Körüklü Söke Çizmesinin "Son" Ustası

Sinan Özmüş - Aydın'ın son körüklü çizme ustası 78 yaşındaki Zeki Avcıoğlu, ilerleyen yaşına rağmen, Söke ilçesindeki küçük dükkanında mesleğini sürdürüyor.

Sinan Özmüş - Aydın'ın son körüklü çizme ustası 78 yaşındaki Zeki Avcıoğlu, ilerleyen yaşına rağmen, Söke ilçesindeki küçük dükkanında mesleğini sürdürüyor.

Ege'de efe kostümlerinin vazgeçilmez parçası körüklü Söke çizmesinin ustalarından Aydınlı Cafer Sağdıç'ın 2009 yılında 79 yaşında vefat etmesinin ardından Avcıoğlu, mesleğin "son ustası" olarak kaldı.

Söke'deki küçük bir dükkanda körüklü çizme yapmaya devam eden Avcıoğlu, AA muhabirine, 7 yaşında hem okula hem de ilk ustası olan babasının yanında çıraklığa başladığını anlattı.

O günden bu yana, 71 yıldır ara vermeden mesleğini devam ettirdiğini belirten Avcıoğlu, "Her vilayetin, yörenin, memleketin kendisine has kültürel bir ürünü vardır. Körüklü çizme de Söke'nin kültürel sanat ürünüdür" dedi.

Avcıoğlu, körüklü çizmenin Söke'den çıktığını ve her yerde "Söke Çizmesi" olarak anıldığını belirtti.

Kendisinden önceki körüklü çizme ustalarını birer "dahi", kendisini ise

"çömez" olarak tanımlayan Avcıoğlu, "Ustalarımızın büyük kısmı öldü, bir kısmı mesleği bıraktı. Meslek en sonunda benim gibi bir çömeze kaldı" diye konuştu.

Kendisi ölünce, mesleğinin de unutulup gitmesinden korktuğunu belirten Zeki Avcıoğlu, şöyle devam etti:

"Bunu yaşatmak için ne yapalım- Benim bu ürünüme pazar açsınlar. Güzel Pazarlar olsun. Devlet desin ki 'Usta sen bize 100 çizme yap. Biz bunları dağıtalım, reklamını yapalım. Buralardan sana sipariş gelsin. Sen de bunu yaşat.' Ben bunları zaten tek başıma yapamam. O zaman ben çırak, kalfa yetiştireceğim. Buradan gittiğimde o çırak ve kalfalar bu işi yapacaklar. Bu pazar olmazsa, bu iş yürümez. Bu iş benimle birlikte kabre gider. Bugüne kadar yaşadı yaşadı, en son bana geldi. Ama benden sonra da gitsin. Mesleğimin yok olmasını istemiyorum."

-"Yaptığım çizme Başbakan'a hediye edildi"-

Avcıoğlu, 2004 yılında Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ı Ankara'da ziyaret eden Ak Parti Aydın il heyetindeki ilçe başkanlarının, bölgelerine özgü ürünleri topladığını, o zamanki Ak Parti Söke İlçe Başkanı Kemal Özbek'in de kendisine 43 numara bir körüklü çizme yaptırdığını söyledi.

Çizmenin, o zamanın Ak Parti İl Başkanı ve şimdi Aydın Milletvekili Mehmet Erdem tarafından Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'a hediye edildiğini anlatan Avcıoğlu, "Fotoğraf o zaman gazetelerde çıktı. Gazetede Başbakanımızın elinde görülen çizme, benim elimden çıkan bir üründür. Söke'nin körüklü çizmesidir" diye konuştu.

Avcıoğlu, 2010 yılında Sanayi Bakanlığı tarafından Aydın'ın ahisi seçildiğini ve kendisine çizme kalıbı hediye edildiğini sözlerine ekledi.

-Körüklü Söke Çizmesi-

Körüklü çizme, ne zaman ve nasıl ortaya çıktığı bilinmemekle birlikte, Aydın efesinin değişmez aksesuarıdır. El işçiliği ile imal edilen siyah çizmenin altı kösele, dışı dana derisidir. İçinde ise "sahtiyan" adı verilen palamutla pişirilmiş keçi derisi kullanılır.

Dikilmeden önce çizmeyi giyecek olan kişinin ayak ölçüsü alınır ve bileğin tam üzerinden başlayan her biri 3,5 santimetre olan körük kıvrımları ölçülerek hazırlanır. Ölçüye göre, kalıp çıkarılır, daha sonra dikim aşamasına geçilir.

Ayak bileğinin üzerinde yer alan körük, içeride kalan havayı vakumlayarak ayağın yazın serin, kışın sıcak tutulmasını sağlar.

- AYDIN