Tekerleme ve Bilmece, Çocukların Okul Başarısını Artıyor

Toplumsal yaşamda önemli yer tutan tekerleme ve bilmeceyi kullanan çocuklarda hızlı, akıcı, takılmadan konuşma becerisi geliştiği, bu öğrencilerin okuma ve anlama hızlarının da artarak okulda daha başarılı oldukları bildirildi.

Cumhuriyet Üniversitesi (CÜ) Eğitim Bilimleri Bölüm Başkanı Yrd. Doç. Dr. Tuncay Dilci, yaptığı açıklamada, bireylerin, ilk çocukluk döneminden başlayarak anlam evrenlerine uygun olarak görsel, işitsel ve dilsel iletilerle beslenmeleri gerektiğini söyledi.

Çocuklara anlatılan veya söylenen türkü, ninni, mani, bilmece, tekerleme ve halk şarkılarının çocukların, anadilinin söz varlığıyla tanışmasına yardımcı olduğunu ifade eden Yrd. Doç. Dr. Dilci, dil gelişimine, çocukların sadece okul ve sınıf çevresi değil, sınıf dışı çevresinin de etkide bulunduğunu bildirdi.

Bu alanda, bilmece ve tekerlemelerin çocuk üzerinde birçok olumlu etkisi olduğu bildiren Dilci, "Çocuk çevresinden duyduğu, öğrendiği tekerlemeler ve bilmecelerin anlamları üzerinde yoğunlaşır. Bu şekilde çocukta dil öğrenme alanında, ilk ve en önemli adımlar atılmış olur. Tekerleme ve bilmeceler sayesinde çocuklar hem yeni kelimeler öğrenir, hem de öğrendikleri bu kelimeleri kullanma olanağı bularak eğlenceli bir şekilde pekiştirme, tekrarlama imkanına kavuşur" diye konuştu.

"Kızın adı Hediye/Ekmek vermez kediye/Kedi gider Kadıya/Kadının kapısı kitli/Hediyenin başı bitli/" şeklinde bir örneğini verdiği tekerlemelerin, içinde taşıdıkları mizah unsurlarıyla, insanları güldürerek asıl konuya dikkati çektiğine değinen Dilci, bu komik sözlerin, aslında insan belleğinde bıraktıkları izle, dil becerilerinin zenginleşmesine yardımcı olduğunu vurguladı.

Tekerleme ve Bilmecenin Okul Başarısındaki Rolü

Çocuk edebiyatı açısından tekerlemelerin çocukların dinleme ve konuşma becerilerini etkilediğini aktaran Dilci, şunları kaydetti:

"Tekerleme ve bilmeceyi kullanan çocuklarda hızlı, akıcı ve takılmadan konuşma becerisi gelişir. Bu bireyler anlama ve okuma hızı adına bir takım beceriler de kazanır. Bu sayede okulda daha başarılı olurlar. Normal insanın anlama hızıyla karşıdaki kişinin konuşma hızı arasında çok büyük bir fark olmaması gerekiyor. İnsanların bir konuyu yeteri kadar anlayamaması, okuduğu bir metni yeteri kadar anlayamayıp tekrar başa dönmesinin en büyük nedeni, anlama hızı ile konuşma hızı, ya da okuma hızı arasındaki farktır. Bu fark ne kadar yükselirse anlama sürecide o kadar olumsuz etkilenir. Bu nedenle hızlı ve akıcı konuşabilmek için, özellikle çocuğun gelişim dönemlerine paralel sunulacak tekerleme örnekleriyle sağlanırsa bireyde doğru ve daha hızlı anlama, doğru algılama, etkin ve birim zamanda daha iyi öğrenebilme becerisi gelişir. Bunun için kaliteli öğrenmeye ulaşma adına tekerleme ve bilmeceden sıkça faydalanılması gerekiyor."

Tekerleme ve bilmece kültününü sadece okul ortamında kalmaması gerektiğini belirten Dilci, ailelerin de evde çocuklarıyla birlikte tekerleme ve bilmece üzerine çalışma yapıp bu konuya vakit ayırmaları gerektiğini sözlerine ekledi.

- SİVAS