"Geri Dönüşüm Tesisleri Yerleşim Bölgelerinden Uzak Olmalı"

Dumlupınar Üniversitesi (DPÜ) Mühendislik Fakültesi Öğretim Üyesi Yrd.Doç.Dr.İsmet Çelik, endüstriyel katı atık yakma tesislerinin, yerleşim bölgelerinden uzak, dar vadiler, sis ve pus gibi etkenler bulunmayan alanlarda kurulması gerektiğini...

Dumlupınar Üniversitesi (DPÜ) Mühendislik Fakültesi Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. İsmet Çelik, endüstriyel katı atık yakma tesislerinin, yerleşim bölgelerinden uzak, dar vadiler, sis ve pus gibi etkenler bulunmayan alanlarda kurulması gerektiğini bildirdi.

Yrd. Doç. Dr. Çelik, AA muhabirine yaptığı açıklamada, son yıllarda dünyada atıkların geri dönüşümüyle ekonomiye kazandırılmasına ilişkin çalışmalara önem verildiğini söyledi.

Geri dönüşümle ilgili kurulan atık yakma tesislerinin, çevreye, insan ve hayvan sağlığına etkilerinin minimum düzeye indirilmesi için teknolojik gelişmelerden yararlanıldığına işaret eden Yrd. Doç. Dr. Çelik, bu tesislerde metal, lastik, plastik, PVC, kağıt, giysi aparatı, ambalaj malzemeleri, hastane ve klinik atıkları gibi malzemelerin geri dönüşümünün sağlandığını belirtti.

Yrd. Doç. Dr. Çelik, geri dönüşüm tesislerinde yanma sürecinde oluşturulan ısıyı genellikle bölgenin ısıtılmasında veya elektrik enerjisi üretiminde kullanmanın mantıklı olduğuna dikkati çekerek, su kullanılmasının gerek üretim aşamasında gerekse tesislerin soğutulması için gerekli olduğunu anlattı.

Bir katı atık yakma tesisinin, taban külü (cüruf), uçucu kül, baca gazı, soğutma ve baca gazı temizleme sistemlerinde kullanılmış, belli bir dereceye kadar kirlenmiş atık su olmak üzere 4 çeşit atık boşalttığı bilgisini veren Yrd. Doç. Dr. Çelik, "Modern standart bir baca gazı temizleme sistemiyle donatılmış atık yakma tesisleri, az hava kirliliği ve koku oluşturur" dedi.

-"Uçucu külün çevreye yayılması önlenmeli"-

Yrd. Dç. Dr. Çelik, uçucu külün, içerdiği ağır metaller, dioksin ve furanlar nedeniyle çok tehlikeli olduğuna dikkati çekerek, tesisin içinde ve filtrelerde toplandıktan sonra bertarafı için taşınmasında rüzgarla çevreye yayılmasının önlenmesi gerektiğini dile getirdi.

Tesisin mutlaka meteorolojik ve coğrafi koşullar dikkate alınarak kurulması gerektiği uyarısında bulunan Yrd. Doç. Dr. Çelik, şunları söyledi:

"Endüstriyel katı atık yakma tesisleri, yerleşim bölgelerinden mümkün olduğu kadar uzak olmasına ve tesisin kurulacağı yerin coğrafi ve meteorolojik koşullarına dikkat edilmesi gerekir. Atık yakma tesisi kurulacak alan belirlenirken, tesisin zararlı olabilen emisyonlarının kolayca izlenebileceği yerler tercih edilmelidir. Tesisler hava akımı oluşacağı için dar vadilerde veya sis ve pus olan yerlerde kurulmamalıdır. Atık yakma tesisleri, yerleşim bölgelerinden yeterli uzaklıkta olmalıdır. Sık değişen hava koşullarının ve sisli, puslu koşulların olduğu yerler tesis kurulumu için tercih edilmemelidir. Atığın üretildiği alandan fabrikaya bir kamyonun ulaşımının bir saatten fazla olması da dezavantajdır. Yerleşim alanlarında gürültü, toz ve kokuyu önlemek için yakma tesisleri, orta ya da ağır sanayi için ayrılmış arazi bölgelerinde yer almalıdır."

-Tesislerin zararlarına ilişkin araştırmalar-

Yrd. Doç. Dr. Çelik, katı atık yakma tesislerine sahip ülkelerde bilimsel araştırmalar yapıldığını ifade etti.

Bu araştırma çalışmalarının bazılarına, İskoçya'da 2009 yılında yayımlanan

"Atık Yakma ve İnsan Sağlığı Üzerinde Rapor Edilen Etkileri" raporunda yer verildiğini anlatan Yrd. Doç. Dr. Çelik, "Bu kaynakta, bilim adamların yüzde 25'i, atık yakma tesislerinin çevreye zarar verdiği sonucuna vardığı, yüzde 25'inin çevre açısından olumsuz etkisinin olmadığını belirttiği, yüzde 50'sinin ise çalışmalarında çelişkili değerler bulmaları ve yeterli ölçekte çalışmalarını yapamamaları gibi nedenlerle sonuç kararı veremediği ifade edilmiştir" diye konuştu.

- Kütahya