Anayasa Mahkemesi'nden Başmüdürlerin Unvan Değişikliğine Veto

Anayasa Mahkemesi, Başmüdürlerin Kanun Hükmünde Kararnameyle gümrük müşavirliği kadrolarına atanmalarını Anayasaya aykırı buldu Anayasa Mahkemesi, Başmüdürlerin Kanun Hükmünde Kararnameyle gümrük müşavirliği kadrolarına atanmalarını Anayasa'ya aykırı buldu.

Anayasa Mahkemesi, Başmüdürlerin Kanun Hükmünde Kararnameyle gümrük müşavirliği kadrolarına atanmalarını Anayasaya aykırı buldu Anayasa Mahkemesi, Başmüdürlerin Kanun Hükmünde Kararnameyle gümrük müşavirliği kadrolarına atanmalarını Anayasa'ya aykırı buldu.

Gümrük ve Muhafaza Başmüdürü olarak görev yapan memurlar 485 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye 5456 sayılı Kanunla eklenen Geçici 10. madde uyarınca Gümrük Müşavirliği görevine atandı. Kararın iptali için Danıştay 5. Dairesi'ne dava açıldı. Danıştay da "Bakanlar Kurulu Kararı ile değiştirilen Gümrük Başmüdürü ve Gümrük Muhafaza Başmüdürlerinden halen memuriyet görevi devam edenler, bu maddeyle ihdas edilen listede yer alan Müsteşarlık Müşaviri kadrolarına atanmış sayılırlar" ibaresinin yer aldığı maddeyi Anayasa Mahkemesi'nin gündemine taşıdı. Davanın ilk incelemesini yapan mahkeme başvuruyu kabul ederek esas incelemesinde iptal kararı verdi. Kararının gerekçesi Resmi Gazete'nin bugünkü sayısında yayımlandı. Mahkeme, 2.7.1993 günlü, 485 sayılı Gümrük Müsteşarlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'ye 9 Şubat 2006 günlü, 5456 sayılı Yasa'nın 1. maddesiyle eklenen Geçici 10. maddenin ikinci fıkrasının birinci tümcesinin Anayasa'ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verdi. Kararın gerekçesinde, 22 Temmuz 2003 günlü, Bakanlar Kurulu Kararı ile Gümrük Müsteşarlığı taşra teşkilatında yer alan Gümrükler Başmüdürlükleri ile Gümrükler Muhafaza Başmüdürlüklerinin kaldırıldığı ve bunların yerine Gümrük ve Muhafaza Başmüdürlüklerinin kurulmasının kararlaştırıldığı anımsatıldı.

-DAVA AÇMA HAKKI BULUNMUYOR-

Gerekçede, 1 Eylül 2003 günlü, Bakanlar Kurulu kararıyla Gümrük Müsteşarlığının taşra teşkilatında yer alan kadroların sınıf, unvan ve derecelerinde değişiklik yapıldığını ve mevcut 18 adet Gümrükler Başmüdürü ve 18 adet Gümrükler Muhafaza Başmüdürü kadrosunun iptal edildiğini, 18 adet Gümrük ve Muhafaza Başmüdürü kadrosunun ihdas edildiğine dikkat çekildi. Başmüdür olarak görev yapanların durumlarının kariyer ve liyakat ilkeleri ile kadro dereceleri gözetilip değerlendirilerek atanmalarına olanak verecek şekilde yasal düzenleme yapılması gerektiğinin belirtildiği gerekçede, "Başmüdür kadrosuna atananların bu görevlerini sürdürmelerini önleyecek şekilde Müsteşarlık Müşaviri kadrolarına atanmalarının, yasanın zorunlu bir sonucunu oluşturması ve yasa kuralına karşı ilgililerin dava açma haklarının bulunmaması, hak arama özgürlüğünün kullanılabilmesine engel oluşturmakta ve kişilerin hukuk güvenliğini ihlal etmektedir" dedi.

Kanun Hükmünde Kararname'ye 9.2.2006 günlü, 5456 sayılı Yasa'nın 1. maddesiyle eklenen geçici 10. madde şöyle:

"22/7/2003 tarihli ve 2003/5932 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile kaldırılan Gümrükler Başmüdürlükleri ile Gümrükler Muhafaza Başmüdürlükleri kadrolarında bulunan ve kadroları 1/9/2003 tarihli ve 2003/6121 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile değiştirilen Gümrük Başmüdürü ve Gümrük Muhafaza Başmüdürlerinden halen memuriyet görevi devam edenler, bu maddeyle ihdas edilen ekli (1) sayılı listede yer alan Müsteşarlık Müşaviri kadrolarına atanmış sayılırlar. Bu kadrolar, herhangi bir nedenle boşalmaları halinde hiçbir işleme gerek kalmaksızın iptal edilmiş sayılır. Söz konusu personelin atandıkları yeni kadrolarının aylık, ek gösterge, her türlü zam ve tazminatlar ile diğer malî hakları toplamının net tutarı; Müşavirlik kadrolarına atanmadan önce en son ayda aldıkları aylık, ek gösterge, her türlü zam ve tazminatlar ile diğer malî hakları toplamı net tutarından az olması halinde aradaki fark, farklılık giderilinceye kadar, atandıkları kadrolarda kaldıkları sürece herhangi bir kesintiye tâbi tutulmaksızın tazminat olarak kendilerine ödenir."

-HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜ ENGELLENMEDİ-

Karara katılmayan Anayasa Mahkemesi Başkanı Haşim Kılıç karşıoy yazısında, 5456 sayılı Yasa ile "müsteşarlık müşaviri" kadrosuna atanması öngörülen başmüdürlerin kadrolarının iptal edilme nedeninin iki başmüdürlüğün birleştirilerek Gümrük ve Muhafaza Başmüdürlüğünün kurulması olduğuna dikkat çekti. Gümrük ve Muhafaza Başmüdürlükleri kurulmasının "kamu yararı" kavramıyla ilgili olduğunu belirten Kılıç, karşıoy gerekçesinde şu değerlendirmede bulundu:

"Bir kamu kurumunun, buna bağlı olarak bu kurumun gördüğü kamu hizmetinin niteliğinin değiştirilmesine, kaldırılıp kaldırılmayacağına veya bir kamu hizmetinin hangi kamu kurum veya kuruluşunca yerine getirileceğine karar verme yetkisi yasakoyucuya aittir. Yasakoyucu Anayasa'ya uygun olmak kaydıyla, kamu hizmetinin yürütülmesine ilişkin koşulları belirleyerek kadro düzenlemesi yapabilir. Kamu hizmetinin gerekleri yönünden ve kamu yararı amacıyla yeni kadrolar ihdas edebileceği gibi, mevcut bazı kadroları da kaldırabilir. Ayrıca, kamu idareleri ile kamu görevlileri arasındaki ilişkiler, kural tasarruflarla düzenlendiğinden, kamu görevlilerinin statülerine ilişkin yeni kurallar koyabilir ya da var olan kuralları değiştirebilir. Ayrıca, kişilerin davacı veya davalı olarak, yargı mercileri önünde sahip oldukları anayasal haklar engellenmemiş; idari bir işlem niteliğinde olan kamu alacağı ile ilgili ödeme emrine karşı yargı yolu kapatılmamış; mahkemeler, bu işlemlerle ilgili açılmış olan davaları inceleyerek gerekli kararları vermekten alıkonulmamıştır. Bu nedenle kuralın hak arama özgürlüğünü engelleyen bir yönü bulunmamaktadır." - Ankara