"Katılım Bankaları, Kuyumculuğun Daha Hızlı Gelişimini Engellemektedir"

KOBİDER Genel Başkanı Nurettin Özgenç: Altın Ve Gümüş Ticareti Yapan Esnafın Faize Bulaşmasının Nedeni, Katılım Bankalarının Altın Hususundaki Tutarsız Ve Belirsiz Tutumudur.

Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmeler Derneği (KOBİDER) Genel Başkanı Nurettin Özgenç: Kuyumculuk,değerli maden ve taşlardan takı ve süs eşyası yapma mesleğidir dolayısıyla diğer sektörler gibi desteklenmelidir.Resmi verilere göre Türkiye'de 50-60 bin civarında kuyumcu ve gümüşçü esnafı olduğu bilinmektedir.Bu işletmelerde çalışan elemanların aileleri ve kendi aile fertleri ile birlikte bu sektörden ekmek yiyen onbinlerce vatandaşımız mevcuttur. Faiz hassasiyeti taşıyan kuyumcu ve gümüşçü sektörüne mensup bazı esnafların faizli bankacılığa bulaşmasının nedeni katılım bankalarının altın hususundaki tutarsız ve belirsiz tutumundandır.Birtakım esnafımız diğer bankaların kredi desteğinden faydalanmaktadır.Bazıları da faiz hassasiyetinden dolayı katılım bankalarından kredi talep etmektedir. Fakat katılım bankaları bu konuda kuyum sektörüne önyargılı davranmaktadır.Bu konu biran önce tartışmaya açılmalı ve belirsizliğe son verilmeli.

Kuyum sektörü, geçmişi çok eskilere dayanan bir meslek dalıdır. Geçen yüzyıllar içinde teknolojik gelişmeler, kuyumculuk mesleğini hep olumlu etkilemiş ve halen de olumlu etkilemektedir. Dolayısıyla dünyada 2. sırada olan Türk kuyumculuk sektörünün mevcut bilgisi,potansiyel iş gücüyle ve bankacılık sistemin de destekleriyle liderliğe ulaşabilir diye düşünüyorum.

Faizsiz bankacılık olarak bilinen kâr-zarar ortaklığı sistemiyle çalışan katılım bankalarının kuyum sektörüne yönelik yanlış algılamalarının düzeltilmesi yönünde epey çaba sarf ettik. Şöyle ki katılım bankaları kredi talebinde bulunan kuyumcu esnafı için "krediyi alır farklı işte kullanır" düşüncesi hakimdi bu algıyı değiştirmek için epey bir uğraşı verdik ve hala daha vermekteyiz.

KOBİDER başkanı Nurettin Özgenç;yıllardan beri bu soruna çözüm aramak için dernek olarak çalmadık kapı bırakmadık. İlk önce banka şube yetkililerine konuyu anlattık biz anlamayız merkez bilir anlayışıyla topu genel müdürlüğe attılar. Bu kez farklı ortamlarda karşılaştığım katılım bankaları genel müdürlerine ve Türkiye Katılım Bankaları Birliği (TKBB) başkan ve yöneticilerine durumu aktardım verilen cevap ise "biz bir dönem altın ve Gümüş için kredi kullandırdık fakat daha sonra kaldırıldı bu konuda danışma kurulunun izni yok" denildi. Bu cevap üzerine fıkıh evliyâ'dan değil ulemâ'dan öğrenilir düşüncesinden hareketle katılım bankalarının görüş sorduğu iki ayrı makama bizzat görüştüm. Kuveyt Türk'ün görüş sorduğu Nurettin Can tereddütlü olduğu yönünde cevap verdi ve beni genel müdürlüğe davet ederek "bankacılarında bulunduğu bir ortamda bu konuyu hep birlikte konuşalım" demiştir. Diğer katılım bankaları; Albaraka Türk, Bank Asya ve Türkiye Finans'ın danıştığı Prof. Dr. Hayrettin Karaman altın kredi konusunda külçe altın ve sarrafiye altın hariç diğer takı ürünleri için olumlu görüş belirtmiştir fakat kredi verip vermeme inisiyatifin bankalarda olduğunu söylemiştir. Günümüz şartlarında değişim aracı olmayan (yani mal alım satımında para yerine kullanılmayan) altın ve Gümüş ürünler katılım bankaları yetkililerinin farklı görüş belirtmelerinden ötürü mesele çözümsüz kalmıştır.

Bu konuda bizzat ben katılım bankalarının bir çoğunun üst düzey yetkilileri arasında mekik dokudum. Ama ne hikmetse sorunun çözümü noktasında bir arpa boyu yol alamadık.Asıl anlamadığımız ise faizsiz bankacılık yapıldığını iddia eden bu kurumlar kuyum sektörü açısından büyük önem arzeden bu soruna çözüm bulmadılar. Çözümsüzlük üzerine çaresiz kalarak sermaye sıkıntısı çeken altın ve Gümüş takı imalat ve satıcıları da mecburen faizli bankalara yönelmişlerdir. Bu durumun müsebbibi hiç kuşkusuz katılım bankalarıdır.

Özgenç; Türkiye'de bulunan dört katılım bankasından üçünün danışmanı olan Prof.Dr. Hayrettin Karaman bize farklı bankalara farklı görüş belirtmeyeceğine göre kurumlar tarafından bu konuya neden bir açıklık getirilmiyor? Biz demiyoruz ki altın ve Gümüş imalatı ve alım-satımını yapanların meselesine hülle yapılsın. Bir başka deyişle Alkolsüz şarap üreteceğiz gibi bir teklifimiz yok. İş belli, görüş belli bankalarda bu konuda net olmalı.

KOBİDER olarak bizler de katılım bankalarının faizsiz bankacılık yaptığının bilincindeyiz. kuyumcu esnafı da sırf bu yüzden kendilerinden kredi talep etmektedirler."Altın değerli bir hammaddedir. Fakat işlenmek suretiyle mücevherat ve takıya dönüşerek değişim aracı olmaktan çıkar." Bunu biz söylemiyoruz katılım bankalarının görüşüne başvurduğu İslâm Hukuku Profesörü Hayrettin Karaman söylüyor ama katılım bankaları ne hikmetse bu görüşe bir türlü olumlu bakmıyor.
Oysa kuyumcular hakkında kesin hüküm bulunan faizin çağa uydurulsun gibi bir talebi yok. Onların istediği sadece görüşü sorulan makamın altın konusundaki kanaatine uyulması yada uyulmayacaksa nedeninin kamuoyuna açıklanmasıdır.
Özgenç;üç katılım bankasından Albaraka Türk, Bank Asya ve Türkiye Finans'ın işlenmiş altın ve Gümüş takı için kendilerine kredi talebinde bulunanlara danışma kurulunun izni yok diyor fakat aynı makamın" kuyumcuya altın ve Gümüş murabaha yapılabilir (kredi verilebilir) "şeklindeki ayan beyan hükmüne uymamaktadırlar. Bu durum kendileriyle çelişmektir.

Faiz hassasiyeti taşıyan kuyumcu ve gümüşçü sektörüne mensup esnafların sermaye yetersizliğinden dolayı faizli bankacılığa bulaşmasının nedeni katılım bankalarının altın hususundaki tutarsız ve belirsiz davranmasıdır.Katılım bankalarının bu tutumu Türkiye kuyumculuk sektörünün daha hızlı gelişimini engellemektedir