'Madencilik Sektörü Ortaçağı Yaşıyor'

Serhat TEZCAN - Faruk KAHRAMAN/BURSA, (DHA)

TBMM Madencilik Araştırma Komisyonu olarak yaptıkları araştırmayı tamamladıklarını açıklayan AK Parti Bursa Milletvekili ve Komisyon Başkanı Altan Karapaşaoğlu, Türkiye'de madencilik sektörünün Ortaçağ dönemini yaşadığını belirterek, "Hazırladığımız rapor hayata geçerse 5 yılda 2 milyon 832 bin ilave istihdam, 75 milyar dolar da Gayri Safi Milli Hasıla'ya katkı sağlanacak" dedi.

Başkanlığını AK Parti Bursa Milletvekili Altan Karapaşaoğlu'nun yaptığı 16 kişilik Madencilik Araştırma Komisyonu'nun hazırladığı madenlerle ile ilgili araştırma raporu tamamlandı. Raporun yarın TBMM'de görüşüleceğini ifade eden Karapaşaoğlu, 2 bin sayfalık kitabın özetlenerek 780 sayfa haline getirildiğini kaydetti. Altan Karapaşaoğlu, raporun hazırlanması için Türkiye'deki her tip madeni incelediklerini ve kaza olan yerleri de gördüklerini ifade etti.

Komisyon raporunun 3 bölümden oluştuğunu anlatan Karapaşaoğlu, ilk kısımda TBMM'ye çeşitli partilerden verilen önergeler, ikinci kısımda Türkiye'deki maden uygulamaları, son kısımda ise dünyadaki madencilik uygulamalarının olduğunu açıkladı. Kitabın 20 kişilik uzman ve bilirkişi tarafından hazırlandığını belirten Altan Karapaşaoğlu, Türk Dil Kurumu'ndan da 2 uzmanın dil hataları ile ilgili incelemelerde bulunduğunu söyledi.

Bu yıl madencilik sektöründe üst üste üzücü olayların yaşandığını hatırlatan Karapaşaoğlu, bunların büyük bölümünün teknik eksikliklerden kaynaklandığını söyledi. Kanada'nın madencilik sektöründe en iyi ülke olduğunu vurgulayan Altan Karapaşaoğlu, "Türkiye'de madencilik sektörü Ortaçağ dönemini yaşıyor. Gelişmiş ülkeler madenlerinde galeri açıyorlar. Yer altına indikçe madenin sağında ve solunda belirli aralıklarla korunma odaları var. Madencilerin orada kalabileceği hatta yaşayabileceği ışıklandırmalı odalar var. Yer üstünden yer altına müdahale imkanı var. Bunun yanında yiyecek, içecek, havalandırma dışında gerekli malzeme araç ve gereçler de burada bulunuyor. Ancak Türkiye'de galeri odaları elverişsiz" diye konuştu.

'YURT DIŞINDA MADEN AÇMANIN MALİYETİ BİZİMKİNİN 15- 20 KATI'

Türkiye'de madencilik sektörünün gözden geçirilerek tekrar ele alınması gerektiğine dikkat çeken Altan Karapaşaoğlu, "Türkiye'de maden açmanın maliyeti 100 ile 150 bin lira arasında değişirken, yurt dışında bunun maliyeti bizimkinin 15- 20 katı olarak göze çarpıyor. Neden? Araç gereç malzemeleri daha pahalı ama daha emniyetli görünüyor" dedi.

HAKKARİ'DE DÜNYANIN EN BÜYÜK VE ZENGİN MADENİ ÇIKTI

AK Parti Bursa Milletvekili ve TBMM Madencilik Araştırma Komisyonu Başkanı Altan Karapaşaoğlu, Türkiye'deki madencilik sektörü ele alındığında öne çıkan belli başlı konuları şöyle sıraladı:

"Teknik incelemeler akredite olmayan laboratuvar veya kurumlar tarafından yapılıyor. Uluslararası akredite mühendisliği Türkiye'de yok. Türkiye'de maden mühendisinin imzası var ama kendileri meçhul. Bunun dışında madenler ile ilgili yazılan raporlar uluslararası standartlara uygun olmalı. Örneğin Hakkari'de çinko ve krom madeni var. Burada düzenlenen raporlara göre cevher zenginliği yüzde 10- 12 düzeyinde, Güney Afrika'dan akredite olarak gelen kurumun yaptığı araştırmaya göre ise yüzde 33 olarak bulundu. Dünyanın en büyük ve zengin madeni olduğu belirlendi. Ayrıca Türkiye'de kurumlar arasında bilgi paylaşımı yok. Sermaye yetersizliği ve yasa, yönetmelik konularında da yetki çatışması var."

GSMH'YE 75 MİLYAR DOLAR KATKI SAĞLAYABİLİRİZ

Sıkıntıların aşılması durumunda Türkiye'nin madencilik sektöründe önemli aşama kaydedeceğini belirten Altan Karapaşaoğlu, "Türkiye'nin en önemli sorunu istihdam. Bunları aşarsak 5 yıl içerisinde 2 milyon 832 bin ilave istihdam ve 75 milyar dolar da Gayri Safi Milli Hasıla'ya katkı sağlarız" dedi.

'MADENLERİMİZ YETERİNCE DEĞERLENDİRİLMİYOR'

Türkiye'de madencilik sektörünün değerlendirilemediğini vurgulayan Karapaşaoğlu, "Altın elde ediyoruz fakat ayrışması ve işlenmesi yurt dışında yapılıyor. Komisyon çalışmaları sırasında ilginç bir bilgiye ve belgeye ulaştık. Yıllarca önce Kaz Dağları'nda altın aramalarıyla ilgili kıyametler koparıldı. Türkiye altın ithalatının büyük bölümünü Almanya'dan yapıyor. Türkiye'den üretim yapılmasıyla ithalat azalınca, Almanya'da istihbarat teşkilatınca kurulan bir vakıf aracılığıyla Türkiye'deki kimleri maddi destek gönderildiğini banka dekontlarıyla tespit ettik ve bunları ilgililere ulaştırdık. Madeni çıkaramadığımız için büyük gelir yurt dışında kalıyor. Bor madenimiz de yeterince değerlendirilmiyor. Pazar sorunumuz var. Çıkardığımız demir cevherini iyi işleyemediğimiz için hammaddeyi yurt dışından alıyoruz. Yılda 6 milyar dolardan fazla zenginleştirilmiş maden cevheri ithal ediyoruz" diye konuştu.

MADENCİLİK BAKANLIĞI KURULMALI

Rapor sonrasında Türkiye'deki madencilik sektörünün yeni şekil alacağını söyleyen Altan Karapaşaoğlu, ekonomik gelirin artacağını kaydetti. Diğer ülkelerde 3- 5 çeşit değerli maden varken, Türkiye'de bu oranın 50 olduğunu ifade eden Karapaşaoğlu, yer altındaki hazinenin kazılmayıp çıkarılmamasından yakındı. Madencilik sektörü ile ilgili müstakil bir bakanlığın kurulması için çalışma yaptıklarını da sözlerine ekleyen Karapaşaoğlu, "Şu an Türkiye'de az veya çok yatırım bulunuyor ancak en kısa zamanda işletmelerin bu rapordaki yönetmeliğe uymalılar" dedi.