ATO'dan 'Yatırım Açığı' Raporu

Ankara Ticaret Odası'nın (ATO) hazırladığı raporda, Türkiye'de kişi başına yatırımın son 10 yıldır yerinde saydığı ifade edilerek, ''1997 yılında kişi başına 1374 avro yatırım yapan Türkiye, 2006 yılında 1451 avro yatırım yapabildi'' denildi.

ATO'nun Avrupa Birliği İstatistik Ofisi'nin (Eurostat) Ulusal Hesaplar Veri Tabanı Satınalma Gücü Paritesi hesaplarını kullanarak hazırladığı ''Yatırım Açığı Raporu''na göre, Türkiye kişi başına yapılan yatırımda 10 yıldır yerinde sayıyor.

Türkiye'de satınalma gücü paritesine göre, 1997 yılında 5 bin 202 avro olan kişi başına gelir, 1703 avro artarak 2006 yılında 6 bin 905 avroya yükseldi. Son 10 yılda kişi başına gelirde yüzde 32,7 büyüme yaşanırken, kişi başına yatırım sadece yüzde 5,6 büyüdü.

1999 yılında meydana gelen Marmara Depremi ve 2001 yılında yaşanan büyük ekonomik kriz, yatırımları vururken, 1999 yılında kişi başına yatırım 1127 avroya, 2001 yılında ise 947 avroya geriledi.

2002 ve 2003 yıllarındaki büyümeye rağmen kişi başına yatırım değişmedi. 2004 yılında yükselmeye başladı ve 2006 sonunda 10 yıl öncesine göre 77 avro artışla 1451 euro olarak gerçekleşti.

Rapora göre, Türkiye, Avrupa Birliği'ne üye 27 ülke ile karşılaştırıldığında, kişi başına yatırımda sonuncu oldu.

2006 yılında Türkiye, AB ortalamasının yüzde 30'u kadar kişi başına yatırım yapabildi. Satın alma gücü paritesi hesaplarına göre, 2006 yılında Avrupa Birliği'ne üye 27 ülkede kişi başına düşen ortalama yatırım 4 bin 858 avro olurken, Türkiye kişi başına 1451 avro yatırım yaptı.

Son 10 yılda Avrupa Birliği ülkeleri ortalamasında kişi başına gelir yüzde 45 artarak 16 bin 146 avrodan 23 bin 464 avroya yükseldi. Aynı dönemde Avrupa Birliği ülkelerinde kişi başına düşen yatırımdaki artış, yüzde 54 ile gelirden fazla oldu. Böylelikle Avrupa Birliği ile aramızdaki ''gelir-yatırım makası'' daha da açıldı.

Satın alma gücü paritesi hesaplamalarına göre, 1997'de kişi başına yapılan yatırım, kişi başına yaratılan gelirin yüzde 26'sı olurken, 2006 yılında yüzde 21'ine geriledi.

2006 yılında kişi başına yatırımı fazla olan ülkelerde, yatırımların milli gelirden aldıkları pay zaman içinde sürekli artarak bugünkü seviyesine ulaştı.

Türkiye'de ise durum tersine gelişti. Yatırımların GSYİH içindeki payı bir türlü artırılamadı. Yatırımlar GSYİH'dan en yüksek payı 1993 ve 1997 yıllarında aldı ve bir daha bu seviyeye ulaşamadı. 1997 yılında yatırımların milli gelir içindeki payı yüzde 26,4 iken, 2006 yılında yüzde 21'e düştü. 2007 yılının ilk altı ayında da yüzde 22,5 olarak gerçekleşti.

AB ülkelerinde kamu yatırımlarının milli gelirden aldığı pay son 10 yıldır yüzde 2,5 civarında sabit kaldı.

Bu dönemde, Türkiye'nin kamu yatırımlarına milli gelirinden ayırdığı pay, yüzde 6,1 ile yüzde 3,7 arasında değişti.

Özel sektör yatırımlarının milli gelir içindeki payının en yüksek olduğu dönem yüzde 20,7 ile 1997 yılı oldu.