Dalyan'da Elektrikli Tekneler Dönemi

Cumhur Ayar - Denize bağlı kanalları ve gölüyle doğa harikası olan Dalyan'ın kirlilikten kurtarılması amacıyla yürütülen gezi teknelerinin dizel yatıklı motorlarının, elektrikli motora dönüştürülmesi projesi çalışmaları sürüyor.

İnci Akü Ar-Ge birimindeki mühendislerin çabaları ve öncülüğünde sürdürülen çalışmayı tanıtmak amacıyla belgesel film çekimine başlandı.

AA muhabirinin aldığı bilgiye göre, Dalyan kanallarında günlük gezi turları düzenlenen 600'e yakın dizel motorlu içten yanmalı tekneler, ortama saldıkları karbonmonoksit ve karbondioksit gazlarla havayı, sintineleri ya da motordan sızan yağlarla suyu kirlettikleri gibi, gürültü kirliliğine de yol açıyor.

Dalyan'da ki fosil yakıtla çalışan teknelerin çevre dostu elektrik motora dönüştürülmesi amacıyla 2007 yılında başlatılan 'Caretta Projesi'nin yürütücülerinden İnci Akü proje yetkilisi Onur Eren Deniz Temiz Derneği'nin (TURMEPA) davetiyle başlattıkları projenin, şirketin sosyal sorumluluk anlayışı ve çalışanlarının heyecanı sayesinde olumlu seyrettiğini ifade etti.

Elektrikli motorla çalışan teknelerin Dalyan'da yaygınlaştırılmasının ardından, Türkiye'nin diğer bölgelerinde de sistemin kullanılmasını arzu ettiklerini belirten Onur Eren, 'Projeyi,Türkiye'nin çevre açısından özellikli ve hassas noktaları başta olmak üzere tamamına yaygınlaştırmayı planlıyoruz' dedi.

TURMEPA Dalyan Bölge Koordinatörü Yücel Okutur da, 25 yıldır Dalyan ve Köyceğiz ile ilgili çevre faaliyetlerine fiili olarak katıldığını belirterek, 'Dünyada insanlarla turizmle bir arada yaşanan ve bu kadar doğal ve korunmuş olarak kalabilen bir başka bölge olduğunu zannetmiyorum' dedi.

- DOĞA FACİASI-

Dalyan'ın 13 bin farklı bitki çeşidini barındıran, çok sayıda endemik bitki türünü barındıran bir bölge olduğuna işaret eden Okutur, şunları söyledi:

'Dalyan kanallarında dolaşan teknelerin çoğunda kullanım ömrünü doldurmuş, yağlı mazotlu motorlar var. Bu teknelerin sintine sularından ve egzozlarından kanala ciddi bir karışım olmaktadır. Dalyan'daki 600'e yakın tekneden günde 3 ile 5 ton civarında yağlı ve mazotlu sintine suyu denize karışıyor. Bu bir doğa cinayetidir. Kirli su kanaldaki su yüzeyinde ciddi bir tabaka oluşturuyor. Bu tabaka kanalın kenarındaki sazlara ve buradaki ağaçların bitkilerin köklerine ulaşarak onları kurutmuş ve doğal hayata zarar vermiş durumdadır. Bu kanallarda ülkemizde çok nadir bulunan canlılar da yaşamaktadır. Balık, yengeç ve kaplumbağa türleri gibi. Böyle devam edilirse, doğa harikası Dalyan kanallarında ölüm başlayacaktır. Bu suyun ölmesi demek Köyceğiz gölünün, kanalın, lagün denilen deltanın ve önündeki denizin ölmesi demektir. Bu da bir doğa faciasıdır. Bu nedenlerden ötürü İnci Akü ile yapmış olduğumuz şarj edilebilir elektrik motorlu tekneler Dalyan'ın kurtuluşu anlamına gelmektedir.'

- KANALDAKİ TEKNE TRAFİĞİ

Dalyan'daki Türkiye'nin ilk Deniz Kaplumbağaları Araştırma Kurtarma ve Rehabilitasyon Merkezi (DEKAMER) Müdürü Doç. Dr. Yakup Kaska da, Dalyan kanalında yoğun tekne trafiği olduğuna dikkati çekti ve oluşan gürültü sebebiyle başta sazlıklar olmak üzere tüm ekosistemin zarar gördüğünü belirtti. Kaska, 'Dalyan kanalında motor gürültüsünü azaltan ve suya petrol ve türevi atıklarını boşaltmayan bir sistem olan elektrikle çalışan motorların bu ortamda başlaması Dalyan Kanalının sürdürülebilir kullanımı açısından çok önemli. Belki de bu Dalyan'ın tek kurtuluş umudu olacaktır' dedi.

- BELGESEL FİLM-

Çekimleri Dalyan ve çevresinde devam eden belgesel filmin yönetmenliğini Kemal Alptekin yürütüyor. 32 kişiden oluşan ekibin metin yazarlığını Bilgin Adalı, belgeselin sualtı görüntü yönetmenliğini Anadolu Ajansı Kaş Yurt Muhabiri ve sualtı görüntü yönetmeni Cumhur Ayar üstlendi. Yönetmen Kemal Alptekin bir kaç gün önce sualtı çekimleri yapmak istediklerini, ancak su altındaki görüş mesafesinin 30 santimetre kadar olduğunu görünce çok üzüldüklerini ifade etti.

Kemal Alptekin şöyle devam etti:

'Fosil yakıtla çalışan motorlu teknelerin elektrik motorlu teknelere dönüşüm süreci hızlanırsa, Dalyan suyunun renginin değişeceğine ve berraklaşacağına inanıyoruz. Üstelik artık gürültü kirliliği de olmayacak. Elektrik motorlu tekneler ekonomik anlamda da sahiplerinin işine yarayacak. Bu konuda bir belgesel film yapıyoruz. Bu prototip teknenin her türlü testleri yapılmış durumda. Elektrikli teknenin çevresel etkileri çok olumlu. Ekibimizle beraber bunu belgelemeye çalışıyoruz.'

(CAY-BNY-OSM) - ANTALYA