Eyalet Sistemi De Tartışılabilir

Yeni Anayasa Platformu: "Özerklik de eyalet sistemi de tartışılabilir"

• 

Yazar Adalet Ağaoğlu, "'Anayasanın ilk üç maddesi niye değişmesin' dedi vatandaşlar. İlk üç maddesi değişir diyorlar. Burada şu var. Anayasa, Türk ile başlıyor. Irka dayalı bir devlet. Merkezi devlet tamamen Türk ırkına bağlı birşey. Halbuki Türkiye Cumhuriyeti toplumu denilebilir pekala. Üstünde durduğumuz konulardan biri bu. "

Avukat Mehmet Uçum, " Eyalet sistemi de tartışılabilir. Özerklik de tartışılabilir. Esas olan merkeziyetçi yönetimin iktidarının dağıtılmasıdır, yere yönetimlerin güçlendirilmesidir. "

Anayasa Mahkemesi Raportörü Doç. Dr. Osman Can,

"Biz bütün taleplerin meşru olduğu bir görüşten hareket ettik. Diyarbakır'daki de meşrudur, İzmir'deki de meşrudur; Edirne'deki de meşrudur. Endişeli modernin endişesi de meşrudur. Başörtülü hanımefendilerin hakim savcı olma talepleri de aynı ölçüde meşrudur"

Yeni Anayasa Platformu (YAP), 24 il ve ilçede 6 bin kişinin katıldığı bir dizi anayasa taslağı toplantıları yaptı.

2010 yılı Aralık ayından bu yana sürdürülen 23 anayasa toplantısı sonrası, ortaya çıkan taslak talepleri içeren bir ara rapor haline dönüştürüldü. Ara rapor ise, bir basın toplantısıyla kamuoyuyla paylaşıldı. Toplantıya Anayasa Mahkemesi Raportörü Doç. Dr. Osman Can, yazar Adalet Ağaoğlu, Avukat Mehmet Uçum, Hukukçu Ümit Kardaş, Araştırmacı Mehmet Betil, İktisatçı Cemil Ertem, Siyaset Bilimci Bengi Ruken Cengiz, Sendikacı Mustafa Paçal, emekli diplomat Akın Özçer, sosyolog Alev Erkilet katıldı.

SİVİL ANAYASA VURGUSU

Toplantıda ilk konuşmayı Avukat Mehmet Paçal yaptı. Paçal, 1982 anayasası kabul edildiğinden bu yana her zamna bir sivil anayasa talebi olduğunu dile getirerek, " 82'den beri Türkiye'de her zaman bir sivil anayasa ihtiyacı ifade edildi ve buna ilişkin çalışmalar yapıldı. Şimdiye kadar, çok sayıda anayasa tasarı taslakları ortaya konuldu veya uzmanlara hazırlatılan çok sayıda anayasa raporuyla karşılaştık. Sivil anayasadan anlaşılan şey şu oldu. Resmi kurumlar dışında ya da darbecileirn kabul ettirdiği anayasalar dışında belli kurumların bir anayasa tasarı taslağı hazırlayarak bunu kamuoyuna açıklaması anlaşıldı. Oysa, sivil anayasa bize göre bir entellektüel faaliyetin sonucu resmi kurumlar dışında ya da vesayetçi kurumlar dışında ortaya konulan tasarı taslakları değil. Hatta onlar hiç değil. Bize göre sivil anayasa halkın taleplerini dikkate alan, halkın istekleri çerçevesinde bir anayasacılık faaliyeti anlamına gelir . Eğer halkı merkeze almayan bir anayasacılık faaliyeti varsa, o kişiler ne kadar sivil olursa olsun, o faaliyet sivil anayasa faaliyeti değildir " diye konuştu.

"YENİ ANAYASADA DEĞİŞTİRİLEMEZ HİÇBİR HÜKMÜN OLMAMASI TALEP EDİLİYOR "

Konuşmasının ardından oluşturulan ara raporu açıklamaya başlayan Avukat Mehmet Uçum, halkın anayasanın katılımcı bir şekilde yapılmasından yana olduğunu, tek bir partinin oluşturmadığı, özgürlükçü, eşitlikçi bir anayasa talebinin dile getirildiğini belirtti.

Anayasa taleplerinde ortaya çıkan sonucu da açıklayan Uçum, " Geçmişe referansla konuşurken, yeni anayasada olmaması gereken unsurlar sıralanıyor. Bu bağlamda anayasada değiştirilemez hiçbir dogma, ırkçı, şovenleştirici ve dışlayıcı bir kavrama yer verilmemesi çok açık bir şekilde talep ediliyor" dedi. Anayasanın nasıl olması gerektiği taleplerinin de ortaya çıktığından bahseden Uçum, " Yeni anayasa, insan ve doğa merkezli olmalı, toplumun geleceği hakkındaki karar bizzat topluma ait olmalı ve çok da önemlisi barış, özgürlük, kardeşlik ve güven esaslarına dayanmalı " diye konuştu. Uçum, anayasa taleplerinde seçim barajının kaldırılması, bireysel hak ve özgürlüklerin tanımlanması, yök'ün kaldırılması, rtük'ün kaldırılması, zorunlu askerliğin kaldırıldığı, TBMM dışından hiçbir kurumun anayasal güvence altına alınmamasının ortaya çıktığını belirtti.

" ÖZERKLİK DE, EYALET SİSTEMİ DE TARTIŞILABİLİR"

Avukat Mehmet Uçum, talepler arasında ademi merkeziyetçi bir yapı talebinin olduğunu da belirtti.

Uçum, "Türkiye merkeziyetçi bürokratik bir devlet yapısıyla artık yürüyemez. Ademi merkeziyetçi bir yapıya geçilmesi lazım. Bu üniter devleti yapısı içinde de sözkonusu olabilir, farklı yöntemler de tartışılır ama ademi merkeziyetçilik, genel ve ortak bir talep olarak öne çıkıyor" dedi. Ademi merkeziyetçiliğin çeşitlerinin çok farklı olabileceğini söyleyen Uçum, " Eyalet sistemi de tartışılabilir. Özerklik de tartışılabilir. Esas olan merkeziyetçi yönetimin iktidarının dağıtılmasıdır, yere yönetimlerin güçlendirilmesidir. Güçlendirilmiş yerel yönetimler şartı bu konuda son derece önemli düzenlemeler içeriyor. Merkezi iktidarın bürokratik yapısının birtakım toplumsal süreçleri engellediği ve birtakım sorunların kaynağı olduğu konusundan mutabakat sağlanırsa, ademi merkeziyetçilikte mutabakat sağlanırsa, onun biçimleri tartışılarak bulunabilir. Bunun içinde her türlü tartışma olabilir eyalet sistemi ve özerklik de dahil olmak üzere. " şeklinde konuştu. Oluşturulan ara raporda Türkiye Cumhuryetr için yedi bölgeli bir eyalet sistemi mi önerildiği sorusuna avukat Mehmet Uçum, yedi bölgeli bir eyalet sistemi önerilmediğini halkın ademi merkeziyetçilik gibi bir yapı talebi oduğunu dile getirdiklerini kaydetti.

" NİHAİ RAPOR MECLİS BAŞKANLIĞINA SUNULACAK "

Açıkladıkları raporun bir ara rapor olduğunu kaydeden Uçum, " Bu şu anda ara rapor. Nihai raporu, Meclis Başkanlığına, meclisteki bütün siyasi partilere , meclis dışındaki siyasi partilere anayasayla ilgili tm kurum ve kuruluşlara sunulacak. Bu ara raporda tüm siyasi partilere, anayasayla ilgili tüm kurum ve kuruluşlara iletilecek . Bu raporların amacı o. " dedi.

AĞAOĞLU'NDAN " TÜRKİYE CUMHURİYETİ IRKA DAYALI BİR DEVLET " ELEŞTİRİSİ

Yazar Adalet Ağaoğlu ise, " Anayasanın ilk üç maddesi niye değişmesin dedi vatandaşlar. İlk üç maddesi değişir diyorlar. Burada şu var. Anayasa Türk ile başlıyor. Irka dayalı bir devlet. Merkezi devlet tamamen Türk ırkına bağlı birşey. Halbuki Türkiye Cumhuriyeti toplumu denilebilir pekala. Üstünde durduğumuz konulardan biri bu " dedi. Anayasa Mahkemesi Raportörü Doç. Dr. Osman Can da ara raporla ilgili bir konuşma yaptı. Can, kendilerinde birşey katmadan toplumun taleplerinin dikkate alınarak ara rapor oluşturulduğunu savundu.

Can, taleplerde yedi bölgeden, federasyondan, bahsedildiğini kaydetti. Toplumsal taleplerin tamamının meşru olduğunu söyleyen Can, " Bizim yapmaya çalıştığımız şey hepsini birarada değerlendimek ve bütün bunların hepsini birarada bağdaştırabilecek, ara formülasyonlar ne olabilir onunla ilgili bir çalışma yapmak " diye konuştu. Osman Can, " Biz bütün taleplerin meşru olduğu bir görüşten hareket ettik. Diyarbakır'daki de meşrudur, İzmir'deki de meşrudur; Edirne'deki de meşrudur. Endişeli modernin endişesi de meşrudur. Başörtülü hanımefendilerin hakim savcı olma talepleri de aynı ölçüde meşrudur. Biz bunlar üzerinden ' Hayır meşru değildir' şeklinde bir vesayetçilik yapamayız zaten. Siyasal ve idari yapılanmaya ilişkin bütün katılım talepleri de meşrudur. Bu tür taleplerin temelinde yatan temel kaygı ve temel istek neyse onu ön plana çıkararak, formle etmeye çalıştık. Ama buna yönelik bir çözümü dikte edemeyeceğimizi düşündük. Üst formülasyonlar herkesi kapsayıcı kimseyi dışlamayıcı, bazı detayları sürece bıraıcı bir tarz benimsedik ve bu çerçevede raporumuzu oluşturduk" şeklinde konuştu.