Akdenizli Çiftçi 'Tuta Absoluta'ya Önlem Bekliyor

Vahide Yanık - Antalya'da 200 milyon dolara yakın ihracat hacmine sahip domates, bu yıl, domates güvesi olarak da bilinen 'Tuta Absoluta' tehlikesi altında... Çiftçi, Tuta Absoluta'ya karşı etkin önlem alınmasını bekliyor.

Antalya ve çevresinde Ağustos ayında domates fidesi dikimleri başlayacak. Çiftçiler, ekime hazırlanırken, geçen yılın son dönemlerinde etkili olan Tuta Absoluta konusunda tedirgin davranıyor. Üretici, domates fidesi dikip dikmemekte kararsız davranırken, mücadele yöntemleri konusunda devletten eylem planı, mücadele için ise maddi destek bekliyor.

- DOMATESTE FİYAT ARTIŞI KORKUSU-

Özdoğanlar Limited Şirketi Sahibi Hal Komisyoncusu Cüneyt Doğan, AA muhabirine yaptığı açıklamada, üreticinin Tuta Absoluta'dan dolayı bu yıl domates üretmek istemediğini ve Ağustos ayında fide dikimi yapılacak olmasına karşın fide alımında düşüş yaşandığını kaydetti. Fide dikimi yapacak üreticinin de fenomon tuzağını kurduğunu, serasına tül çekmeye çalıştığını ve etkili ilaç arayışına girdiğini belirten Doğan, 'Tuta absoluta domatesi etkilediği gibi domates fidesini de etkilerse bu yıl domateste büyük hayal kırıklığı yaşanacak. Domates üretimi azaldığı gibi rekoltede de azalma yaşanır' diye konuştu. Antalya Ticaret Borsası'na kriz masası oluşturulmasını önerdiğini ancak kurulmadığını ifade eden Cüneyt Doğan, 'Bazı çiftçiler tül yöntemini seçerken bazıları fenomom tuzakları kurmaya çalışıyor. Bana göre çiftçi doğru mücadele yöntemleri konusunda bilinçlendirilmeli ve bir an önce mücadele yöntemlerine destek sağlanmalı. Eğer üretici desteğin ne olduğunu bilmezse domates üretimi yapmaya yanaşmayacaktır. Bu da domates üretimini azaltır, az ürün ise fiyatı yukarı çeker' dedi.

Tarım İl Müdürlüğü tarafından oluşturulacak ekiplerin şimdiden köylere ulaşıp çiftçiye doğru mücadele yöntemleri konusunda bilgi vermesi gerektiğini kaydeden Doğan, 'Birlikte hareket edilirse ancak Tuta'yı kontrol altına alabiliriz. Eğer mücadele edilmezse zaten üretimi az olması beklenen domateste kalite bozukluğu olur, ihracatta sıkıntı yaşarız' ifadelerini kullandı.

- İHRACATTA SIKINTI-

Özkul Tarım Üretim Sanayi Ticaret Limited Şirketi sahibi ihracatçı Recep Özkul da, domates ihracatında geçen sezon Tuta Absoluta nedeniyle sıkıntı yaşadıklarını belirterek, aynı sıkıntıyı bu yıl yaşamak istemediklerini söyledi. Özkul, 'Geçen yıl her ne kadar domates sınırda bekletilse de ihracat döneminin sonuna gelindiği için çok büyük zararlar olmadı ama bu yıl mücadele edilmezse ihracatta büyük sıkıntı yaşarız' dedi. Antalya Ticaret Borsası'nın Tuta Absoluta ile ilgili rapor hazırladığını ve valilik bünyesinde kriz masası oluşturulması teklifinde bulunduğunu hatırlatan Recep Özkul, şöyle konuştu:

'Bizim bu dönem Tuta Absoluta ile etkin mücadele etmemiz gerekiyor ki domatesi problemsiz tüketiciye ulaştıralım. Tuta Absoluta ile mücadele yöntemleri belli; tuzak, tül, kimyasal ve böcek... Domates fidelerinin dikimi Ağustos ayı başında başlıyor. Kimi üretici serasına tül çekiyor, kimi üretici ilaç kullanmaya hazırlanıyor ama bütüncül bir yaklaşım yok, ışıklandırma yöntemiyle tuzak kuran üretici bile var. Üreticinin devletten beklentisi ilk olarak mücadele yönteminde bütüncül yaklaşım, ikincisi de yapılacak mücadeleye verilecek destek. Domateste rekolte düşük olursa iç piyasaya da, yurtdışına da hitap edemeyiz. Rekoltenin düşmesi demek ürün fiyatının iç piyasada yükselmesi demek' diye konuştu.

- 'ÇALIŞMALAR İYİ NİYETLİ'-

Antalya Ticaret ve Sanayi Odası Yönetim Kurulu Başkanı Çetin Osman Budak, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı'nın Tuta Absoluta ile ilgili iyi niyetli çalışmalar yaptığını ancak yavaş gittiğini savundu. Tuta Absoluta'nın çok hızlı yayılan bir böcek olduğunu ifade eden Budak, Tarım Bakanlığı Koruma Kontrol Genel Müdürlüğüyle yaptıkları görüşmelerde alınacak önlemlerin masaya yatırıldığını, stratejik plan, yol haritasının ve Tuta ile mücadele edecek böceklerin ithaline izin verileceğinin anlatıldığını söyledi. Domates fidesi dikiminin Ağustos ayında başlayacağını belirten Budak, 'O zaman domates üretimiyle ilgili rakamları daha net göreceğiz. Domates üretimi azalır demek için henüz erken. Ancak eğitim çok önemli. Çiftçi ne yapacağını bilmeli. Tül deniliyor, tülün ne olduğu bilinmeli. Eğitim için hızlı davranılması gerekiyor, broşür bastırmakla bu iş olmaz. Önlem alındığında korkulmaması gereken bir durumun içerisindeyiz' diye konuştu.

- 'YASAKLAYICI TEDBİRLER UYGULANMAMALI'-

Antalya Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkanı Ali Çandır, geçen yıl ihracata zarar veren Tuta Absoluta ile mücadelede birlikte hareket edilmesi gerektiğini bildirdi. Bakanlığın mücadele konusunda iyi niyetli çalışmaları olduğunu, bunun kendilerini mutlu ettiğini kaydeden Çandır, 'Ancak zararlı ile mücadele edilirken piyasa işleyişini olumsuz etkileyecek önlemler alınmamalı, katı kurallarla piyasanın işleyişini engellememek lazım. Yasaklamalarla değil olumsuzlukları giderici, iyileştirici tedbirler konusunda hızlı davranılmalı' dedi.

- 180 KÖYDE ÇİFTÇİ EĞİTİMİ-

Antalya Tarım İl Müdürü Bedrullah Erçin de, Tuta Absoluta ile mücadelede herkesin üzerine düşeni eksiksiz yapması gerektiğini söyledi. Tuta Absoluta ile mücadeleye verilecek desteğin Bakanlar Kurulu kararı ile belirlenebileceğini belirten Erçin, çıkacak bir destek kararının 2011 yılında üreticiye ulaşacağını söyledi. Domates üretiminde sıkıntı yaşanacağı yönünde bir durumun söz konusu olmadığını kaydeden Erçin, zararlıyla ilgili 180 köyde çiftçi toplantısı yaptıklarını ve 20 bin 800 çiftçiye ulaştıklarını bildirdi. (VHD-ŞEN-YIL) - ANTALYA