yapıldığı hatırlatılan raporda, ödemelerin ödeneksiz olarak yapıldığı, böylece bütçe açığının bu miktar kadar az hesaplandığına işaret edildi.

Raporda, "Her iki uygulama da öncelikle muhasebe mantığı ve dönemsellik ilkesi açısından yanıltıcı işlemlerdir. Bunun sonucunda da, Ağustos sonu itibarı ile bütçenin ilan edildiği gibi 4 milyar TL civarında fazla değil en az 7 milyar YTL civarında açıkla kapandığını tahmin ediyoruz. Doğru analiz yapılması doğru ve analitik veri kullanımını gerektirdiği için, bu tür uygulamalara ve dolayısı ile mali saydamlığın önemine bir kez daha dikkat çekmek istiyoruz" denildi.

Bütçe açığının bu tanımla geçen yılın aynı döneminde 15,1 milyar YTL olduğu ifade edilen raporda, açığın bu yıl yüzde 50,8 oranında azaldığı bildirildi.

-KURALLI MALİYE POLİTİKASINI PARLAMENTO DENETLEMELİ

Raporda, kurallı maliye politikasına da değinilirken, kurallı maliye politikasının Parlamento tarafından denetlenmesi gerektiği kaydedildi. Raporda, "Hükümetlere harcama yapma ve gelir toplama yetkisi veren parlamentonun bu yetkinin nasıl kullanıldığını da denetlemesi temsili demokrasinin gereğidir. Kuşkusuz yürütme tarafından kuşatılmış bir parlamentonun bunu nasıl yapacağı konusu en yakıcı tartışma konusu olacaktır. Bunu sağlamanın ilk adımı olarak halen TBMM gündeminde bulunan Meclis İçtüzüğünde yapılması öngörülen değişikliklerin hayata geçirilmesi sağlanmalıdır" denildi.(ANKA)

(HLY/YLD/BÜN)