2011 Yılında Otogaz LPG Tüketimi Benzini Solladı

2011 yılında litre bazında otogaz tüketimi benzinin iki katına çıktı.

• 

2011 yılında toplam benzin tüketimi bir önceki yıla göre yüzde 5.4 oranında artışla 2.6 milyon metreküpe yükselirken, otogaz Lpg tüketimi ise yüzde 6 artarak 4.7 milyon metreküp oldu. Böylece 2011 yılında litre bazında otogaz tüketimi benzinin iki katına çıktı.

Petrol Sanayi Derneği (PETDER), 2011 yılı sektör raporunu yayınladı. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) ve Petder verilerinden Otomotiv pazarındaki gelişmelere yer verilen rapora göre 2011 yılında benzinler, motorinler ve Lpg Otogaz toplamından oluşan otomotiv yakıtları toplam tüketimi 2010 yılına göre yüzde 4.4 artarak 24.8 milyon metreküp olarak gerçekleşti. 2011 döneminde, bir önceki yılın aynı dönemine göre toplam motorin tüketimi (motorin ve kırsal motorin) yüzde 5.7 artarak 17.4 milyon metreküp oldu. Toplam benzin tüketimi yüzde 5.4 oranında azalarak yaklaşık 2.6 milyon metreküp oldu. Otogaz Lpg tüketiminin ise yaklaşık yüzde 6 oranında artarak 4.7 milyon metreküp olduğu hesaplandı. Böylece litre bazında otogaz tüketimi benzinin iki katına yaklaştı.

AKARYAKIT VE Lpg SEKTÖRLERİNDEN SAĞLANAN DOLAYLI VERGİ GELİRLERİ 45.9 MİLYAR TL'YE ULAŞTI

Akaryakıt tüketiminden sağlanan dolaylı vergilerin 2011 yılında (kdv ve ötv) yaklaşık yüzde 11 artarak 39.4 milyar TL'ye ulaştığı hesaplandı. Lpg tüketiminden elde edilen dolaylı vergiler toplamının ise yüzde 5.8 oranında artarak 6.5 milyar TL'ye yükselirken, toplam petrol ve Lpg sektöründeki işlem hacminin ise yüzde 22.7 artarak 86.6 milyar TL oldu. Tüketim verileri üzerinden yapılan hesaplamalar, otomotiv yakıtları pazarındaki büyümenin ve petrol fiyatlarındaki artışın kdv etkisiyle akaryakıt ve Lpg sektörlerinden sağlanan dolaylı vergi gelirlerinin bir önceki yıla göre yüzde 10.2 artarak 45.9 milyar TL'ye ulaştığını gösterdi. Petrol sektörünün 2011 yılında sağladığı ötv geliri ise 32.6 milyar TL olup, Maliye Bakanlığı verilerine göre 2011 yılı toplam ötv geliri olan 64.2 milyar TL'nin yüzde 51'i petrol sektöründen sağlanmış oldu.

ULUSLARARASI PETROL FİYATLARINDAKİ ARTIŞTAN DAHA AZ ETKİLENDİ

PETDER'in yaptığı araştırma Türkiye'deki vergisiz pompa fiyatlarının EPDK tarafından referans piyasalar olarak kabul edilen Akdeniz ülkelerindeki benzin ve motorinin vergisiz fiyatlarından daha düşük olduğunu gösteriyor. 2011 yılı ortalaması olarak Türkiye'de ana ürünlerdeki ortalama vergisiz pompa fiyatı litrede benzin, motorin gibi standart ürünlerin yanı sıra özel motorin türlerinde de yaklaşık 9-10 kr daha düşük gerçekleşmiş bulunuyor. Diğer bir deyiş ile Türk tüketicisi benzin, motorin ve özel motorin türlerinde uluslararası piyasalarda yaşanan petrol fiyatlarındaki artışlardan, Akdeniz piyasalarındaki diğer bölge ülkelerindeki tüketicilere göre daha az etkilendi.

2011 yılında, EPDK tarafından Türkiye için referans kabul edilen Akdeniz piyasalarında TL bazında benzin fiyatları yüzde 50.3 artarken, bu durum pompa fiyatlarına vergisiz olarak bakıldığında yüzde 35.2 oranında yansıdı. Motorin fiyatları ise yüzde 55.6 oranında artmış pompa fiyatlarına yansıması yüzde 34.4 seviyesinde oldu. Türkiye'deki akaryakıt tüketicileri, dünya petrol piyasalarında yaşanan fiyat artışlarından Akdeniz piyasasındaki ülkelerin tüketicilerine göre pompadaki fiyatlar vergisiz olarak kıyaslandığında, yüzde 8-13 düzeyinde daha az etkilenmişti. Bu durum aynı zamanda dağıtım sektöründeki Oyuncuların dünya fiyatlarındaki artışın bir kısmını kendi masraf ve kar paylarından karşıladıklarını da gösterdi.

DİĞER SEKTÖREL GELİŞMELER

-2011'de standart benzin ve motorine ilave olarak yeni motorin türleri de piyasaya girdi: 2011 yılında petrol piyasasında benzin, motorin gibi standart ürünlerin yanı sıra özel motorin türleri de Türk tüketicilerine sunulmaya başlandı.

-1 Ocak tarihi itibarı ile motorinde 10 ppm kükürt uygulamasının başlaması ile birlikte sektördeki bazı şirketler tüketicilerine, tüm araçlar için uygun olan standart motorinin yanında farklılaştırılmış özel motorin türlerini de sunmaya başladı.

-Sektördeki rekabeti de geliştiren bu tür uygulamalar gelişmiş ülkelerde olduğu gibi Türkiye'de de tüketicilerin seçeneklerine bu yıl itibarı ile sunulmaya başlandı. Bu ürünlerin fiyatları, yine Akdeniz ülkelerindeki örnekleri ile karşılaştırıldığında, vergisiz olarak 9-10 kuruş ucuz görünüyor.

-Türkiye'nin yeni rafineri şirketi Star Rafinerisinin temeli İzmir Aliağa'da atıldı: Türkiye özel sektör tarihinin tek noktaya yapılmış en büyük yatırımı olarak belirtilen Star Petrol Rafinerisinin temeli, İzmir'in Aliağa ilçesinde Petkim arazisi içine atıldı. 10 milyon ton/yıl kapasiteli Star Rafinerisi'nde yıllık olarak, 5 milyon 950 bin ton düşük kükürtlü motorin, 1 milyon 660 bin ton nafta, 500 bin ton jet yakıtı, 500 bin ton reformat, 630 bin ton petrokok, 240 bin ton otogaz, 415 bin ton karışık ksilen, 75 bin ton olefinik Lpg ve 145 bin ton kükürt üretilecek.

BENZİN VE MOTORİNDE HER YIL KADEMELİ ARTIRILMAK ÜZERE YERLİ BİYOYAKIT KATILMASI ZORUNLU

-EPDK'nın, benzin ve motorinde her yıl kademeli artırılmak üzere yerli tarıma dayalı biyoyakıt katılmasını zorunlu kılan kararı yürürlüğe girdi.

-EPDK, Eylül ayında biyoyakıtlar ile ilgili nihai kararını bir tebliğ halinde yayınladı. Yayımlanan tebliğe göre 1 Ocak 2013 tarihinden itibaren benzinlere en az yüzde 2 yerli tarım ürünü biyoethanol, motorine ise 1 Ocak 2014 tarihinden itibaren en az yüzde 1 biyodizel katılması zorunlu olacak. 2016 yılına kadar bu oran kademeli bir biçimde yüzde 3'e kadar arttırılıyor.

ENDİŞE KONUSU

-Biyoethanol konusunda yerli tarım üretimi, kalite ve harmanlama açısından önemli bir sorun olmayacağı görülmekle birlikte biyodizelde hem yerli üretimin olmayışı, hem de bu konunun yasadışı uygulamalara kolaylıkla konu edilebilecek nitelikte olması sektör için önemli bir endişe konusu olarak görünüyor. Biodizelde Türkiye'nin yağlı tohum açığı olması, yıllık 1-1.5 milyon ton bitkisel yağ ithal ediyor olması, zorunlu uygulamanın gıda fiyatları üzerinde olumsuz etki yaratması kaçınılmaz görünüyor. Bununla birlikte biodizelin geçmişte olduğu gibi sahte ve kayıt dışı akaryakıt için bir tehdit olması şimdiden çözümlenmesi gereken önemli bir sorun.

AKARYAKIT İSTASYONLARINDA OTOMASYON UYGULAMASI DEVREDE

-Akaryakıt istasyonlarında otomasyon uygulaması devreye girdi. EPDK'nın almış olduğu Kurul Kararı ile akaryakıt istasyonlarında otomasyon uygulaması 1 Temmuz itibarı ile tüm Türkiye'de başlamış bulunuyor. Petrol Sanayi Derneği olarak başından beri desteklediğimiz ve etkin bir şekilde uygulanması için çalıştığımız bu uygulamanın, sektörde kayıt dışının azaltılması açısından yeni ve ilave bir adımı daha oluşturması hedefleniyor. Raporun hazırlandığı dönemde otomasyon uygulamasına ilişkin usul ve esasların yayınlanması beklenmekte olup buna yönelik çalışmalar devam ediyor.

10 NUMARA SORUNU ARTARAK DEVAM EDİYOR

-10 numara sorunu alınan mali tedbirlere rağmen azalmadı; artarak devam ediyor. Vergi kaybı son üç yılda 5 milyar TL'yi buldu. Maliye Bakanlığı, toplum ve çevre sağlığı için çok önemli bir tehdit olan 10 numara yağ adı altında piyasada yaygın bir şekilde yapılan sahte, hileli akaryakıt faaliyetlerinin önüne geçmek ve son üç yılda 3.5 milyar TL'yi aşan vergi kaybını ortadan kaldırmak için 14 Eylül'de yayınlanan Bakanlar Kurulu Kararı ile yağlama yağlarında ötv düzenlemesine gitti. Bu düzenlemeyi takiben 21 Eylül tarihinde yaptığı tecil ve terkin mekanizmasına ilişkin değişiklik ile sorunun önemli bir bölümü olan tecil ve terkin yönteminde kullanılan raporlama ve uygulamaya ilişkin ilave ve önemli düzenlemeler yaptı. Maliye Bakanlığının bu tedbirlerine ilave olarak EPDK da Madeni Yağ Tebliğini 23 Aralık 2011 tarihinde yayınladı. Ayrıca EPDK 10 numara yağ sorununa bir çözüm olacağı ifade edilen "Madeni Yağların Ambalajlanması ve Piyasaya Sunumu Hakkında Tebliğde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ"i yayınladı. Bu iki önemli gelişmeye rağmen piyasadaki gözlemler, sorunun henüz önlenemediğini ve sınai mamul üretiminde kullanılacağı beyan edilerek ötv tutarı (yeni arttırılan) ödenmeksizin söz konusu yağların farklı isimler altında tekrar 10 numara olarak piyasaya girdiğini gösteriyor.

KAZALAR MEYDANA GELDİ

2011 yılında bu alanda ortaya çıkan bir diğer önemli gelişme ise 10 numara yağ üretimi ve kullanımı sonucunda meydana gelen kazalar. Giresun ve Ankara'da meydana gelen kazalar, İstanbul Esenler Otogarı'nda kamuoyunun gözünün önünde meydana gelen büyük çaplı 10 numara ticareti önemli örnekler. Bu gelişmeler, yapılan düzenlemelerin tek başına arzu edilen etkiyi henüz yaratmadığını ve söz konusu faaliyetleri yapanlar üzerinde doğrudan bir denetim işleminin acil ve kaçınılmaz olduğunu gösteriyor.

DİĞER PETROL ÜRÜNLERİNDEKİ PAZAR GELİŞMELERİ

EPDK tarafından yayınlanan en son sektör verileri ile bağımsız bir kuruluş olan PwC tarafından yapılan sektör veri analizi raporları kaynak kullanılarak yapılan hesaplamalar, Otogaz'ın toplam yüzde 71'ini oluşturduğu Lpg tüketiminin, dökme ve tüplü Lpg'deki daralmaya rağmen, otogaz pazarındaki büyümenin etkisi ile yaklaşık yüzde 2.3 arttığını gösterdi. Fuel oil ve kalyak türlerinden oluşan siyah ürün pazarındaki son yıllardaki sürekli daralma bu yıl da devam etti. Siyah ürünlerin tüketimi, geçen yıla göre yüzde 4.9 azalarak 793 bin ton olarak gerçekleşti. 2011 yılında Türkiye'nin toplam yağlama yağları tüketiminin bir önceki yıla göre yaklaşık yüzde 0.9 oranında azalarak 411 bin ton olarak gerçekleştiği hesaplanıyor.

"BİR VARİL BİR FİDAN" PROJESİ KAPSAMINDA 42 BİN ADET YENİ FİDANA ULAŞILDI

2010 yılında dönemin Çevre ve Orman Bakanlığı ile yapılan protokol kapsamında PETDER topladığı her bir varil atık motor yağı için bir fidan dikmeye devam ediyor. PETDER'in 2004 yılından beri sürdürdüğü atık motor yağı toplama çalışmaları içinde önemli bir sosyal sorumluluk olarak gördüğü bu proje kapsamında 2011 yılı sonu itibarı ile toplam 42 bin adet yeni fidan için kaynak aktarımı yapıldı, 15 bin adet fidan dikildi, 27 bin adet fidanın ise bu yıl Mart ayında dikimi tamamlanmış olacak.

- Ankara