Kırıkhanlı Çocuklar Sayesinde Türkiye'ye Dünya Çapında Ödül

Kübra POLAT- A.

• 

Kübra POLAT- A. Vasi KÖSE/KIRIKHAN (Hatay), (DHA)

Hatay'ın Kırıkhan İlçesi'nde el- ayakları üzerinde yürüyen 6 çocuk ile ilgili araştırma sonuçları, bu konudaki laboratuvar çalışmalarını yapan Bilkent Üniversitesi Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü öğretim görevlisi Dr. Süleyman Gülsüner'e dünya çapında bir ödül kazandırdı. Kendileri ile ilgili araştırmanın sonucundan haberdar edilen Kırıkhan'ın Demirkonak Köyü'ndeki aile, araştırma ekibinin bugünlerde yapacağı ziyareti ve getireceği ödülleri sabırsızlıkla bekliyor.

Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji Anabilim Dalı öğretim üyeliğinden emekli, Türkiye Bilimler Akademisi üyesi olan Prof. Dr. Üner Tan tarafından, ilk kez 2005 yılında ortaya çıkartılan el- ayak üzerinde yürüyen olağandışı ailenin araştırmalar sonunda bulunan geni, Türk bilim dünyasının ardından bütün dünyada ilgi gördü.

İlçede yaşayan 67 yaşındaki Reşit Ulaş ile eşi 65 yaşındaki Hatice Ulaş'ın, 4'ü kız 6 çocuğu el ve ayakları üzerinde yürüyüp kendi aralarında ortak bir dil kullanmasıyla ilgili ilk incelemeyi yapan Prof. Dr. Üner Tan'ın ailede genetik bir bozukluğu ortaya koymasından sonra, bilimsel tespitlerinin Darvin'in Evrim Teorisi'ne de ışık tutacağı, böylece maymunlardan insanlara geçiş tezinin bilimsel kanıtı olacağı şeklinde yorumlar ve karşıt yorumlar bilim dünyasında uzun süre tartışıldı.

Ardından hastalık, aileyi inceleyen profesörün adıyla 'Üner Tan Sendromu' olarak tıp literatürüne geçti. Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK), Başkent Üniversitesi Araştırma Fonu ve International Centre for Genetic Engineering and Biotechnology (ICGEB) tarafından desteklenen projeyle Bilkent Üniversitesi Fen Fakültesi Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümünü öğretim üyesi Prof. Dr. Tayfun Özçelik ve ekibi ile Hacettepe, Başkent, Çukurova üniversitelerinden öğretim üyeleri sendromu araştırmaya devam etti. Çalışmalar kapsamında Hatay'daki aile dışında, Adana, Gaziantep ve Çanakkale'nin Biga Yarımadası'nda yaşayan ailelerin olduğu da tespit edildi.

20'yi aşkın hasta üzerinde mikroçip yöntemiyle 9 ay boyunca araştırma yapıldı. Çalışmalarda ilk olarak hastalıktan etkilenen bireylerdeki ortak olan DNA bölgeleri saptandı. Yapılan araştırmada hastalığa neden olan genin 'çok düşük yoğunluklu lipoprotenin reseptör' (very low density lipoprotein receptor, VLDLR) olduğu 2008 yılında tüm dünyaya bir makale ile duyuruldu.

Prof. Dr. Üner Tan tarafından ilk kez Hatay'da tanımlanan sendrom, Bbc, Pbs ve HHMI tarafından hazırlanan bir belgesele konu oldu, pek çok Avrupa ve ABD üniversitelerinde de ders programlarına dahil edildi.

EN PRESTİJLİ ÖDÜL

Konuyla ilgili oluşturulan ekibin nanoteknolojik bölümünü yürüten Bilkent Üniversitesi Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü öğretim görevlisi Dr. Süleyman Gülsüner'e, İsveç'in Göteborg kentinde İnsan genetiği alanında en prestijli ödüllerden biri olarak kabul edilen 'Isabelle Oberle Young Investigator Award' verildi. Ödülün dünyada büyük yankı uyandıran nanobiyoteknolojik yaklaşımların başarı ile uygulandığı ilk örneklerden biri olması dolayısıyla Gülsüner'e verildiği belirtildi.

Bu ödülün alınmasından sonra araştırma ekibinden bir kişi, baba Reşit Ulaş'ı arayarak, en kısa sürede kendilerini ziyaret edeceklerini bildirip, ihtiyaçlarını sordu. "Hoca'dan izinsiz kimse ile görüşmem" diyen baba Ulaş, DHA muhabirinin köyü ziyaretinde çocuklarını sakladı.

• Soba Dehşeti: 1'i Hamile 3 Ölü
• "Siyasi Casusluk"ta 5 Tutuklama