CHP Ankara Milletvekili Yılmaz Ateş ve bir grup CHP milletvekili tarafından Meclis Başkanlığı'na sunulan araştırma önergesinde, Türkiye'de demiryolu işletmeciliğinin bir imtiyaz olarak TCDD Genel Müdürlüğüne tanındığı belirtilerek "Osmanlı İmparatorluğundan devralınan 4 bin km civarındaki demiryolu, genç cumhuriyetin kararlı ve azimli politikası sayesinde 20 sene içinde 8 bin km'yi geçmiştir. Ancak 1950 yılından itibaren bir devlet ve ulaşım politikası olarak demiryolu politikası terk edilmiş ve kendi kaderine terk edilmiştir" denildi. Demiryolunun gerek yük gerekse de yolcu taşımacılığındaki payının çok düşük olduğuna dikkat çekilen araştırma önergesinde, yıllardan beri yeni yol yapılmadığı, yılda ortalama 500 km yolun yenilenmesi gerekirken son beş yılda ancak 463 km yol bakım onarımı ve yenilemesinin yapılabildiği kaydedildi. Önergenin gerekçesinde şöyle denildi:

"Demiryollarının atıl duruma düşmesinin en önemli nedeni dışa bağlı ulaşım politikalarıdır. Kaynaklarını karayolları ve dolayısıyla uluslar arası petrol ve otomotiv tekellerine akıtarak demiryolu ve denizyolu taşımacılığını gerileten ulaşım politikaları aşılmadığı müddetçe doğru bir ulaşım sistemine geçiş mümkün olmayacaktır."

-ÖLÜM RİSKİ DAHA AZ

Araştırma önergesinin gerekçesinde, Türkiye'nin artan nüfusuna paralel olarak oluşan ulaşım talebinin, en ekonomik biçimde demiryolu taşımacılığının kamu hizmeti olarak ve kamu eliyle geliştirilmesiyle karşılanabileceğine işaret edilerek şu bilgiler verildi:

"Karayolu taşımacılığı enerji tüketim toplamanın yüzde 82'sini tüketmesine karşın taşımadaki payı yüzde 71.5'tir. Demiryollarının ise enerji tüketim payı yüzde 2 iken taşımacılıktaki payı yüzde 4'tür. Yalnızca bu veriler bile enerji verimliliği ve çevre sağlığı açısından demiryolu taşımacılığının önemini gözler önüne sermektedir. Aynı şekilde Avrupa'da yapılan bir araştırmaya göre, kazalarda ölüm riski 1 milyar yolcu/km başına demiryollarında 17 kişi iken karayollarında 140'tır. Dolayısıyla demiryolu taşımacılığı ekonomik olması yanı sıra can güvenliği açısından da önem taşımaktadır. Demiryoluna göre 2 misli, suyoluna göre 3 misli daha fazla enerji sarf eden karayollarına yapılmakta olan bütün yeni yatırımlar, özellikle de can ve mal güvenliğini tehdit eden standart dışı duble yol yatırımlarının gözden geçirilmesi ve ağırlığın demiryollarına verilmesinin demiryolu hatlarının ciddi ve bütünlüklü bir tarzda onarılarak yeniden yapılandırılmasının, TCDD'nin parçalanarak işlevsizleştirilmesi ve demiryollarında Özelleştirme uygulamalarına son verilmesinin, ülkemizde ciddi bir ulaşım master planının oluşturulmasının ve bu kapsamda demiryolu ağının genişletilmesinin önemi ortadadır" (ANKA)

(EG/ZG)