Kişisel Verilerin Korunması Kanunu Meclis'te

Kişisel Verilerin Korunması Kanunu Meclis Başkanlığı'na sunuldu. 41 maddelik tasarı, Kişisel Verileri Korumu Kurulu kurulmasını öngörürken, kişisel verilerin de ancak kişinin rızasıyla işlenmesine olanak tanıyor. Kurul ise Bakanlar Kurulunca seçilecek 7 kişiden oluşacak. Tasarıya göre, kişilerin ırk, siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep veya diğer inançları, dernek, vakıf ve sendika üyeliği, sağlık ve özel yaşamları ve her türlü mahkumiyetleri ile ilgili kişisel veriler işlenemeyecek. Özel hayatın ve aile hayatının gizliliğine dokunmamak şartıyla, temel kamu yararlarının gerektirmesi halinde, ilgili mevzuatta yeterli koruma tedbiri bulunması kaydıyla, Kişisel Verileri Koruma Kurulu özel niteliği olan kişisel verilerin işlenmesine karar verebilecek. Herkes kendisiyle ilgili kişisel veri kaydedilip kaydedilmediğini öğrenmek, edilmişse bunları talep etmek, verilerin eksik veya gerçeğe aykırı olması halinde bunların düzeltilmesini isteyebilecek.

Meclis Başkanlığı'na sunulan Kişisel Verilerin Korunması Kanunu tasarısı, kişisel verilerin işlenmesinde kişinin dokunulmazlığı, maddi ve manevi varlığı ile temel hak ve özgürlüklerini korumak ve kişisel verileri işleyen gerçek ve tüzel kişilerin uyacakları esas ve usulleri düzenliyor.

-KİŞİSEL VERİLERİ KORUMA KURULU KURULUYOR-

Tasarıya göre, Kişisel Verileri Koruma Kurulu oluşturulacak. Hiçbir organ, makam, merci ve

kişi, kurulun kararını etkilemek amacıyla emir ve talimat veremeyecek. Kurul, görevleri ile ilgili konularda tüm kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişilerden her türlü bilgi ve belgeyi isteyebilecek. Kurul, Bakanlar Kurulunca seçilen 7 üyeden oluşacak. Kurul üyelerinde, yükseköğretim mezunu ve öğretim kurumlarında en az 10 yıl öğretim

üyeliği yapma koşulu aranacak. Kurul başkanı yine Bakanlar Kurulunca seçilecek. Kurul üyeleri ise 6 yıl görev yapacak. Kurul Başkanı ve üyelerinin görev süreleri dolmadan görevlerine son verilemeyecek. Kurul üyeleri, Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulu huzurunda yemin ederek göreve başlayacak. Tasarıya göre, Kurul ayda en az 2 kez toplanacak

-SİYASİ DÜŞÜNCE, DİN, MEZHEP, SENDİKA ÜYELİĞİ VE SAĞLIK BİLGİLERİ İŞLENEMEYECEK-

Kişilerin ırk, siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep veya diğer inançları, dernek, vakıf ve sendika üyeliği, sağlık ve özel yaşamları ve her türlü mahkumiyetleri ile ilgili kişisel veriler ise işlenemeyecek. Bu konulardaki verilerin ancak özel hayatın ve aile hayatının gizliliğinin korunmasını sağlayacak yeterli önlemlerin alınması şartıyla işlenmesi mümkün olacak. Buna ilişkin haller ise tasarıda, ''Kanunla yasaklanmayan hallerde kişinin yazılı rızasının alınması, hukuki veya fiili nedenlerle rızasını açıklayamayacak durumda bulunan bir kişinin kendisinin veya bir başkasının hayatı veya beden bütünlüğünün idamesi için veri işlemenin zorunlu olması; ilgili kişiye yeterli koruma imkanının sağlanması şartıyla, veri kütüğü sahibinin, bu Kanunla veya diğer kanunlarla tanınan hak ve yetkileri kullanabilmesi veya yükümlülükleri yerine getirebilmesi için veri işlemenin zorunlu olması;vakıf, dernek, sendika ve siyasi partilerce, kuruluş amaçlarına ve tabi oldukları mevzuata uygun ve faaliyet alanlarıyla sınırlı olmak şartıyla, üye ve mensuplarına yönelik ve ilgili kişinin rızası olmadan üçüncü kişilere açıklanmamak kaydıyla veri işlenmesi; ilgili kişi tarafından alenen açıklanmış olan veriler hakkında olması; hukuken bir hakkı tesis, kullanma veya korunması için veri işlemenin zorunlu olması''şeklinde sıralandı.

-ADLİ SİCİL YİNE ADALET BAKANLIĞI'NIN KONTROLÜNDE-

Tasarıya göre, özel hayatın ve aile hayatının gizliliğine dokunmamak şartıyla, temel kamu yararlarının gerektirmesi halinde, ilgili mevzuatta yeterli koruma tedbiri bulunması kaydıyla, Kişisel Verileri Koruma Kurulu, özel niteliği olan kişisel verilerin işlenmesine karar verebilecek. Suçun soruşturulmasına, koruma ve kontrol tedbirlerine ve ceza mahkumiyetlerine ilişkin özel nitelikteki kişisel veriler, yetkili mercilerin kontrolü altında işlenebilecek. Ancak, ceza mahkumiyetlerine ilişkin sicil, sadece Adalet Bakanlığının kontrolü altında tutulabilecek.

-VERİLER ÜÇÜNCÜ KİŞİLERE AÇIKLANAMAYACAK-

Kişisel veriler, aktarmayı isteyen gerçek ve tüzel kişilerin belirli bir olayda kanundan doğan bir görevini yerine getirmesi için bu bilgiye ihtiyaç duyması ve kanunda belirtilen uygun haller dışında üçüncü kişilere açıklanmayacak. Milli güvenliğin ve milli savunmanın sağlanması, suçun önlenmesi veya soruşturulması amacıyla yapılan istihbari faaliyetlerle ilgili kanundan doğan bir görevin yerine getirilmesi için gerekli olması halinde kamu kurum ve kuruluşlarınca kişisel veriler, ilgili kamu kurum ve kuruluşuna aktarılabilecek. Kamu kurum veya kuruluşları; kamu yararı, sır saklama yükümlülüğü, ilgili kişinin meşru menfaati veya kişisel verilere ilişkin özel koruma kurallarının varlığından bahisle kişisel verilerin üçüncü kişilere aktarılmasını reddedebilecek, bunu sınırlandırabilecek veya şarta bağlayabilecek.

-KİŞİLERE VERİ KAYDEDİLİP KAYDEDİLMEDİĞİNİ ÖĞRENME HAKKI-

Herkes, veri kütüğü sahibine başvurarak; kendisiyle ilgili kişisel veri kaydedilip kaydedilmediğini öğrenmek, kaydedilmişse bunları talep etmek, verinin muhtevasının eksik veya gerçeğe aykırı olması halinde bunların düzeltilmesini, hukuka aykırı olması halinde ise silinmesini, yok edilmesini veya aktarımının engellenmesini ve yapılacak işlemlerin verilerin açıklandığı üçüncü kişilere bildirilmesini istemek hakkına sahip olacak. Bu haklar, milli güvenliğin korunması, milli savunmanın gerçekleştirilmesi, suçun önlenmesi veya istihbarat amacıyla yapılan faaliyetlerle ilgili olarak kanundan doğan bir görevin yerine getirilmesi ve ceza soruşturması veya kovuşturmasına zarar verilmesinin engellenmesi hallerinde sınırlandırılabilecek. Veri talep başvuruları yazılı olarak yapılacak. Bunlara 15 gün içinde cevap verilecek. İlgili kişi talebine cevap verilmediği, cevabın olumsuz olduğu veya yeterli olmadığı iddiasıyla 20 gün içinde Kurula itiraz edebilecek. Kurul ise 3 ay içerisinde karar verecek.

-GAZETECİLERE İSTİSNA-

Tasarı, gazetecilik amacıyla kişisel veri işlenmesi durumunda bazı istisnalar öngörüyor. Buna göre, veri kütüğü sahipleri, sadece gazetecilik amacıyla veri işlemeleri halinde, kişisel verilerin işlenmesi ilkeleri, verilerin korunması için alınacak tedbirler ile mesleki davranış kurallarının hazırlanması konularına ilişkin maddelerine tabi olacak. Tasarıya göre Milli güvenliğin korunması, milli savunmanın gerçekleştirilmesi veya bu amaçla yapılan istihbari faaliyetlerin yürütülmesi, kamu düzeninin korunması, suçun önlenmesi için gerekli olması, suç veya meslek ahlak kurallarını ihlal eden eylemlerin soruşturulması veya kovuşturulması, bütçe, vergi ve mali konulara ilişkin olarak devletin önemli ekonomik veya mali çıkarlarının gerektirmesi durumunda sicile bildirim zorunluluğu da olmayacak.

-HUKUKA AYKIRI DAVRANANLARA HAPİS CEZASI -

Hukuka aykırı olarak kişisel verileri işleyen kişiye, 6 aydan 3 yıla kadar hapis cezası verilecek. Hukuka aykırı olarak kişisel verileri açıklayan, yayan, bir başkasına veren, aktaran veya ele geçiren kişilere verilen hapis cezası ise 1 yıldan 4 yıla kadar olacak.Kanuna uygun olarak veri kütüğüne işlenmekle beraber bunların muhafazalarında veya kanunların belirlediği sürelerin geçmiş olmasına karşın verileri sistem içinde yok edenler, 6 aydan 1 yıla kadar hapisle cezalandırılacak. Kanuna aykırı hareket edenlere bin YTL ile 10 bin YTL arasında değişen miktarlarda idari para cezaları verilecek. Tasarıya göre kişisel veriler, ancak kişilik haklarının korunması açısından verinin istendiği yabancı ülkede eşdeğer ve etkin koruma bulunuyorsa yurt dışına aktarılabilecek.

(ANKA)

(EG/ZG)