Borçlar Kanunu'nda "Hukuk Dili" Tartışması

TBMM Adalet Komisyonu'nda, 649 maddelik Türk Borçlar Kanunu'nun görüşmeleri başladı. Komisyonda Milletvekilleri ile tasarıyı hazırlayan uzmanlar arasında "dil" tartışması yaşandı. Tasarının maddelerinde bazı hukuki tanım ve deyimlerin sadeleştirilmesiyle noktalama işaretlerinin yerleri konusunda milletvekilleri ve tasarıyı hazırlayan profesörler arasında da anlaşmazlık çıktı.

TBMM Adalet Komisyonu'nda 649 maddelik hayatın hemen her alanına ilişkin yeni düzenlemeler de içeren Türk Borçlar Kanunu Tasarısı'nın maddelerinin görüşmelerine başlandı. 15 günlük bir çalışma programı hazırlayan Komisyon'un, ilk günkü toplantısında 18 madde kabul edilirken, tasarının 15. Maddesi'nin yarın yapılacak oturumda yeniden müzakere edilmesi benimsendi. Tasarının maddelerine geçilmeden önce, sözalan ve tasarı hakkında komisyona bilgi veren Adalet Bakanı Mehmet Ali Şahin, 82 yıllık Borçlar Kanunu'nda değişiklik yapıldığını söyledi. Yeni Borçlar Kanunu'nun, Türkiye'nin ihtiyaçlarını karşılaması ve uluslararası rekabette Türkiye'ye yardımcı olmasını dileyen Şahin, Türk Borçlar Kanunu Tasarısı'nın bir an önce yasalaşmasının takipçisi olacağını söyledi.

Tasarıda büyük emeği olan Başkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi öğretim üyesi Prof. Dr. Fikret Eren, Borçlar Kanunu'nun, hukukun temel taşı ve felsefesi olduğunu, siyasi bir yanı bulunmadığını belirterek, "Bu nedenle milletvekillerinin tartışmaya gireceklerini zannetmiyorum" dedi.

-TASARININ DİLİNE "LEYLA MECNUN" BENZETMESİ-

Tüketicinin korunmasına yönelik hükümler içeren tasarıyı ana hatları itibariyle onayladığını belirten Eren, ancak tasarının dilinde yapılan sadeleştirmeye yönelik bazı itirazları olduğunun altını çizdi.

Eren, ""Leyla ile Mecnun' bir araya gelmişse, 'icap ve kabul' de Borçlar hukukunun en önemli kavramlarıdır. İcap ve kabul, borçlar hukukunun ayrılmaz iki kavramıdır. 'Öneri ve kabul' sözcükleri yerine, 'İcap ve kabul' ifadeleri kullanılmalı" diye konuştu.

Tasarının hazırlanması için Adalet Bakanlığı'nda oluşturulan bilim komisyonuna başkanlık eden, Meclis'teki çalışmalara da katılan İstanbul Ticaret Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Nevzat Koç da tasarı hazırlanırken, ülke gerçeklerine uygun olarak İsviçre Borçlar Kanunu'ndan alıntı yapıldığı eleştirilerine, "Ancak uluslararası hukukta yeri var diye de her hükmü almadık" yanıtını verdi.

-BORÇLAR KANUNUNU HERKES ANLAMALI-

İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi öğretim üyesi Prof. Dr. Haluk Burcuoğlu da tasarının, Avrupa'daki kanunlardan çok daha iyi olduğunu belirtti. Borçlar Kanunu'nu matematikçiden berbere, kasaptan doktora kadar, herkesin anlaması gerektiğini savunan Burcuoğlu, "Borçlar Kanunu'nun özel dili olmaz. İcap sözcüğüne karşı değilim. Ancak vatandaş, Borçlar Kanunu anlamalı" dedi.

CHP Afyonkarahisar Milletvekili Halil Ünlütepe, tasarının, Türk Ticaret Kanunu Tasarısından önce yasalaşmasını istediklerini, ancak temel kanunlarla ilgili düzenleme yapılırken acele edilmemesi gerektiğini bildirdi. Ünlütepe, iş hayatına ilişkin düzenlemelerde AB mevzuatından uzaklaşıldığı gerekçesiyle tasarıyı eleştirdi.

CHP Mersin Milletvekili Ali Rıza Öztürk, tasarıda Türkçeleştirme kaygısıyla hareket edilirken "aşırı seçkinci dil" kullanıldığını savundu. Öztürk, "Arapça kelimeleri anlamayan vatandaşın, 'borç tanısını' da anlayabileceğini sanmıyorum" dedi.

CHP Zonguldak Milletvekili Ali İhsan Köktürk de, tasarının maddelerinde yer alan bazı kelimelerinin anlamının net anlaşılmadığına işaret etti.

-KULAĞIMA HOŞ GELMİYOR-

MHP Ordu Milletvekili Rıdvan Yalçın, tasarının 4. maddesindeki, "önerisiyle bağlılıktan" ifadesinin, "önerisine bağlılıktan" şeklinde değiştirilmesini önerisine Prof. Dr. Nevzat Koç karşı çıktı. Koç, tasarıda maddenin bu şekilde kalmasını değişikliğe gerek olmadığını belirtirken, "Kulağıma hoş gelmiyor" ifadeleri üzerine Yalçın da "Bu da benim kulağıma hoş gelmiyor" karşılığını verdi.

-YETKİ TARTIŞMASI-

Koç'un bu sözlerine komisyonda bulunan milletvekilleri tepki gösterdi. CHP Afyon Milletvekili Halil Ünlütepe, komisyon toplantısına katılan bilim adamlarının, milletvekillerinin tekliflerine saygı duymalarını ifade ederek, "Hocam, milletvekillerine yardımcı olmalı. Katı hükümlerle, "Böyle olacak' diyorsa, kalsın, hemen tasarı Genel Kurul'a indirilsin. Biz, millet adına görev yapıyoruz" şeklinde tepki gösterdi.

Maddelerin görüşülmesi sırasında kelimelerin ve noktalama işaretleri konusunda milletvekilleri ile komisyona katılan uzmanlar arasında da sık sık tartışmalar yaşandı. Tartışmalara müdahale eden Bakan Şahin, kendisinin noktalama işaretlerine riayet ettiğini, bir noktanın ya da virgülün bazen çok anlam değiştirdiğini söyledi.

Komisyon bugünkü çalışmalarını tamamladı. Görüşmelere yarın devam edilecek. (ANKA)

(BK/BÜN)