2023'e Doğru Özel Ekonomi Bölgeleri Çalıştayı

Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı Mehmet Büyükekşi, serbest bölgelerin yeni dönemde yatırım, katma değer ve verimlilik yaratan bir yapıya kavuşması gerektiğini vurgulayarak, "Serbest bölgelerin 500 milyar dolarlık ihracat hedefine ulaşabilmek için yüksek katma değere dayalı, bir yatırım cazibe merkezi olması gerekiyor" dedi.

Büyükekşi, "2023'e Doğru Özel Ekonomi Bölgeleri Çalıştayı"nda yaptığı konuşmada, Gaziantep'te doğmuş birisi olarak bu kentin değişimini ve dönüşümünü görmekten mutluluk duyduğunu ifade ederek, Gaziantep'in 2011 yılının ilk 11 ayında ihracatını yüzde 40 artırarak 4,5 milyar dolara çıkarmış bir Anadolu kaplanı olduğunu söyledi.

Büyükekşi, Türkiye'nin ilk 11 ayda ihracatının yüzde 20 artarken, Gaziantep'in ihracatının ülke ortalamasını ikiye katladığını vurguladı.

"Serbest bölge demek ihracat demek" diyen Büyükekşi, ihracatçılar olarak serbest bölgelerin geliştirilmesine özel önem verdiklerini, bu amaçla da TİM olarak Ekonomi Bakanlığı'na sunulmak üzere serbest bölgeler ile ilgili bir rapor hazırlattıklarını, akademisyenlerin hazırladığı raporun önerilerinin hayata geçmesini önemsediklerini söyledi.

Büyükekşi, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Serbest Bölgeler Türkiye'nin 2023 hedefleri için önemli bir araç konumunda yer almakta. Ancak, serbest bölgelerin dış ticaretteki önemi şu anda maalesef durağan bir seyre girdi. İşte bu yüzden ekonomiye ve ihracata önemli katkı sağlayacağına inandığımız serbest bölgelerin yeniden düzenlenmesi gerektiğine yürekten inanıyoruz."

-"Serbest bölgeler artık Ar-Ge ve kuluçka merkezleri olarak anılmalı"-

Serbest bölgelerle ilgili durumu Gaziantep örneğini vererek anlatan Büyükekşi, şunları kaydetti:

"Gaziantep'te 1999 yılında kurulan Serbest bölgede 2000 yılında 19 firma faaliyet gösteriyorken bu rakam 2010 yılında sadece 20'ye yükseldi. 2000 yılında çalışan sayısı 154 olan Gaziantep Serbest Bölgemiz 2010 yılında çalışan sayısını 174'e çıkardı. Gaziantep Serbest Bölgemizin örneğinde görüldüğü gibi serbest bölgelerimizin artık yeni bir sistem gerekmekte. Türkiye'nin ve Gaziantep'in performansı düşünüldüğünde serbest bölgeler ile ilgili yapmamız gerekenler olduğuna inanıyoruz. Serbest bölgeler yerini artık "Özel ekonomik bölgelere" bırakmalı, hatta yeni nesil özel ekonomik bölgeler şeklinde yapılandırılmalı. Serbest bölgelerimizin toplam ihracatımız içindeki payını artırması için AR-Ge faaliyetleri ile uğraşan firma sayısını artırması gerekmekte. Serbest bölgelerimiz artık Ar-Ge ve kuluçka merkezleri olarak anılmalı."

-"Çin örneği"-

TİM raporunda farklı serbest bölge örneklerini incelediklerini ifade eden Büyükekşi, bu örnekler arasında ön plana çıkan bir tanesini açıkladı.

Dünyadaki serbest bölge kavramının zaman içinde nasıl değiştiğini anlamak için Shenzhen'in çok iyi bir örnek oluşturduğunu dile getiren Büyükekşi, şunları anlattı:

"Çin'in Guangdong bölgesindeki Shenzhen 1990'lardan sonra yüksek teknoloji sayesinde bir dönüşüm geçirdi. Bölge başlangıçta ağırlıklı olarak düşük katma değere sahip, emek yoğun sektörlerde yatırım yapılan bir bölge olarak faaliyete başlamıştır. Shenzhen, bu noktada bir dönüşüm geçirmiş, üretimin en az yüzde 70'lik kısmını ihraç edecek firmaların yatırım yapmasını teşvik etmiş, büyük ölçekli, döviz geliri sağlayacak yüksek teknolojiye odaklı yatırımların bölgeye getirilmesini sağlamıştır. Bu strateji değişikliğinin sonucunda Shenzhen'in 2008 yılında çektiği doğrudan yabancı yatırımlar tüm ülkeye gelen yatırımların yüzde 21'ini oluşturmuştur. Bölgenin 2008 yılı dış ticaret hacmi tüm Çin dış ticaretin yüzde 27'sini oluşturmaktadır. Bu noktada bizim Shenzhen örneğinden alabileceğimiz çok önemli dersler vardır."

Serbest bölgelere yeni dönemde bakış açımızı değiştirmek gerektiğini ifade eden Büyükekşi, serbest bölgelerin yatırım, katma değer ve verimlilik yaratan bir yapıya kavuşması gerektiğini söyledi.

Büyükekşi, "Bu bölgelerin özellikle 2023 hedefimizde ihtiyacımız olan yüksek teknolojiye yatırım ve bir cazibe merkezi haline gelmesi ve 500 milyar dolarlık ihracat hedefine ulaşabilmek için yüksek katma değere dayalı bir yatırım cazibe merkezi olması gerekiyor" dedi.

- GAZİANTEP