Kilci: Elektrikte Geciken Zamları Yansıtsak Oran Çok Daha Yüksek Olurdu

Özelleştirme İdaresi Başkanı Metin Kilci, özelleştirme programında bulunan Türkiye Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi'nin (TEDAŞ) yaptığı yüzde 22 oranındaki elektrik zammı için, "Geçmişte zamlar ertelendiğinden şimdi daha fazla zam yapılıyor değil. Öyle olsaydı çok daha yüksek oranlı bir zamla karşı karşıya kalınırdı ki geçmişte gerektiği zaman yapmadığımız fiyat ayarlamalarının faturasını tüketicilere ödetmiş olurduk" dedi.

Kilci, ANKA'ya yaptığı açıklamada, elektrikte fiyatın nasıl hesaplanacağına ilişkin metodun 2006'da belirlendiğini, bugün yapılanın ise 1 Temmuz'dan itibaren Yüksek Planlama Kurulu kararı çerçevesinde metodolojinin işletilmesi anlamı taşıdığını ifade etti. Yeni fiyatın maliyeti yansıttığını belirten Kilci, elektrikte zam yapmama iddiası nedeniyle maliyetlerin fiyata yansıtılmasının gecikmesinin mevcut zamma etkisinin sorulması üzerine şunları söyledi:

-ERTELENEN ZAMMIN BEDELİ VAR AMA DOĞRUDAN YANSIMAYACAK-

"Evet, geçmişte otomatik fiyat mekanizması olmadığı için bazı fiyat ayarlamaları ertelenmiş olabilir. Ama o ertelemenin sebep olduğu maliyet 1 Temmuz'da yapılacak fiyat ayarlaması ile ortadan kaldırılıyor değil. 1 Temmuz'da bütün dengeler yeniden kuruluyor. Dolayısıyla geçmişte yapılmadığı için 1 Temmuz'da daha fazla yapılıyor diye bir çıkarım yapmak mümkün değil. Öyle oluyor olsaydı çok daha yüksek oranlı bir zamla karşı karşıya kalınırdı ki geçmişte gerektiği zaman yapmadığımız fiyat ayarlamalarının faturasını tüketicilere ödetirmiş gibi bir konumda olacaktık. Böyle bir şey asla sözkonusu değil. Evet, geçmişte maliyet artışları yansıtılmadı. Bunun bedelini de ilgili kuruluşlar bilançolarına yansıtacaklar. Bunun bugünden sonra ileriye dönük tüketicilere ödettirilmesi etik olarak doğru olmaz."

Maliyet artışlarının zamanında yapılmamasının TEDAŞ'ın bilançosu ile de topluma yansıdığının anımsatılmasına üzerine Kilci, "TEDAŞ'ın bilançosuna veya enerji sektöründeki kuruluşların bilançolarına yansıyan rakamlar yine de bir toplumsal maliyet ancak bunun doğrudan fiyat artışı olarak elektrik fiyatlarında tüketicilere yansıtılmıyor olması da ayrı bir tercih. Ama tabii ki o maliyetin başka türlü bir telafi mekanizmasının oluşturulması gerekir" dedi.

-ELEKTRİKTE İHALE İÇİN ZAM BEKLENDİ-

Başkent ve Sakarya Elektrik Dağıtım Bölgeleri için teklifler 10 Haziran'da alınmasına karşın ihalenin yapılmamasının nedeninin otomatik fiyat mekanizmasına geçilmesinin beklenmesi olduğunu bildiren Kilci, "Uygulamanın başlamış olmasını tercih ettik. Çünkü ondan önce ihaleyi yaparsak, birkaç gün sonra fiyat değişir; tartışmaların önüne geçebilmek için ihaleyi yapmadık. 1 Temmuz veya 1 Temmuz'dan sonraki bir-iki gün içinde ihale yapılacak. İhale Komisyonunun kararı bu" diye konuştu.

Söz konusu iki bölge için 2006 yılında 54 şirket ön yeterlilik almışken, ihale süreci kesintiye uğradıktan sonra gelinen noktada 5'er adetten toplam 10 teklif gelmesini değerlendiren Kilci, şunları söyledi:

"Teklif sayıları 2006'da başlatılan ihale sürecine göre az ama normal özelleştirme ihaleleri açısından 5 teklif oldukça iyi bir sayı, özellikle elektrik dağıtım şirketi gibi büyük şirketler sözkonusu olduğunda. 2006'daki konjonktür, şartlar çok daha farklıydı. O zaman da ön yeterlilik alanların hepsinin teklif vereceğini beklemiyorduk biz ama herhalde beşten fazla olurdu o zaman teklif alıyor olsaydık. O gün yapılmış olan şeyleri bugün hata diye nitelendirmek doğru değil. O günün şartları onu gerektiriyordu. Değişen bir piyasada faaliyet gösteriyoruz. Bugün şartlar bu şekilde."

-ÜRETİMDE ÖZELLEŞTİRME BAŞLIYOR-

Enerjide özelleştirmenin üretimin de dahil edileceği yeni bir program ile devam edeceğini açıklayan Kilci, üretimdeki kuruluşların özelleştirmesine ilişkin yasal düzenlemenin Meclis gündeminde olduğunu ifade etti. Yasa çıktıktan sonra konunun gündemlerine geleceğini belirten Kilci, 2005'te çıkan strateji belgesinde dağıtım özelleştirmelerinde belirli bir mesafe alındıktan sonra üretimin başlaması öngörüldüğünü anımsattı. Kilci, şöyle devam etti:

-ÜRETİM İÇİN DANIŞMAN TUTULACAK-

"Fakat geldiğimiz nokta itibariyle bunun çok da beklenmesi gerekmediğine inanıyoruz. Yani üretim özelleştirmeleri de dağıtıma paralel şekilde yürütülebilir. Üretim özelleştirmeleri için de ciddi bir talep olacağına inanıyoruz. Ön hazırlık anlamında üretim özelleştirmelerinde danışman tutmak için bir süreç başlatmıştık. Onu sürdüreceğiz. Mart ayında başlattık ancak ilk ihale gerçekleşmedi. Yeniden hazırlık yapıyoruz, bazı değişiklikler yaparak tekrar bir ihale yapacağız. Ön hazırlığımızı yapmış olacağız. Teknik düzeyde de arkadaşlarımız çalışıyor zaten. Portföyler zaten taslak olarak strateji belgesi gereği hazırlandı. Özelleştirme portföyü o doğrultuda olacak." (ANKA)

(YLD/NB/ZG)