Büyük Yönetmen Refiğ, Salı Günü Defnedilecek

Tedavi gördüğü Memorial Hastanesi'nde yaşama veda eden usta yönetmen Halit Refiğ, son yolculuğuna Salı günü uğurlanacak.

Türk sinema tarihinin, uluslararası başarılara da imza atan usta yönetmeni Halit Refiğ bir süredir tedavi gördüğü Memorial Hastanesi'nde bu sabah saat 08.20 sıralarında hayata veda etti. Refiğ, "safra kanalı tümörü" teşhisiyle 28 Ağustos'ta tedavi görmeye başlamış, dün ise yoğun bakıma alınmıştı. Tüm çabalara rağmen kurtarılamayan Refiğ, bu sabah 75 yaşında, yaşama gözlerini yumdu.

-GÜNAY: "BÜYÜK SANATÇILAR ÖLMEZ"

Refiğ'in ailesi ve yakınları hastaneye akın ederken, Kültür ve Turizm Bakanı Ertuğrul Günay da hastaneye ilk gelenlerden oldu. Günay, burada yaptığı açıklamada, Halit Refiğ'in çok büyük bir yönetmen olduğunu söylerken, "Büyük sanatçıklar ölmez" dedi. Günay, "Önemli, unutulmaz filmlere imza atmıştı. Tarih bilinci olan, geçmişle bugün arasında sağlıklı bağlar kurmaya çalışan, aynı zamanda bir düşünce insanıydı. Ulusal sinemaya çok eski yıllardan bu yana fikir üretmiş, kafa yormuş bir yazardı" diye konuştu. Günay, Refiğ son olarak Sapanca'da bir törende buluştuklarını hatırlatarak, Günay, "İyi ki bulunmuşum diye düşünüyorum, son sağlıklı biçimde görüşmemiz oydu. Çok üzgünüm, rahmet diliyorum" dedi.

-SALI GÜNÜ TOPRAĞA VERİLCEK

Türk sinemasının büyük yönetmeni Halit Refiğ son yolculuğuna ise Salı günü uğurlanacak. Refiğ, Salı günü Teşvikiye Camii'nde kılınacak öğlen namazına müteakip kılınan cenaze namazınınardından, Zincirlikuyu Mezarlığı'na defnedilecek.

-FİLMİ YAKILDI

1934'te İzmir'de dünyaya gelen Halit Refiğ, ilk ve orta öğrenimini Şişli Terakki Lisesi'nde tamamladı. Robert Kolej Mühendislik Bölümü'nde okudu. Okul bittikten sonra askerliğini yedek subay olarak Kore'de yaptı. Bu sırada amatörce 8mm filmler çekti. 1956'da, Nijat Özön ile birlikte yayınladıkları "Sinema", "Kim" isimli dergilerde, "Yeni Sabah" ve "Akşam" gazetelerinde sinema eleştirileri yazdı. Atıf Yılmaz'ın "Yaşamak Hakkımdır" isimli filmin asistanlığını yaparak sinema alanındaki ilk çalışmasını gerçekleştirdi.

1960'ta ilk film olan "Yasak Aşk"ı çekti. 1963'te "Şehirdeki Yabancı", 1964'te "Gurbet Kuşları", "Haremde Dört Kadın", "Bir Türk'e Gönül Verdim" filmlerini çekti ve bu filmlerle Moskova, Yeni Delhi ve Sorrento Film Festivallerinde çeşitli ödüller kazandı. 1964 yılında "Gurbet Kuşları" ile Antalya Altın Portakal Film Festivali'nde "En İyi Yönetmen Ödülü"nü aldı. 70'li yıllarda Türk sinemasının bunalıma girmesiyle Televizyon filmlerine yöneldi. 1974'de Türkiye'de ilk defa İDGSA Film Arşivi tarafından başlatılan eğitim çalışmalarına katıldı ve Sinema Kursları'nda öğretmen olarak görev aldı. 1975'den itibaren İDGSA Sinema-TV Enstitüsü'nde Öğretim Görevlisi olarak çalışmaya başladı. 1975'te TRT Kurumu adına çektiği "Aşk-ı Memnu" ile TV dizilerine öncü oldu ve dikkatleri üzerine çekti. TRT'de danışman kurulunda görev aldı. TRT Kurumu adına 1981 yılında gerçekleştirdiği Kemal Tahir'in aynı adlı romanından uyarladığı "Yorgun Savaşçı" adlı filmin yakıldığı ilan edildi. Film, 1993'te televizyonlarda gösterildi.

Refiğ, 1976 "da ABD'de Wisconsin Üniversitesi'nde, 1984 yılında Ohio Denison Üniversitesi'nde eğitim çalışmalarına katıldı. Öğrencileri ile birlikte "The Intercessors", "In the Wilderness" adlı filmleri gerçekleştirdi. Olgunluk döneminde daha çok düşünsel yanı ağır basan ürünler verdi. "Teyzem", "Hanım", "Karılar Koğuşu", "İki Yabancı", "Köpekler Adası" gibi filmleriyle yurt içinde ve dışında birçok ödül kazandı. Yurt dışındaki festivallerde filmleri için özel bölümler ayrıldı, çeşitli konferans, seminer v.b. toplantılara konuşmacı olarak katıldı. Yaşamı ve filmleri üzerine detaylı söyleşilerin yer aldığı "Düşlerden Düşüncelere" adlı bir kitap vardır (İbrahim Türk, Kabalcı yayınları, 2001).(ANKA)

(GO/BÜN)