Erzurum'un Oltu ilçesinde yapılan Madencilik Sektöründe İş Sağlığı ve Güvenliği Kampanyası'nın 7. Eğitim Semineri'nde konuşan İş Sağlığı Güvenliği Genel Müdürlüğü İş Güvenliği Daire Başkanı Ümit Tarhan, yaşanan iş kazaları ve mesleki hastalıklar sebebiyle maden işçiliğinin oldukça sorunlu ve sıkıntılı bir sektör olduğunu söyledi.
Oltu Belediyesi Sinema Salonu'ndaki seminer, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü ile TMMOB Maden Mühendisleri Odası arasında 2007 yılında arasında imzalanan ve iki yıl sürecek olan "Madencilik Sektöründe İş Sağlığı ve Güvenliği Şartlarının İyileştirilmesi" konulu protokol çerçevesinde düzenlendi.
İşçi, işveren ve konuyla ilgili kişi ve kuruluşların eğitimini ve bilinçlenmesini sağlayarak çözüm yollarının bulunması için gerekli ortamı oluşturmanın ve sonuçlarının hayata geçirilmesinin amaçlandığı protokol çerçevesinde daha önce 6 kez başka il ve ilçelerde yapılan seminerin 7'incisi Doğu Anadolu Bölgesi'nde ilk kez Oltu'da gerçekleştiriliyor.
Semineri başta Oltu Kaymakamı Ömer Lütfi Yaran, Belediye Başkanı İbrahim Ziyrek olmak üzere kamu kurum ve kuruluşu temsilcileriyle Oltu Kömür Anonim Şirketi yönetim kurulu üyeleri ve maden işçileri izledi.
MADENCİLİK SORUNLU BİR SEKTÖR Meslek örgütlerinin ve sivil toplum kuruluşu temsilcilerinin ilgi göstermediği toplantının açılış konuşmasını yapan İş Sağlığı Güvenliği Genel Müdürlüğü İş Güvenliği Daire Başkanı Ümit Tarhan, madencilik sektörünün ülkenin gerek ekonomik gerekse istihdam açısından en büyük sektörlerinden birisi olduğunu söyledi. Diğer endüstri kollarındaki hammadde temini konusunda da etkin bir rol oynayan madencilik sektörünün büyük bir üretim alanı olduğuna işaret eden Tarhan, "Ülkemizde yaklaşık 475 adet kömür madenciliği işletmesi, 500 kadar kömürden gayri madencilik işletmesi ve 2 bin 852 adette taş, kil ve kum ocağı işletmesi faaliyet göstermektedir. Tüm bu işletmeler dikkate alındığında bu sektörde 100 bin kişinin istihdam edildiği bilinmektedir. Ancak, bu kadar önemli olan bir sektörde yaşanan iş kazaları ve mesleki hastalıklar maden işçiliğinin oldukça sorunlu ve sıkıntılı bir sektör olduğunu da göz önüne sermektedir. Bu meslek dalı, hem doğası gereği yüksek risk içermekte hem de taşeronlaşmakla iş kazalarına yol açmaktadır" dedi.
Son 10 yılda ülke genelinde elde edilen verilerin bir değerlendirmesini yapan Tarhan, "Ülkemizde iş kazaları açısından rakamlara bakıldığında her 100 işçiden 9'u meydana gelen iş kazaları neticesinde hayatını kaybediyor. Yine mesleki hastalıklar açısından bir değerlendirme yapacak olursak, kayıtlara geçmiş meslek hastalıklarının yarısı madencilik sektöründe çalışanlarda görülüyor. Bu durumun üzerinde ilgili kurum ve kuruluşlar olarak önemle durmamız gerekiyor" diye konuştu.
Tarhan, "Tüm toplumda bir güvenlik kültürünün oluşması gerekiyor. Sadece çalışma hayatında değil, günlük hayatta da bu gereklidir. Ciddi anlamda bir eğitim ve işbirliğiyle bu kültür gelişiminin sağlanması gerekiyor" şeklinde konuştu.
İŞ KAZALARININ NEDENLERİ Türkiye Maden Mühendisleri Odası (TMMO) Başkanı Mehmet Torun ise madenciliğin zor bir meslek olduğunu belirterek, şunları söyledi:
"Özellikle yeraltı kömür madenciliği çok daha zordur. Yerin metrelerce altında yapılan bu çalışma tam bir ekip işidir. Bu tür ocaklarda yaşanan kazaların azaltılması ve önlenmesi ancak hepimizin elbirliği yapmasıyla mümkün olur. Son yıllarda Türkiye'de uygulanan politikalar sonucu devletin küçülmesi ve üretimden çekilmesi, özelleştirmeler sonucu maden kazalarının bir hayli arttığı ve son 5 yılda 500'ün üzerinde maden işçisi ve mühendisinin hayatını kaybettiğini gözlemlemiş bulunmaktayız. Diğer iş sektörlerinde meydana gelen kazaların oranıyla bu rakamları karşılaştırdığımızda oldukça fazla olduğu görülürken diğer taraftan dünyadaki gelişmiş ülkelerin madencilik sektörüne bakıldığında da bu rakamın çok fazla olduğu görülmektedir." Kazaların nedenleri hakkında ilginç açıklamalarda bulunan Torun, devletin üretimden çekilmesinin, taşeronlaşma ve özelleştirmenin, daha çok kar elde etme hırsı ve eğitimsizliğin nedenlerin başında geldiğini savunarak bu tür eğitim çalışmalarının süreceğini vurguladı.
Türkiye Kömür İşletmeleri'nin (TKİ) kapatılmasının ardından bölge ekonomisinde birtakım sorunlar yaşandığına değinen Oltu Belediye Başkanı İbrahim Ziyrek ise şunları kaydetti:
"Şimdi nereden nereye geldiğimizi bu seminer ile çok daha iyi görüyoruz. Kapanan TKİ'den sonra özelleştirme yoluyla Oltu Kömür ve Madencilik Anonim Şirketi bünyesinde tekrar üretime başlayan kömür ocakları için o gün arkadaşlarımla birlikte verdiğim mücadelenin ne kadar isabetli olduğunu bugün çok daha iyi görüyor ve bu durumdan memnuniyet duyuyorum." Oltu Kaymakamı ve Oltu Kömür ve Madencilik Anonim Şirketi Yönetim Kurulu Başkanı Ömer Lütfi Yaran da özelleştirme kapsamında satın alınan kömür ocaklarında 270 kişinin çalıştığına vurgu yaparak Doğu Anadolu Bölgesi'nin en büyük işletmelerinden biri olduklarını ifade etti. En ağır ve tehlikeli iş kollarının başında gelen madencilik sektöründe işçilerin sağlık ve güvenliklerine bzolan bir sektörde yaşanan iüyük önem gösterdiklerini belirten Yaran, şunları söyledi:
"İnsan hayatından değerli bir maden yoktur. Bu bilinçle kömür ocaklarında her türlü tedbiri almış bulunmaktayız. Bu sektör; bilgi, deneyim ve uzmanlık gerektiren bir meslek dalıdır. Geçen 4 yıllık süre içerisinde de çok şükür herhangi bir kaza veya sıkıntıyla karşılaşmadık." Seminerde işçi ve işverenlere güvenlik kültürü, risk değerlendirmesi, işverenin sorumlulukları, madenlerde iş, teftiş, verimlilik, madenlerde kişisel koruyucu donanımlar, hukuki sorumluluklar konusunda bilgiler verildi.
(DMA-İRT-CMH-Y)