Gap Kalkınma Platformu 6. Yürütme Kurulu Toplantısı

Tarım ve Köyişleri Bakanı Mehmet Mehdi Eker, Diyarbakır'da, GAP Uluslararası Araştırma ve Eğitim Merkezini kuracaklarını bildirdi.

Bakan Eker, Diyarbakır'daki bir otelde düzenlenen GAP Kalkınma Platformu 6. Yürütme Kurulu Toplantısı'na ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Eker, GAP Bölgesi'nin Türkiye tarımsal alanın içindeki payının yüzde 13 olduğunu, Türkiye'deki sulanan alanın da yüzde 6'sına sahip olduğunu söyledi.

Büyükbaş hayvan sayısının yüzde 6, küçükbaş hayvan sayısının yüzde 17'si, et üretiminin yüzde 20'si, süt üretiminin yüzde 5'inin, bal üretiminin ise yüzde 7'sinin GAP bölgesinde olduğunu ifade eden bakan Eker, bakanlık olarak GAP bölgesini oluşturan 9 ilde çiftçilik için hükümetleri döneminde 5.9 milyar TL nakit destek ödemesi yaptıklarını bildirerek, şöyle devam etti:

'Bu cebe konan nakit destektir. Bu yatırımlar yoluyla yapılan desteklemeler hariçtir. Sadece Diyarbakır'da 50 bin kayıtlı çiftçi vardır. 1 milyar 212 milyon lira destekleme ödemesi yaptık. 2003-2009 arasında GAP bölgesinde 4 yılda 203 trilyon lira ile 286 tarımsal kooperatife destek verdik. 2010 programında da 16 kooperatif desteği var. GAP bölgesinde bizden önce desteklenen tarımsal kooperatif sayısı 16'dır. Biz ise bu dönem 286 kooperatife destek verdik. Ayrıca yeni bir kavram geliştirdik. Kısa adı TAKİP olan Tarımsal Küçük Orta Boy İşletmeleri'ni destekleme kapsamına aldık. Bu projeler kapsamında 2006'dan itibaren 2009'a kadar 467 tane projeye yüzde 50 hibe destek verdik. Hayvansal, bitkisel üretim, alternatif enerjili sera. Bunlar yapıldığı zaman üst limiti 500 bin liraya kadar olmak üzere bunun yarısını hibe veriyoruz. Bu projeler hayata geçirilmiş. Bu GAP Eylem Planı çerçevesinde değil; bu bizim bakanlık olarak bölgede yaptıklarımızdır.'

Tarım ve Köyişleri Bakanı Eker, çiftçilerin makine ekipmanı alım projelerine de hibe desteğinde bulunduklarına değinerek, 'Yeter ki bu bölgede tarıma dayalı sanayi veya hayvansal üretimle ilişkili gelişmeler yapılsın' dedi.

Hibe destek ve sıfır faizli krediyle hayata geçirdikleri GAP bölgesinde 250 bin basınçlı sulama projesini hayata geçirdiklerini ifade eden Eker, 250 bin dekar alanda damla sulama sistemine GAP bölgesinde hibe destek sağladıklarını bildirdi.

GAP Eylem Planı çerçevesinde sorumlu oldukları birkaç tane başlık bulunduğunu kaydeden Bakan Eker şöyle devam etti:

'GAP Eylem Planı çerçevesinde bakanlığımız, eylem planının üç gelişme ekseni altında 9 tane faaliyet yürütüyor. Bunlar ekonomik kalkınmanın gerçekleştirilmesi, alt yapının geliştirilmesi ve kurumsal kapasitesinin geliştirilmesi, bu üç eksen altında Tarım Bakanlığı faaliyet yapıyor. Bu üç eksen altında GAP Eylem Planı'nda bize ayrılan para, 1 milyar 400 milyon lira. 1960 yılından bu yana Harran bölgesinde yapılan vahşi sulama 41 bin hektar civarındaki alanda bir tahribata yol açmıştır. Önümüzdeki ayda 41 bin alanda drenaj çalışmasını yapmak ve o araziyi ıslah etmek için projenin resmi temelini atıyoruz. Orada da şu anda tarım yapılamayan 10 bin hektar civarındaki alanı tarıma kazandırıyoruz. Çalışmalar önümüzdeki ay başlıyor. 50 başın üzerinde süt sığırcılığı işletmesi kuracak olan yatırımcılara hayvan alımları için yüzde 40 yatırım tesisi için yüzde 30 ve makine ekipman alımı için yüzde 40 destek veriyoruz. Bu çok önemli bir projedir. Aynı projeyi DAP illeri kapsamında 16 il Doğu Anadolu illerinde de başlattık. Orada bir de et sığırlıklarının geliştirilmesi ile ilgili hususu da Doğu Anadolu coğrafyasını da dikkate alarak başlattık.'

- KURUMSAL KAPASİTENİN GÜÇLENDİRİLMESİ-

Bakan Eker, kurumsal kapasitenin güçlendirilmesi kapsamında il kontrol laboratuvarlarının güçlendirilmesini yaptıklarını belirterek, şunları söyledi:

'Diyarbakır'da GAP Uluslararası Araştırma ve Eğitim Merkezini kuruyoruz. Bu da Diyarbakır'ın uluslararası bir tarımsal araştırma ve eğitim merkezi olması yönünde atılan çok önemli bir adımdır. Sadece Türkiye değil, Afrika, Orta Doğu ülkelerine de hizmet verecek. Arazi toplulaştırma ve tarla içi geliştirme hizmetleri ile ilgili olarak da 2 milyon 60 bin hektar alanda GAP Eylem Planı çerçevesinde arazi toplulaştırması yapılıyor. 2112 sonuna kadar yapılacak. Geçen yıl 1 milyon 178 bin hektar alanın toplulaştırma ihalesi yapıldı. Çalışmalar hızla sürüyor. Teslim tarihi 2011 yılının en geç Haziran ayında olacak. 874 bin hektar alanın ihalesi yapılıyor. Bu da 2012 yılında tamamlanmış olacak. Toplulaştırma bölgesinde onlarca köyün kanalizasyon sorunu çözüldü. Sadece Diyarbakır'ın 200'ün üzerinde köyünün kanalizasyonları da yapıldı. Bu çerçevede bu hizmeti de götürüyoruz. 2008-2012 GAP Eylem Planı çerçevesinde kırsal kalkınma yatırımlarından bakanlığımız 800 adet projeye 200 milyon TL hibe sağlanacak. Bu güne kadar bunlardan 148 proje programa alındı. GAP Eylem Planı sonrasında sağlanacak artı şu; hayvan sayısında toplam yüzde 18, süt üretiminde yüzde 46 ve et üretiminde yüzde 22'lik bir artış sağlanmış olacak. Yine 127 tane 2012'ye kadar tarımsal kalkınma kooperatifi destekleniyor. 212 milyon lira ödenek kullanılıyor. Buradan da 84 bin 280 büyükbaş hayvan dağıtılacak. Bundan elde edilecek süt 109 bin ton ve 4 bin 357 ton da et olmak üzere hem istihdam, hem et ve süt üretimi sağlanmış olacak.'

Tarım ve Köyişleri Bakanı Eker, Şanlıurfa'da bir sulama eğitim merkezi kuracaklarını ve burada özellikle modern sulama tekniklerinin öğretileceğini, geliştireceğini ifade etti.

Diyarbakır Zirai Mücadele Araştırma Enstitüsü, Gaziantep Antep Fıstığı Araştırma Enstitüsü'nün de fiziki alt yapıları ve laboratuvar alt yapılarının güçlendirilerek uluslararası düzeyde hizmet verecek hale getirileceğini kaydeden Eker, 'Bunlar da GAP Eylem Planı çerçevesinde bizim yine ön gördüğümüz faaliyetlerdir' dedi.

- BÖLGEDE İLK KEZ-

Bakan Eker, bölgenin tarihinde ilk defa olarak 3 vilayeti ilgilendiren bir kırsal kalkınma projesi daha hayata geçirdiklerini hatırlatarak, Diyarbakır, Batman, Siirt Kırsal Kalkınma Projesinin 37 milyon dolar bütçeli olduğunu kaydetti.

Bugüne kadar kadar 9 milyon dolar harcadıklarını, bununla hayvancılık, meyvecilik, işleme paketleme, depolama gibi tesislere hibe destek verdiklerini belirten Bakan Eker, şöyle devam etti:

'Diyarbakır, Batman ve Siirt'te 500 köyde bu proje uygulanıyor. İlk defa böyle bir proje hayata geçti. Üç koldan bu bölgenin kalkınması için tarım sektörünün geliştirilmesi için çaba içerisindeyiz. Tamamlanan projeler dışında yeni projeler programa alındı. Barış içinde huzur ve kardeşliği geliştirmek suretiyle kalkınmayı sağlayacağımızı da düşünüyoruz. Türkiye'nin birlik ve beraberlik, kardeşlik projesinin de bu meyanda yatırımların geliştirilmesi bölgeye dışarıdan gelecek yatırımları daha rahat kendilerini hissettirecek bir ortamın oluşmasında bunların hepsinin katkısı olur. O zaman bu tarihi şehri ruhunda barış olan bu kadim şehri o zaman tekrar medeniyetler kuran ve geliştiren bir şehir haline el birliğiyle getirebiliriz.'

Devlet Bakanı Cevdet Yılmaz da bu toplantıları daha sık aralıklarla gerçekleştireceklerini ifade ederek, 'Özellikle kalkınma sürecinde sadece kamunun yaptıklarıyla bu işin olmayacağının farkındayız. Bir taraftan merkezi yönetim bir tarafından yerel yönetimlerin, diğer taraftan da özel sektörler ve tabi sivil toplumla birlikte bu kalkınma sürecini el birliğiyle götürmek durumundayız. Bu bölgenin refahı için bunları yapmak durumundayız' dedi.

Toplantıya, bölge milletvekilleri, Diyarbakır Valisi Hüseyin Avni Mutlu, Büyükşehir Belediye Başkanı Osman Baydemir, sektör ve sivil toplum kuruluşları temsilcilere katıldı.

(MRL-EK-BER) - DİYARBAKIR