Suriye BM Genel Kurulu Gündeminde

193 üyeli BM Genel Kurulu, bugün Suriye'deki durumu ele alacak.

• 

BM Genel Kurulu, bugün Suriye'deki durumu ele alacak.

193 üyeli BM Genel Kurulu'nun 66. Dönem Başkanı Nasır Abdülaziz El Nasır, Suriye'deki krizle ilgili devreye girerek BM'ye üye devletlere geçen hafta mektup yazarak Kurul'un bugün resmi bir toplantıda Suriye'deki durumu ele almasını istediğini ve toplantıda konuşma yapmak üzere BM İnsan Hakları Yüksek Temsilcisi Navi Pillay'i BM'ye davet ettiğini bildirdi.

Genel Kurul üyelerinin bugün El Nasır'a resmi bir toplantı düzenlemesi konusunda yetki vermesi bekleniyor. BM Güvenlik Konseyi'nin (BMGK), 4 Şubat'taki toplantıda Rusya ve Çin'in vetosu yüzünden Suriye'de şiddetin durmasına yönelik Arap Birliği barış planını destekleyen karar tasarısını kabul etmemesinin ardından, BM Genel Kurul'unda pekçok ülke Suriye konusunda harekete geçilmesini istiyor.

Bu arada Suudi Arabistan, Genel Kurul'da oylamaya sunulmak üzere bir karar tasarısı metni üzerinde hazırlıklarını devam ettiriyor. Üzerinde son ana kadar değişiklikler olabilecek taslak metin, BMGK'nın kabul etmediği ve Fas tarafından hazırlanan karar tasarısına çok benziyor.

Karar tasarısının giriş bölümünde, Suriye'de kötüye giden durumdan, devam eden insan hakları ihlallerinden ve Suriyeli yetkililerin kendi halkına şiddet kullanmasından "derin endişe" duyulduğu belirtilerek Suriye yönetimini, ülkedeki tüm insan hakları ihlallerine ve sivillere yönelik saldırılara son vermeye, halkını korumaya, uluslararası hukuktan kaynaklanan yükümlülüklerini tamamen yerine getirmeye çağrılıyor.

Suriye'nin egemenliğine, bağımsızlığına, birliğine, toprak bütünlüğüne güçlü destek verilen tasarıda, Suriye'deki siyasi krizin barışçıl şekilde çözülmesi gereği vurgulanıyor ve Suriyeli yetkililerin, "sivillere karşı güç kullanımı, keyfi adam öldürmeler, tutuklamalar, infazlar, işkence ve kötü muamele" gibi işledikleri tüm insan hakları ihlalleri kınanıyor. Tasarıda Suriye'de silahlı gruplar da dahil olmak üzere bütün tarafları, tüm şiddet eylemlerini sona erdirmeye çağrılıyor ve ülkede şiddet eylemleri ve insan hakları ihlallerinden sorumlu olanların mutlaka hesap vermeleri gerektiği vurgulanıyor.

Tasarıda Suriyeliler tarafından yürütülecek, her kesimi kapsayan ancak sonucunun ne olacağı konusunda önceden hüküm verilmemesi gereken siyasi bir sürecin başlaması çağrısında da bulunuluyor.

-Özel temsilci talebi-

Bu tasarının Rusya ve Çin'in vetosu yüzünden kabul edilmeyen BMGK karar tasarısı metninden farklı olan yanı ise BM Genel Sekreteri Ban Ki-mun'dan Suriye'deki krizin barışçıl çözümü için özel temsilci atamasını istemesi ve Arap Birliği'nin gözlemci misyonuna BM'nin teknik ve maddi yardımda bulunmasını talep etmesi.

Arap Birliği'nin, Mısır'ın başkenti Kahire'de düzenlenen dünkü toplantısında, BM'ye, Suriye için ortak barış gücü oluşturulması konusunda çağrıda bulunmasından ardından gözler yine BM'ye çevrildi.

Ancak ortak barış gücü oluşturulması için BM Güvenlik Konseyi'nin (BMGK) barış gücüne yetki verecek bir karar kabul etmesi gerekiyor. BM kulislerinde BMGK'da veto gücü bulunan Rusya ve Çin'in böyle bir Güce sıcak bakmayacağı konuşulurken bu yeni Arap Birliği talebinin, Suudi Arabistan'ın Genel Kurul'a sunacağı karar tasarısına nasıl yansıyacağı henüz bilinmiyor. Karar tasarıları Genel Kurul'a resmen sunulmadan önce son halini almış sayılmıyor.

Söz konusu karar tasarısının Genel Kurul'a bu hafta içinde sunulması ve görüşülüp oylanması bekleniyor. BM Genel Kurul karar tasarılarının oylamasında 193 üye ülkenin hiçbirinin veto hakkı bulunmuyor. Genel Kurul kararlarının BMGK kararlarının aksine bağlayıcılığı bulunmuyor ancak tavsiye niteliğinde olan bu kararlar, uluslararası toplumun görüşlerini yansıtması açısından önemli bulunuyor.