Türk Silahlı Kuvvetleri'nde besleme işlemlerinin temel yasal dayanağı olan 12/9/1330 (1914) tarihli "Askeri Tayinat ve Yem Kanunu Muvakkati" değiştiriliyor. Kurtuluş Savaşı ve öncesinde de besleme işlerinde yasal dayanak olarak uygulanan ve insan ve hayvan beslemesi yanında yakacak ve temizlik konularını da içeren bu Yasa, ilk değişikliğin yapıldığı 1926 yılından 1990 yılına kadar 64 yıl içerisinde, gelişen koşullara bağlı olarak ek ve değişiklik içeren yasalarla günümüze kadar varlığını korumuştu.
TSK Beslenme Yasası Tasarısı TBMM Başkanlığı'na sunuldu. Tasarıyla, TSK'da besleme işlerinin, uygulamalarda karşılaşılan güçlüklerin giderilerek günün koşullarına uyarlanması, sayısı fazla ve metin dili ağır olan yasal dayanakların birleştirilmesi ve bilimsel bir tabana oturtulması amaçlanıyor. Tasarıya göre, günlük yemek bedeli, yine yasaya ekli olan ölçüt tablosunda gösterilen gıda maddelerinin fiyatlandırılmasıyla belirlenecek. Belirlenen bu değere, salça, tuz, baharat, sarımsak, maydanoz, dereotu, limon, sirke gibi tatlandırıcılar için yüzde 5 eklenerek, yapılacak yemek çizelgesinin günlük üst sınırı bulunacak. Tasarıya göre günlük yemek bedelini aşmayacak şekilde, beslenmeye elverişli her türlü gıda maddeleri ile yeterli ve dengeli beslenmeyi sağlayacak en az üç öğünlük, gerektiğinde de ara öğünleri içeren günlük yemek çizelgesi hazırlanacak.
BAYRAMLARA ÖZEL MENÜ
Tasarıya göre, Cumhuriyet ve Zafer bayramlarında, dini bayramların ilk gününde ve yılbaşında, ara öğün kapsamındaki yiyecekleri verebilmek için, günlük yemek bedelinin yüzde 50 fazlasına kadar yemek çizelgesi düzenlenecek. Yine kazandan beslemenin yemekhanelerde toplu olarak yapılamaması durumunda, günlük yemek bedelini aşmayacak şekilde, her türlü dayanıklı hazır gıda maddeleriyle veya birlik tarafından önceden hazırlanarak ambalajlanmış yiyecekler kumanya olarak verilecek. Kazandan beslenmesi imkansız olan askeri öğrenci, erbaş ve erlere tayın bedeli verilecek. Ayrıca, askerlik şubelerince celp ve kıtalarına sevk edilenlere, kıt'a veya kurumlarından terhis edilenlere ve hava değişimine gönderilenlere, askerlikten sayılan gün kadar tayın bedeli ödenecek.
Tasarıya göre, görev koşullarına bağlı olarak, bir kişinin günlük beslenme gereksinimini karşılayacak şekilde, öğünlere göre özel olarak oluşturulmuş hazır yemek ve yiyecekler verildiğinde, yiyeceklerin parasal değerinin, günlük yemek bedelinin altında veya üstünde olması durumu dikkate alınmayacak. Gerektiğinde yedirilmek üzere depolanan, ancak değişim için tüketilmesi gereken dayanıklı hazır gıda maddeleri, tek tek veya tam olarak yemek çizelgesinde gösterilerek yedirilecek. Üç öğünü karşılayacak şekilde ve bunlarla birlikte gerektiğinde ekmek eklenmesiyle yeterli ve dengeli beslenmeyi sağlayacak şekilde yedirildiğinde bu yiyeceklerin parasal değerinin, günlük yemek bedelinin altında veya üstünde olması durumu dikkate alınmayacak. Ancak, ayrı gün ve öğünlerde tek tek yedirilmesi günlük yemek bedeli içerisinde yapılacak.
Tasarıya göre, zorunlu nedenlerle içme suyu gereksinimi olduğunda, Kuvvet Komutanı, Jandarma Genel Komutanı ve Sahil Güvenlik Komutanının onayı ile zorunluluğun devamı süresince ve bedeli dikkate alınmadan, bir kişi için günlük üç litreye kadar ambalajlanmış içme suyu verilecek.
ÖZEL YEMEK ŞİRKETLERİNDEN YEMEK SAĞLANABİLECEK
Tasarıya göre TSK, yemek hizmeti satın alabilecek. Bu çerçevede kazandan beslenecek personel için; yemek hazırlama, pişirme, dağıtım ve temizlik gibi yemek öncesi ve sonrasına yönelik mal ve hizmetlerden bir kısmı veya tamamı satın alınabilecek. Bu durumda, beslenecek hedef kitleye bağlı olarak günlük yemek bedeli veya güçlendirilmiş yemek bedeline, yönetmelikle oranları belirlenen, yemek dağıtımı öncesi ve sonrasında yapılan işletme ve genel giderler eklenecek.
Tasarıda kazandan beslenen askeri personele tayın bedeli verilmesiyle ilgili düzenleme de yapılırken, bu çerçevede, savaş ve iç güvenlik harekatı ve sınır ötesi harekat dışında, tayın bedeli veya yemek yardımı aldığı halde kazandan beslenen askeri personelin, tayın bedeli veya yemek yardımının beslendikleri gün ve öğün sayılarına karşılık gelen kısmı aylıklarından kesilecek.
KAZANDAN BESLENECEKLER
Tasarıda, kazandan beslenecek kişiler ise şöyle sıralandı:
"Günlük yemek bedeli kapsamında askeri öğrenci, erbaş ve erler, askeri ceza ve tutukevleri ile disiplin ceza ve tutukevlerinde tutuklu, hükümlü ve askeri birliklerde gözaltında bulunan askeri personel ile sivil kişiler, disiplin cezası nedeniyle birlikten ayrılamayan askeri personel, savaş esirleri, gözaltına alınan veya iltica eden yabancı ordu personeli, yapılan uluslararası anlaşmalarda hüküm olması koşuluyla veya Milli Savunma Bakanlığının onayıyla, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı için İçişleri Bakanlığının onayıyla Türkiye'deki askeri okullarda eğitilen yabancı ordu personeli, Kuvvet Komutanı, Jandarma Genel Komutanı veya Sahil Güvenlik Komutanının onayıyla, TSK'nın kadrosunda olmayan ancak askeri birliklerle beraber görev yapan veya tatbikatlara katılan ve görev koşullarının kazandan besleme yapılmasını zorunlu kıldığı kişiler, Hava Harp Okuluna geldikleri tarihten, deneme uçuşu ve paraşütle atlama eğitimlerinin tamamlanmasına kadar geçen süre içindeki aday öğrenciler ile günlük veya öğün bazında beslenme desteğinin verilmesinin zorunlu olduğu koşullarda, askeri okulların sınavına girecek aday öğrenciler, birlik komutanlığı tarafından askeri personele görev yaptıkları yerlerde yemek yeme ortamının sağlanamaması ve birliğin konumu gereği yerleşim yerlerine uzaklığı veya görevin yapıldığı yer gereğince toplu beslenmesi uygun görülen birlik personeli, kendi istemine bağlı olarak, birlik veya kurumun nöbetçi personeli, yurt dışında görev yapan ve besleme desteğini bünyesinde bulunduran askeri birlik personeli eğitim ve öğrenimleri süresince askeri okullarda öğrenci olan ön sözleşmeli subay ve astsubaylar."
TERÖRLE MÜCADELE EDENLERE GÜÇLENDİRİLMİŞ YEMEK
Tasarıya göre, savaş ve askeri harekatlarda bulunan birlik personeli, deprem, sel, orman yangınları gibi doğal afetlerde arama, kurtarma ve söndürme görevi yapan birlik personeli, terörle yaygın ve yoğun bir şekilde mücadeleye yönelik iç güvenlik harekatı ile görevli birlik personeli, çalışma koşullarının gereği yoğun beden hareketini içeren görev ve eğitimleri yapan birlik personeli ile TSK spor takımlarından, yoğun beden hareketlerini yapan takımların toplu olarak çalışma kamplarında bulunan personeline güçlendirilmiş yemek verilecek. Bunun yanı sıra, askerlik şubeleri, jandarma karakolları ve bağlı birliklerinden ayrı bir bölgede geçici bir süre veya sürekli görev yapan birlik personeli, yemek hizmetlerine yönelik işlerde çalışan personel kadrosunun veya gereken olanakların yetersiz olması durumunda; bölgelerinde bulunan ve besleme desteği verebilecek en yakın askeri birlik tarafından beslenecekler.
Tasarıyla, deney, binek, güvenlik, eğitim ve yardım gibi amaçlarla TSK'da bulunan her cins hayvanın yem gereksinimleri, Maliye Bakanlığı ve konuyla ilgili kamu idarelerinin görüşleri alınarak, Milli Savunma ve İçişleri bakanlıkları tarafından birlikte hazırlanacak yönetmelik ile düzenlenecek. Yine yemek hazırlama, pişirme ve sonrasında kullanılan araç ve gereçlerin temizliği, erbaş, er ve askeri öğrencilerin kişisel temizlikleri ile kullandıkları giyecek ve eşyalarının temizliği için gereken temizlik maddelerinin cins, miktar ve uygulama yöntemleri Milli Savunma, İçişleri ve Maliye bakanlıkları tarafından birlikte hazırlanacak yönetmelik ile düzenlenecek. (ANKA)