ABD'nin istihbarat örgütü CİA eski üst düzey yöneticilerinden Graham Fuller, Bush yönetimi döneminde ABD ile Türkiye'nin, Orta Doğu'da ortak çıkarlara sahip olmadığını belirterek ABD'nin aynı politikayı sürdürmesi halinde, Türkiye'nin ABD'nin çıkarlarının dışındaki bir çizgiyi izleyebileceğini savundu. Türkiye'nin, "Kürt sorununu çözmeden bölgesel güç olamayacağı" öne süren Fuller, Türkiye'nin "kendi Kürt sorunun rehini haline geldiği"ni de iddia etti.
Amerikan istihbarat örgütlerini bir araya getiren ve geçtiğimiz günlerde küresel beklentiler raporu açıklayan Amerikan Ulusal İstihbarat Konseyi'nin başkan yardımcılığını da yapan Fuller, Bbc ile yaptığı söyleşide ABD'nin Ortadoğu'da oldukça etkisiz olduğu ortaya çıkan, bölgedeki birçok ülkeye karşı kavgacı ve olumsuz bir siyaset izlemeye devam etmesi halinde Türkiye'nin, ABD'yi bölgedeki ilişkileri açısından iyi bir ortak olarak görmeyebileceğini belirterek şöyle devam etti:
"Bu durumda da, Türkiye, kendi çıkarlarına daha uygun, rasyonel ve bağımsız bir siyaset izlemek durumunda kalacaktır. Bu da Amerikan çıkarlarının dışında bir çizgi izlemek anlamına gelir.
Burada özel olarak, Rusya, İran ve Suriye ile iyi ilişkiler geliştirmekten, Filistin siyasetinin Hamas da dahil olmak üzere unsurlarıyla ilişkiler kurmaktan söz ediyoruz. Ayrıca, ben Türkiye'nin komşularıyla iyi ilişkiler kurmasının faydalarını, Washington yönetimi bunu anlamamış olsa da, hem Türkiye hem de Amerika açısından şimdiden görmeye başladığımızı düşünüyorum."
Fuller, "Türkiye'nin ciddi bir arabuluculuk rolü için nüfuzu yeterli mi?" sorusunu yanıtlarken de Türkiye'nin, bölge ülkeleri üzerinde ve bölge diplomasisinde, Amerika, Rusya ya da Avrupa ülkelerinin sahip olduğu türden bir nüfuzu olmamakla birlikle bölge ülkesi olarak böyle bir rol üstlenebileceğini ifade etti.
-"ABD, TÜRKİYE'NİN İZLEDİĞİ SİYASETİ UYGULASIN"-
Türkiye'nin birbirine düşman olan ülkelerin hepsiyle dost bir ilişki yürütme siyasetinin sürdürülebilir bir siyasi olduğunu düşündüğünü ifade eden Fuller, "Bence Amerika Birleşik Devletleri'nin buna benzer bir siyaseti, kendisi için de uygulayabilir. Amerika, izlediği siyasetle kendisine düşman yaratıyor. Türkiye de bu tuzağa düştü daha önce" dedi.
Obama yönetimi altında, Amerika'nın Ortadoğu'daki siyaseti açısından önemli değişiklerin olacağı konusunda umutlu olduğunu ifade eden Fuller "Bence Türkiye için, kendisini, İran, Suriye, Rusya ve Filistin konularında çok zorlamayacağını tahmin ettiğim bir Obama yönetimiyle iyi ilişkiler geliştirmek daha kolay olacak" şeklinde konuştu. Fuller şöyle devam etti:
"Obama yönetiminin, Bush yönetimiyle kıyaslandığında, Türkiye'de demokratik kurumların önemine daha çok vurgu yapacağını düşünüyorum. Çünkü Bush yönetimi, ilkesel düzeyde bir siyaset izlemedi ve genel olarak Türkiye'de Amerika'nın bölge siyasetine destek sunan kesimleri desteklemeyi doğru buldu. Ancak, en genel düzeyde Amerikalılar Türkiye'nin iç siyasetine fazla müdahil olmamayı doğru buluyorlar."
-"MUTLU BİR DİYARBAKIR DIŞ SİYASETTE ÇOK ÖNEMLİ BİR ARAÇ OLUR"-
Graham Fuller, Bbc'nin "Kürt sorununu çözmeden Türkiye bir bölgesel güç olabilir mi?" sorusunun karşısında "Hayır. Bu kesinlikle mümkün değil" dedi. Fuller şöyle devam etti:
"Türkiye Kürt sorunu tarafından rehin alınmış durumda. Mutsuz bir Diyarbakır, Türkiye'yi bölgede güçsüz bir hale getirir ve Kürt sorununu manipüle etmek isteyen düşmanlarının yönelimlerine karşı daha savunmasız kılar. Bu Türkiye'nin Irak, İran ve Suriye ile ilişkilerinde elini bağlayan bir unsur olur. Ancak, mutlu bir Diyarbakır, Türkiye'nin dış siyasetinde kullanabileceği çok önemli bir araç olacaktır."
Fuller, "Türkiye, kendi Kürt sorununu çözebilirse, bölgede daha güçlü olabilecek ve o zaman İran, Irak ve Suriye'nin kendi Kürt nüfuslarından korkması gerekecek. Çünkü o zaman Türkiye Kürt meselesi konusunda söz hakkını eline geçirecektir" değerlendirmesini yaptı.
Buna karşın Fuller, bu tür meselelerin bir gecede halledilmeyeceğini ancak Ancak, Türkiye doğru yönde ilerlemeye başladığını, Iraklı Kürtlerle diyalog kurmaları gerektiğini anladığını belirterek, "Eğer Türkiye Iraklı Kürtlerle diyalogunu artırabilirse, PKK sorununu çözebilir. Türk ordusu dahi, PKK üzerinde askeri baskının yanı sıra siyasi baskı yaratmanın önemini anlamış gibi görünüyor" şeklinde konuştu.(ANKA)
(CN/BÜN)
Video
En Çok Okunan Haberler
