Osbder: Hedef, Osb'leri Üretim Üssüne Dönüştürmek Olmalı

Organize Sanayi Bölgeleri Derneği, yeni teşvik paketi hazırlanırken dikkate alınması gereken konular için rapor hazırladı Organize Sanayi Bölgeleri Derneği, yeni teşvik paketi hazırlanırken dikkate alınması gereken konular için rapor hazırladı. Üç Bakanlığa sunulacak olan raporda, OSB'lerin, sürdürülebilir kalkınmanın ve sanayileşmenin temel dinamiği olduğu belirtildi ve "Teşviğin hedefi, OSB'leri cazibe merkezine dönüştürmek, ithalatı düşürmek olmalıdır. Bunun için OSB'lere pozitif ayrımcılık getirilmelidir" denildi.

OSBDER, yeni teşvik paketi hazırlanırken dikkate alınması gereken konulara ilişkin rapor hazırladı. Raporun Ekonomi Bakanlığı, Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Maliye Bakanlığı ve Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığına sunulduğunu belirten Organize Sanayi Bölgeleri Derneği Başkanı Hüseyin Kutsi Tuncay, 31 tanesi ihtisas OSB olmak üzere toplam 264 OSB'den, 149'unda 1 veya daha fazla çalışan sanayi tesisi bulunduğunu, ancak işletme aşamasındaki OSB'lerde sanayi parsellerinin önemli kısmında ya tesis olmadığını ya da üretime geçilmediğini ifade etti. Yatırımcı potansiyeli ve gerçekleşme olasılığı araştırması yapılmadan kurulan OSB'lere yapılan kamulaştırma ve altyapı yatırımlarının boşa gittiğini anlatan Tuncay, en kısa zamanda bu yatırımların ekonomiye kazandırılmasını istedi. Tuncay, Yer seçimi kesinleşen, kamulaştırma, planlama ve altyapı inşaatı aşamasında toplam 115 OSB'nin bulunduğuna işaret ederek "Tüm OSB'lerin üretime kazandırılması halinde istihdam 2 milyona çıkacaktır" dedi.

-YATIRIM KARARLARINI EKONOMİK YÖNDEN ETKİLEYEN DEĞİŞKENLER-

Açıklamada, Rapora ilişkin detaylara yer verildi. Buna göre kaynakların verimli ve rasyonel kullanılması amacıyla, OSB kuruluşuna ve genişlemeye yönelik taleplerin gerçekçi bir şekilde değerlendirilebilmesinin önem taşıdığına dikkat çekilen raporda, "OSB projelerine yönelik ihtiyaç analizi, maliyet analizi, ekonomik fayda, yatırımcı eğilimleri, hammadde, pazar ve lojistik olanakların araştırılması gibi birçok objektif veriyi içeren bir "OSB Etki Analizi Raporu" hazırlanarak ulaşılan sonuca göre OSB kurulup kurulamayacağına veya genişlemesine karar verilmelidir" denildi.

Yatırım kararlarını ekonomik yönden etkileyen değişkenlerin başında; potansiyel fonlar, üretim biçimi, risk ve belirsizlik, zaman, rakiplerin davranışı, fiyat değişimleri, vergiler, devlet teşvik ve desteklerinin geldiği ifade edilen raporda, mevcut devlet yardımlarının desteklenecek ve teşvik edilecek yatırımın büyüklüğüne, niteliğine veya bölgenin özelliklerine göre belirlendiği, OSB'lerde yapılacak yatırımlar için özel bir teşvik getirilmediği vurgulandı.

-YENİ DÖNEMİ HEDEFİ-

Raporda, "Yeni yapılacak teşvik düzenlemelerinin temel hedeflerinden birinin Organize Sanayi Bölgelerine yapılan kamulaştırma ve altyapı yatırımlarının boşa girmesini önlemek, OSB'leri yatırım cazibe merkezleri haline getirmek, üretim ve ihracat üssüne dönüştürmek olmalıdır. Diğer önemli bir konu, Türkiye ekonomisinin en ciddi problemi olan cari açıktır. Cari işlemler açığının artmasında, dış ticaret açığındaki artış etkili oluyor. Önümüzdeki dönemde yapılacak teşvik düzenlemelerinin dış ticaret açığını ve ihracatın içindeki ithalat bileşeninin payını azaltmak gibi temel bir hedefi olmalıdır. İthalatta payı yüksek olan yatırım mallarının, ara mallarının ve hammaddelerin Türkiye'de üretimini artırılabilecek destek araçları geliştirilmelidir. Mevcut sanayi tesislerinin OSB'lere taşınması ve yeni yatırımların öncelikle OSB'lerde yapılması için yatırımcıda heyecan uyandıracak bir pozitif ayrımcılık getirilmesi büyük önem taşımaktadır" ifadelerine yer verildi.

-MEVCUT MALİ YÜKLER KALDIRILMALI-

Raporda, özetle şu görüşlere yer verildi:

"Mevcut Mali Yüklerin Kaldırılması: OSB'ler yönünden doğalgaz fiyatı içerisindeki özel tüketim vergisi, elektrik fiyatı içerisindeki yüzde 1 enerji fonu ve yüzde 1 belediye payı ile OSB'lerde sanayi parseli satış bedelleri üzerinden yüzde 1 oranında KOSGEB'e yapılan ödeme sanayicinin üretim ve yatırım maliyetlerini yükselmesine yol açmakta, dolaysıyla bu kesintinin kaldırılmalı.

Vergisel Sorunlar: Maliye Bakanlığı, 2007 yılında çıkarmış olduğu, 1 seri no'lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliği ile organize sanayi bölgelerinin ve küçük sanayi sitelerinin, iktisadi işletmelerinin bulunması halinde, bu iktisadi işletmelerin kurumlar vergisi mükellefi olduklarını düzenlemiştir. Bu yaklaşım ile OSB'lerin, 4562 sayılı Kanununa göre kurulmuş, kamusal nitelikte görev ve yetkilerle donatılmış ve bu nedenle, her türlü vergi, resim ve harçtan muafiyet verilmiş olduğu görmezden gelinmiştir. OSB'ler ticari kuruluşlar değildir. Bölge içinde elde edilen faaliyet gelirleri, bölge için ve bölge sanayicisi için kullanılmakta, böylece sanayicinin mali yükümlülükleri azaltılmaktadır. Söz konusu sorunun çözümü amacı ile 1No'lu Kurumlar Vergisi Tebliğinin 4 üncü maddesinin 16 ncı fıkrasının 2 nci bendinin yürürlükten kaldırılması gerekir. Bizim önerimiz, "OSB'lerinin altyapı yatırımlarında, arıtma, ar-ge ve inovasyon merkezi, test ve belgelendirme merkezi yatırımlarında ayrı ve özel bir teşvik uygulaması getirilmesinin yahut OSB yatırımlarının dördüncü bölge devlet yardımlarından yararlandırılması" şeklindedir.

-OSB'LERDE YATIRIM YAPACAK VE OSB'LERE TAŞINACAK İŞLETMELER-

-OSB'lerin yatırım, üretim ve ihracat merkezlerine dönüştürülebilmesi amacıyla, OSB'lerde yapılacak olan yatırımların sektör ve ölçek ayrımı yapılmaksızın 4 üncü bölge devlet yardımlarından faydalandırılması yahut OSB'lerde yapılacak yatırımlarda sektör ve ölçek farkı gözetmeksizin bölgelerinde uygulanan veya uygulanacak olan desteklerden, oran(örneğin yüzde 20 fazlası gibi), miktar ve süre yönünden pozitif ayrıcalık sağlanarak uygulanması.

-İthalat payı yüksek olan ve organize sanayi bölgelerinde üretilen yatırım malı ve ara malı üretiminde gümrük vergisi ve KDV muafiyeti getirilmesi.

-Mevcut sanayi işletmelerinin/KOBİ'lerin, ölçek büyüterek OSB'lere taşınmaları halinde, sektörel ayrım gözetilmeksizin taşıma desteği verilmesi ve dördüncü bölgede uygulanan yatırım desteklerinden faydalandırılması.

-OSB'deki bir işletmeya, kendi bölgesi içinde bir işletmeden veya bir başka OSB'deki işletmeden yatırım ve ara malı temin etmesi durumunda KDV muafiyeti uygulanması.

-5746 sayılı Kanuna göre, Ar-Ge merkezi desteği en az elli tam zaman eşdeğer ar-ge personeli istihdam eden, yeterli ar-ge birikimi ve yeteneği olan birimlere verilmektedir. OSB'ler ve KOBİ'lerin ar-ge merkezi kurmaları halinde, elli tam zamanlı ar-ge personeli istihdamı şartının, başlangıç için beşte biri olarak uygulanabilmesi ve devamında belli periyotlarda artırılmasına yönelik Kanunda düzenleme yapılması.

-OSB'lerde bedelsiz arsa tahsisinde Devletçe karşılanan oranların çok farklı uygulamasının yarattığı iller arasında yarattığı haksız rekabeti önleyecek şekilde çözüm üretilmesi." - Ankara