İmalat Sanayii Kapasite Kullanımında Rekor Düşüş(2 -Son)

Sanayide küresel krizin etkisiyle önceki üç ayda giderek artan kötüleşmenin, Kasım ayında da hızlanarak sürdüğü belirlendi. Kasım ayında imalat sanayiinde kapasite kullanım oranı, geçen yılın aynı ayına göre 9.7 puan düşerek yüzde 72.9'a indi. Kapasite kullanımındaki düşüşte iç pazarda talep yetersizliği yüzde 48.3 ve dış pazarda talep yetersizliği yüzde 27.8 oranında etkili oldu.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Aylık İmalat Sanayi Eğilim Anketi'nin Kasım ayı sonuçlarını açıkladı. Ankete yanıt veren 4 bin 862 işyerinden derlenen verilerin geçici analiz sonuçlarına göre, 2007 yılı Kasım ayında yüzde 82.6 olan üretim değeri ağırlıklı kapasite kullanım oranı, bu yıl aynı ayda yüzde 72.9 düzeyinde gerçekleşti.

/**

İmalat sanayii kapasite kullanım oranı (%)

     2007 2008

Ocak 78,3 80,3

Şubat 80,1 79,3

Mart 82,0 81,2

Nisan 81,7 81,7

Mayıs 83,3 82,4

Haziran 83,5 82,3

Temmuz 81,9 80,0

Ağustos 80,3 76,2

Eylül 83,2 79,8

Ekim 83,1 76,7

Kasım 82,6 72,9

Aralık 81,1

**/

-EN BÜYÜK KAN KAYBI BİLGİ İŞLEMDE-

Kasım ayında kapasite kullanımında en hızlı düşüş büro, muhasebe ve bilgi işlem makinelerinde yaşandı. Sektörün kapasite kullanım oranı geçen yılın aynı ayına göre 23.9 puan düşerek yüzde 45.1'e indi. Kapasite kullanım oranı taşıt araçlarında 21.6 puan düşüşle yüzde 68.3'e, kok kömürü ve rafine petrol ürünlerinde 16.1 puan düşerek yüzde 76.5'e, ana metal sanayiinde 13.4 puan düşerek yüzde 71.1'e indi.

Radyo, tv haberleşme cihazları en yüksek kapasite ile çalışan alt sektör oldu. Sektörün kapasite kullanımı geçen yılın aynı ayına göre 3.6 puan artarak 85.8 oldu. Tütün ürünleri ile tıbbi optik ve hassas cihazlarda geçen yıla göre daha kapasite kullanımını az da olsa artırırken, diğer alt sektörlerde 0.1-9 puan arasında düşüşler yaşandı.

/**

Alt sektörlere göre kapasite kullanımı (%)

     2008 2007 Fark

İmalat sanayi 72,9 82,6 -9,7

Büro,muhasebe, bilgi işlem 45,1 69,0 -23,9

Taşıt araçları 68,3 89,9 -21,6

Kok köm.rafine petr. Ür. 76,5 92,6 -16,1

Ana metal sanayii 71,1 84,5 -13,4

Tekstil ürünleri 73,0 82,0 -9,0

Kimyasal mad. 69,0 78,0 -9,0

Basım ve yayım 68,1 76,0 -7,9

Metal eşy. san. 69,4 77,3 -7,9

Mobilya imal. 72,6 80,3 -7,7

Metalik olmay. Min. 76,8 83,7 -6,9

Giyim eşyası 76,9 83,7 -6,8

Plast.-Kauçuk 75,9 82,6 -6,7

Kağıt ve kağıt 79,1 85,6 -6,5

Ağaç ve mant. 81,0 86,8 -5,8

Makine teçhizat 69,9 75,1 -5,2

Elektrikli makineler 79,6 84,4 -4,8

Gıda ürünleri 71,9 75,3 -3,4

Diğer ulaşım 85,4 88,5 -3,1

Deri 64,6 64,7 -0,1

Tıbbi, optik-hassas cih. 83,7 81,3 2,4

Radyo, TV hab. Cih. 85,8 82,2 3,6

Tütün ürünleri 77,9 73,0 4,9

**/

-TEMEL SORUN TALEP YETERSİZLİĞİ-

Kasım ayında, işyerlerinin, tam kapasite ile çalışmamasının nedenleri arasında talep yetersizliği ilk sırada geldi. Toplam üretimin yüzde 48.3'ünü gerçekleştiren kesim iç talep yetersizliği yüzünden tam kapasite ile çalışamadığını bildirdi. Dış talep yetersizliğini gerekçe gösterenlerin oranı da yüzde 27.8 olarak gerçekleşti.

Tam kapasite ile çalışamama nedenleri arasında mali imkansızlıkların oranı yüzde 3.8, yerli mallarda hammadde yetersizliğinin payı yüzde 3.3 ve ithal mallarda hammadde yetersizliği yüzde 2.2 olarak gerçekleşti. İşçilerle ilgili sorunlar ise tam kapasite ile çalışamamada sadece yüzde 1.5 oranında etkili oldu. (ANKA)

(ES/NB/ZG)