İsmmmo: "Türkiye Yılda 1.1 Milyar Lirayı Çöpe Atıyor"

İstanbul Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odası'nın (İSMMMO) hazırladığı "Çöpteki Hazine" raporuna göre ayrıştırma işlemini kaynağında gerçekleştirmeyen Türkiye, her yıl 1 milyar 100 milyon liralık kaynaktan vazgeçiyor. Günlük 5 milyon TL değerinde kağıt-karton, metal, cam, plastik, tekstil ve ahşap gibi atık üreten Türkiye, bunun sadece 2 milyon TL'lik kısmını "çöpten geçimini sağlayanlar" sayesinde ekonomiye kazandırıyor.

İSMMMO'nun hazırladığı rapora göre, sokak toplayıcıları, toptancılar ve geri dönüşüm gerçekleştirenler sayesinde atıkların günlük 2 milyon liralık kısmı yeniden ekonomiye kazandırılıyor. Aynı hesap yıl geneli için yapıldığında, çöpe atıp geri dönüştürülemeyen rakam 1 milyar 100 milyon TL olduğu ortaya çıkıyor. Ekonomiye kazandırılan yıllık 800 milyon TL'nin sıfır mamul ile karşılaştırılmasında ise Türkiye 405 milyon TL ekstra israftan kurtuluyor.

-BİR KİŞİ GÜNDE 1.5 KİLO ATIK ÜRETİYOR-

Atıkta en fazla zararı Büyükşehirler hanelerine yazıyor. Büyükşehirlerde kişi başına atık miktarı günlük 1,5 kilograma kadar çıkıyor. En az atığın çıktığı iller ise Doğu ve Güneydoğu bölgelerinde bulunuyor. Bu bölgelerde kişi başına atık 750 gram olurken, bunların içinde geri dönüşe konu olacak atıkların, soğuk geçen kış iklimleri nedeniyle yakıldığı izleniyor. Karadeniz Bölgesi'nde de atıklar daha çok yaylalarda yakacak ve kap olarak değerlendiriliyor.

-16 BÜYÜKŞEHİRDE YILLIK KAYIP 670 MİLYON TL-

Türkiye atıkta en büyük fireyi de Büyükşehirler veriyor. Her 1 kilogramlık atığın 400 gramlık kısmını geri dönüştürmeyi başaran Büyükşehirlerdeki uzmanlara göre, geri dönüşüm oranının en az yüzde 60'ı bulması gerekiyor. 16 Büyükşehirde geri dönüştürülemeyen atık yıllık 670 milyon TL'ye çıkıyor. Atıkta en büyük fire il bazında nüfusun en yoğun olduğu İstanbul'da gerçekleşiyor. Büyükşehirlerin tek başına geri dönüşte ekonomiye getirisi ise Türkiye genelindeki toplam 479 milyon TL olduğu dikkat çekiyor.

-EN ÇOK KAĞIT GERİ DÖNÜYOR-

En kolay geri dönüş kağıtta sağlanıyor. Bir yılda Türkiye kağıt geri dönüşünden 265 milyon 608 bin lira kazanıyor. Katı atıklar içinde ikinci sırayı metal, üçüncü sırayı plastik, dördüncü sırayı ise cam alıyor. Her 1 kiloluk çöpün yüzde 60'ının organik atık olduğunu dile getiren uzmanlar, çöpteki organik atığın ise Büyükşehirlerde yüzde 40'ını, diğer bölgelerde ise ortalama yüzde 20'sini ancak ekonomiye kazandırabildiklerini ifade ediyor. Geri dönüştürülen atıkların da yüzde 43'ünü kağıt, yüzde 27'sini plastik, yüzde 12'sini cam, yüzde 8'ini tekstil, yüzde 4'ünü metal oluşturuyor.

-GERİ DÖNÜŞÜM PASTASININ BÜYÜKLÜĞÜ 800 MİLYON TL-

Türkiye'de sayıları tam olarak bilinmemekle birlikte atık toplayıcıların yıllık kazancı 95 milyon liraya ulaşıyor. Bu işte en karlı grup ise hiç şüphesiz ki geri dönüşümcüler. Türkiye'de sayıları 100'e yaklaşan geri dönüşçülerin yıllık kazancı 800 milyon lira olduğu görülüyor.

-1 TON KAĞIT 17 AĞAÇ KURTARIYOR-

Raporu değerlendiren İSMMMO Başkanı Yahya Arıkan, geri dönüşüm için hem merkezi hükümet hem özellikle belediyelerin yatırım yapması ve özel sektörü de teşvik etmesi gerektiğini belirtti. Bugün dünyada, her yıl 16 milyon hektar orman alanının yok olduğuna dikkat çeken Arıkan "Bir ton kağıdın geri kazanımıyla 700-1000 doların Türkiye'de kalması anlamına geliyor. Yalnızca İstanbul'da bir yılda tüketilen 450 bin ton kağıt geri kazanılsa, Türkiye'de yılda 38 kilometrekarelik ağaçlık alan korunabilir" dedi.

Yüzde 100 geri dönüşümlü kağıttan üretilmiş bir ton kağıt, 400 kilovatsaat enerji, yaklaşık 26,5 metreküp su tasarrufu anlamına geldiğini ifade eden Arıkan, şunları söyledi:

"Bir ton atık kağıdın yeniden değerlendirilmesi 17 ağacın kurtarılması demek. Geri dönüşüme yeterince önem verilmemesi, çöp dağları yaratıyor ve bunları doğaya uygun bertaraf etmeyi de engelliyor. Halbuki yılda hem en az 1 milyar 100 milyon lirayı cebimizde tutabilir hem de daha sağlıklı bir çevre yaratmaya doğru adım atmış oluruz." (ANKA)

(HLY/YLD/BÜN)