Merkezden Hükümete Elektrik Önerisi

Merkez Bankası Para Kurulu, hükümete öngörülen fiyat ayarlamalarının bir takvim dahilinde önceden açıklanmasını önerdi.

Bunun beklentilerdeki dağınıklığı gidereceği savunulurken, elektrik tarifelerinde yeni ayarlama yapılmasının gündemde olmasının, enerji fiyatlarına ilişkin riskleri canlı tuttuğuna dikkat çekildi.

MERKEZ Bankası Para Politikası Kurulu’nun (PPK), 15 Mayıs’ta kısa vadeli faiz oranlarını 50 baz puan artırdığı toplantısına ilişkin yapılan açıklamada, hükümete ilginç bir öneri sunuldu. PPK, beklenti dağınıklığının giderilmesi için, hükümetten öngörülen fiyat ayarlamalarına ilişkin bir takvimin önceden açıklanmasını istedi.

Dağınıklık giderilir

Merkez Bankası tarafından yapılan açıklamada, hükümete yönelik şu uyarı ve tavsiyeler yer aldı: "Orta vadeli mali çerçeve dahilinde belirlenen faiz dışı fazla hedeflerine ulaşmak için zaman içinde doğabilecek ek finansman ihtiyacının, dolaylı vergi artışları yerine ’mümkün olduğunca harcama kısıcı tedbirlerle’ karşılanması gerekli. Ayrıca, yönetilen/yönlendirilen fiyatlarda öngörülen ayarlamaların bir takvim dahilinde veya kurala bağlı olarak önceden açıklanmasının, enflasyon beklentilerindeki dağınıklığın giderilmesine katkıda bulunacaktır. Petrol fiyatlarındaki gelişmeler doğalgaz ve elektrik fiyatları üzerinde de baskı oluşturuyor. Otomatik fiyatlama uygulamasının başlaması ile özellikle elektrik tarifelerinde yeni ayarlamaların yapılmasının gündemde olması, yurtiçi enerji fiyatlarına yönelik riskleri canlı tutuyor."

Öngörülenden katı

İşlenmiş gıda fiyatlarının yıllık artışının bir süre daha yüksek seyretmeye devam edeceği tahmin edildiğini belirten PPK’nın bu konudaki değerlendirmesi şöyle oldu: "Süregelen yüksek düzeyli arz şoklarının diğer belirsizlik algılamalarıyla birleşmiş olması, enflasyonun öngörülenin de ötesinde bir katılık gösterme riskinin göz ardı edilmemesi gerektiğine işaret ediyor. Bu bağlamda, gıda ve enerji fiyatlarına ilişkin belirsizlikler orta vadeli enflasyon görünümü açısından da risk oluşturuyor. Gıda ve enerji fiyatlarındaki hızlı artışların devam etmesi durumunda Merkez Bankası ikincil etkileri en aza indirgemeyi amaçlayacaktır. Söz konusu fiyatların beklenenden daha olumlu gelişmesi durumunda ise enflasyonun daha hızlı düşmesine imkan tanıyan bir politika çerçevesi benimsenecektir."

Böyle giderse yüzde 4’lük hedef kısa vadede tutmaz

MERKEZ Bankası Başkanı Durmuş Yılmaz, dünyada gıda ve enerji kaynaklı enflasyonun bir süre daha devam etmesi halinde yüzde 4 düzeyindeki hedefe kısa vadede ulaşılmasının mümkün görülmediğini söyledi. Yılmaz, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’na yaptığı sunumda şu değerlendirmeleri yaptı:

Uluslararası piyasalarda iki yıldır süregelen enerji ve gıda fiyatlarındaki hızlı artış eğiliminin kalıcı olabileceğine dair analiz ve görüşler ağırlık kazandı. Dünyada gıda ve enerji kaynaklı enflasyon bir süre daha devam ederse yüzde 4 hedefine kısa vadede ulaşılması mümkün görülmüyor.

2008 için hedefin değiştirilmesi, hesap verme ilkesinin ihlali anlamına gelecek. Hedef değiştirme konusu yıl sonuna doğru bütçe hazırlıkları çerçevesinde tekrar değerlendirilebilir.

Orta vadede fiyat istikrarına odaklandık. Ancak içinde bulunulan konjonktürde bu hedefe ulaşma süresiyle ilgili katı politika izlenmeyecek. Arz şoklarından kaynaklanan enflasyon artışına sert tepki verilmesi iktisadi faaliyette ve göreli fiyatlarda arzu edilmeyen dalgalanmalara yol açabilir.

Yurtdışı kaynaklı risklerin belirginlik kazandığı son dönemde, mali disiplinden sapmaya yönelik izlenim ortaya çıkarsa Türkiye ekonomisine ilişkin risk algılamalarında bozulma olabilir.

Türkiye’de reel sektörün kısa vadeli borç yükü, diğer gelişmekte olan ülkelere göre daha yüksek. Geliri YTL cinsi olan firmaların kur riskini yönetmede daha ihtiyatlı olmaları gerekiyor.