'Aıds'te Güncel Durum' Eğitim Toplantısı

Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. İftihar Köksal, AIDS'te tüm dünyada olduğu gibi Türkiye'de de bilinen rakamların, sadece buz dağının görünen kısmı olduğunu söyledi.

Prof. Dr. Köksal, 1 Aralık Dünya AIDS Günü dolayısıyla Trabzon Sağlık İl Müdürlüğü, KTÜ Tıp Fakültesi Enfeksiyon ve Halk Sağlığı Anabilim Dalı tarafından ortaklaşa düzenlenen, 'AIDS'te Güncel Durum' konulu eğitim toplantısında yaptığı konuşmada, dünyadaki ilk AIDS vakalarının 1981 yılında tanımlandığını belirterek, 'Türkiye'deki ilk vakalar ise 1985 yılında bildirildi. Maalesef vakalar artarak devam etmekte' dedi.

Bulaşma ve korunma yolları öğretilerek, hastalığın yayılmasının önlenebileceğini ifade eden Prof. Dr. Köksal, şöyle konuştu: 'AIDS tüm dünyayı etkileyen bir hastalıktır. Dünyanın her yerinden bildirimler var. Türkiye şu anda düşük oranda bildirimlerin olduğu ülkeler arasında yer alıyor. AIDS'te tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de bilinen rakamlar, sadece buz dağının görünen kısmıdır. Gerçek vaka sayısının bilinenin çok daha üstünde olduğu bir gerçektir.' Prof. Dr. Köksal, dünyada 33,3 milyon HIV taşıyıcısı bulunduğuna dikkati çekerek, şu bilgileri verdi:

'Sadece 2009 yılında infekte olmuş vakalar 2.5 milyonun üzerindedir. Dünyada sadece 2009 yılında 2 milyon insan AIDS'ten ölmüştür. Hastalığın başlangıçta eşcinsel hastalığı olarak adlandırılmasına rağmen, bugüne gelindiğinde yarı yarıya olduğunu görüyoruz. Virüsü taşıyanlarda tüm erişkinler 31 milyona yakın ve bunların 16 milyonu kadındır. Maalesef 2.5 milyon çocuğun da AIDS olduğunu görmekteyiz. 2009 yılının analizi yapıldığında bir günde 7 bin kişinin HIV ile infekte olduğu görülüyor.'

AIDS'in tüm dünyada olduğu gibi Türkiye'de de önemli bir hastalık olduğunu vurgulayan Prof Dr. Köksal, AIDS vakalarında Karadeniz'in özel bir önemi olduğunu söyledi. Prof. Dr. Köksal, şöyle konuştu: 'Çünkü Karadeniz bölgesi özellikle de Trabzon bölgenin merkez ili olması sebebiyle AIDS vakalarının giderek artış gösterdiği bir bölge. Coğrafi konumumuz bu bağlamda önemli. Orta Asya ve Doğu Avrupa hastalığın yüzde 25 artış görülen kesimini oluşturmakta. Ülkemizle ve bölgemizle olan ilişkileri hesaba katarsak, bölgemizin ve ülkemizin ne kadar büyük bir risk altında olduğu çok açık bir şekilde ortadadır.'

- 'UTANILACAK BİR HASTALIK OLARAK GÖRÜLMEMELİ'-

Prof. Dr. Köksal, konuşmasında, Türkiye'de bilinen 4 bin 177 HIV pozitif vaka sayısı olduğunu belirterek, şunları kaydetti:

'Vakaların 2 bin 945'i erkek, bin 500'e yakın kesimini kadınlar oluşturmakta. Özellikle 25-50 yaş arasındaki erişkin yaş grubunun riskli olduğu, yığılmaların ise 25-30 yaş arasında olduğu görülmekte. Çocuk vaka sayısı da maalesef giderek artış göstermekte. Bin kişi civarında ise bilinmeyen vaka var.'

KTÜ Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları Anabilim Dalı'nda son 10 yılda 51 kişiye AIDS tanısı konulduğunu bildiren Köksal, şunları söyledi:

'51 vakanın 10'unu bu sene gördük. Bu büyük bir artış. Maalesef vakalar, klinik bulguları ilerlemiş durumda geliyor. Biz vakalar daha erken gelsinler, tedavi edelim ve yaşatalım istiyoruz. Son iki ay içinde 2 vakamızı kaybettik. Hastalarımızın 35'i erkek, 16'sı kadın. En genç hastamız 22, en yaşlısı ise 70 yaşında. Gebe hastamız da var. 51 hastanın 18'i aile içi bulaş ve hepsi kadın. Kadın hastalarımızın yüzde 70'i virüsü eşlerinden aldılar.'

- AŞI ÇALIŞMALARINDA DURUM-

Köksal, AIDS'in tedavisine yönelik sürdürülen aşı çalışmaları hakkında da şu açıklamaları yaptı:

'Aşıların durumu ile ilgili çok iyi şeyler söyleyemeyeceğim, çünkü virüs çok akıllı. Yüzeyindeki çıkıntıları sürekli değiştiren bir virüs. Aşı denemeleri maalesef başarısızlıkla sonuçlandı. Amerika'da AIDS çalışma merkezlerinde virüsün yeni proteinlerini keşfederek aşı hazırlıkları sürmekte, ama yakın gelecekte bu aşılardan ümitkar olarak söz edemeyeceğiz.'

AIDS'in utanılacak bir hastalık olarak görülmemesi gerektiğini, bu durumun hastalığın tedavisinde gecikmelere yol açtığını ifade eden Köksal, sözlerini şöyle tamamladı:

'Teşhis ederek tedavi planladığımız hastaların bir çoğu başka illerde takip edilmeyi arzu ediyorlar. Dışlanma korkusu yaşıyorlar, en önemli korkularından birisi de işini kaybetme korkusu. Gebelik aşamasında ve evlilik öncesinde tarama testleri çok önemli ve mutlaka yapılması lazım. AIDS'in artık tedavi edilen bir hastalık olduğu kabul edilmeli. Bu nedenle erken tanı, bilinçli olmak, öğrenmek, öğretmek ve utanmamak çok önemli. Bütün hastaların eşit haklara sahip olduğunu hastalarımıza ve topluma anlatmamız gerekiyor. Korunmak, en önemli ve kolay yol.'

- KOMŞUDAKİ ARTIŞA DİKKAT-

KTÜ Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Gamze Çan da konuşmasında, sınır komşularında görülen artışın, Türkiye'yi bir şekilde etkileyeceğini belirterek, 'Komşularımızda görülen vaka artışları yarın bizim kapımızda demektir. Küçük kaçamak, eğlence diye bakılan bir ilişki, maalesef bütün ailenin geleceği ile oynayabiliyor. Bu nedenle cinsel ilişkide korunma, tek eşlilik ya da güvenilir partner önemlidir' dedi.

Hastalığın cinsel ilişki, kan yolu ve anneden bebeğe geçmesi şeklinde bulaştığını anlatan Prof. Dr. Çan, sosyal ortamlarda bir arada bulunmak, el sıkışmak, kucaklaşmak gibi sosyal paylaşımlarla hastalığın bulaşmayacağını ifade etti.

- TRABZON'DA 66 VAKA TESPİT EDİLDİ-

Trabzon Sağlık Müdür Yardımcısı ve Bulaşıcı Hastalıklar Şube Müdürü Şükrü Özgün ise bugüne kadar Trabzon'da AIDS tespit edilen vaka sayısının 66 olduğunu söyledi. Vakalardan 10'unun hayatını kaybettiğini belirten Özgün, '1985 yılında ilk vakamızı gördük. Özellikle 2001 yılından sonra vaka sayıları arttı. 2006 ve 2010 yıllarında ise artışın tavan yaptığını görüyoruz' diye konuştu.

Özgün, Trabzon'da Gönüllü Danışmanlık ve Test Merkezi'nin Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi bünyesinde hizmet verdiğini ifade ederek, 'Merkez 2007 yılında faaliyete geçti. 2007 yılında 607, 2008 yılında 610, 2009 yılında 927 ve 2010 yılında şu ana kadar ise 785 test yapıldı. Merkezde 30 bin kişiye eğitim verildi. Merkez mahremiyet esaslarına göre hizmet veriyor. İsim sorulmuyor ve testler ücretsiz yapılıyor' dedi.

(TY-AK-SEM) - TRABZON