Ressam Eğitimci Hüsamettin Koçan'dan Doğduğu Köye "Gözlemevi Gibi" Müze

Ressam ve eğitimci Prof.Dr.Hüsamettin Koçan doğum yeri olan Bayburt'un Bayraktar Köyü'ne bir sanat müzesi kazandırdı. Hüsamettin Koçan öncülüğünde Doğu Karadeniz'de, Bayburt'un 45 kilometre dışında, Çoruh Vadisi'ne bakan bir tepenin üzerinde kurulan Baksı Müzesi, çağdaş sanat ve geleneksel el sanatlarını aynı çatı altında bir araya getirmek, sanatı yaşamla buluşturmak için yola çıktı. "Baksı", Kırgız dilinde "Şaman" anlamına geliyor.

Baksı Müzesi, Temmuz başında kapılarını sanata, sanatçıya ve bölge insanına açacak. Bayburt doğumlu sanatçı ve eğitimci Hüsamettin Koçan'ın bireysel hayali olarak 2000 yılında gündeme gelen ve başta sanatçılar olmak üzere çok sayıda gönüllünün katkısıyla yıllar içinde bir toplumsal bir projeye dönüştüğü belirtilen Baksı Müzesi 10 yıllık bir serüvenin sonunda tamamlandı. Baksı Müzesi'nde, geniş bir halk resimleri koleksiyonu, yerel el sanatlarını yansıtan özgün örnekler ve nitelikli bir çağdaş sanat koleksiyonu bir arada yer alıyor.

Baksı Müzesi'nin tanıtımı ve katkı yapanlara plaket verilmesi amacıyla İstanbul Modern'de düzenlenen törene Yaşar Kemal, Emre Kongar, Aydın Doğan, Oya Eczacıbaşı, Bayburt Valisi Kerem Al, Emre Kongar ve Bedri Baykam'ın da aralarında bulunduğu çok sayıda davetli katıldı.

-"BABAMI BEKLEDİĞİM TEPEYE KURDUM..."

"Baksı Müzesi'ni çocukluğumda babamı beklediğim tepeye kurdum" diyen ve ilginç mimarisiyle projenin ilk başta yöre halkı tarafından "gözlemevi" zannedildiğini belirten Hüsamettin Koçan, müzenin sürekli sergileme bölümleri, dönemsel sergi mekanları, konferans salonu, kütüphane, konuk evleri ve atölyelerle 30 bin metrekarelik bir alana inşa edildiğini söyledi. Hüsamettin Koçan, Baksı Müzesi'ni "Yöresel seramik ve dokuma geleneklerini yeniden hayata geçirmek, insanların yaşamını sürdürecek maddi kaynağa kendi topraklarında ulaşabilmesini mümkün kılacak yolları araştırmak ve geleneksel kültürle çağdaş yaşamı buluşturacak yeni bir alan yaratmak" için hayata geçirdiğini ifade etti. Koçan, "Öğrendiklerimi ve düşündüklerimi doğduğum yere taşımak istiyorum" derken Baksı Müzesi'nin bir yandan sanatı toplumla, sanatçıyı doğayla bütünleştirirken, bir yandan Türkiye'nin en yoğun göç veren bölgelerinden biri olan Bayburt'a yaşam soluğunu sanatla yeniden kazandırmayı, bölgenin ekonomik yaşamını canlandırmayı hedeflediğini vurguladı.

-SERGİLEME SALONU, 10 BİN KİTAPLI KÜTÜPHANE-

Baksı Müzesi'nde yer alan 1500 metrekarelik sergileme salonunda Şahmaran, Köroğlu, Eshab-ı Kehf temalı halk resmi örnekleri, camaltı ve işleme koleksiyonu, yazı resimler, şifa tasları, alemler, taş baskılar, çömlek ve seramikler, ehramlar müzenin geleneksel el sanatlarını temsil ediyor. Müzenin çağdaş sanat koleksiyonunda yer alan açılış sergisi ise 20 çağdaş sanatçının "gelenek ve sanat" olgusuna yaklaşımlarını içeren işlerden oluşuyor. Konferans merkezi ise seminer, konferans, panel ve gösterilere ev sahipliği yapacak 150 koltuk kapasiteli salonda el sanatlarının yanı sıra, ziraat, hayvancılık, sağlık konularında da eğitici programlar düzenlenecek. Sürekli üretime yönelik dokuma ve seramik atölyeleri yıl boyunca yerel halka hizmet verecek, kaybolan el sanatlarını yeniden kazandırmayı amaçlayacak. Yaz aylarında buna ek olarak, konuk sanatçıların gözetiminde çağdaş sanat atölyeleri de gerçekleşecek. Kütüphanede ise sayıları 10 bine ulaşan sanat yayınları, halk bilimi ile ilgili yayınlar yer alıyor. Araştırmacılar, eğitimciler, sergi düzenleyicileri ve davetli sanatçıların kalabileceği konuk evi bölümü ise aynı anda 30 kişinin konaklayabileceği ayrı bir birim olacak.

-HER YIL 20 SANATÇI BÖLGEYE DAVET EDİLECEK-

Müzede yer alan günümüz sanatına ayrılan bölüm Vakıf Yönetim Kurulu üyesi Ahu Antmen'in önerisiyle oluştu. Buna göre, her yıl 20 sanatçı bölgeye davet edilecek ve üretilen işler bir sonraki yılın sergisini oluşturacak. Sergilenmiş işler ise depo-müzede sürekli sergilenmeye alınacak. Açılış sergisinde günümüz sanatı bölümünü, Ali Kazma, Alp Sime, Aslımay Altay, Ayşen Urfalıoğlu, Aziz Sarıyer, Beril Anılanmert, Burak Bedenlier, Esma Paçal Turam, Gülay Semercioğlu, Güler Güngör, Kurucu Koçanoğlu, Murat Morova, Mürteza Fidan, Nermin Er, Ramazan Bayrakoğlu, Suzi Hug Levi, Şakir Gökçebağ, Tuğrul Selçuk, Zafer Mintaş'ın işleri temsil ediyor.

-DOĞANIN İÇİNDE VE DIŞINDA ÖZGÜN BİR MİMARİ-

Koçan'ın verdiği bilgiye göre, Müzenin mimari tasarım sürecinde yerel mimarlığın toprak damlı yapı geleneğinin çağrışımlarından hareket edildi.Kavramsal proje Metin Koçan ve Hüsamettin Koçan tarafından tasarlandı. Baksı Müzesi'nin uygulama projesini mimar Sinan Genim gerçekleştirdi. İnşaatın birinci bölümünde dam, bir yaşama ve üretme alanı olarak düşünüldü. Yöreden toplanan kına taşları beton taşıyıcılarla birlikte kullanıldı. İkinci bölüm ise çevredeki dağ siluetine eşlik edecek bir yükselişle, doğal ortamla dost bir anlayış içinde yapı-heykel tasarım anlayışı ile oluşturuldu. Işık kaynağı, yerel kökenli bir tasarım geleneğinden hareketle, tepeden alınarak duvar yüzeyleri boşaltıldı ve sergilenme olanaklarının içe dönük bir atmosfer kazanması sağlandı.(ANKA)

(NÇ/ÖMR)