Bir zamanlar gastronomi;
ustalıkla, sabırla ve yıllarla kazanılırdı.
Şef olmak; mutfakta pişmek, yanmak, öğrenmek ve susmayı bilmekti.
Bugün ise gastronomi,
bir algoritmanın insafına bırakılmış durumda.
Bir tuşla takipçi satın alınıyor.
Bir panelle beğeni çoğaltılıyor.
Birkaç emojiyle "usta",
birkaç paylaşımda "uzman" olunuyor.
Bu bir dönüşüm değildir.
Bu, mesleğin itibar kaybıdır.
Gastronomi Uzmanlığı Artık Satın Alınabilir mi?
Bugün sosyal medyada karşımıza çıkan tablo açıktır:
Mutfak yönetmemiş ama "executive şef" yazanlar,
servis sorumluluğu almamış ama "usta" olanlar,
hiç kaynak okumamış ama "gastronomi uzmanı" diye tanıtılanlar…
Ortak noktaları şudur:
Çok görünürler,
ama çok yüzeyseldirler.
Çünkü bu çağda emek değil,
algı ödüllendirilmektedir.
Bot Takipçilerle Kurulan Sahte Otorite
Beğeni, takipçi ve yorum satın alınabiliyor.
Hatta "iş birliği" adı altında:
– Bedelsiz yemek
– Bedelsiz konaklama
– Bedelsiz tanıtım
karşılığında yapılan paylaşımlar,
gazetecilik ya da eleştiri gibi sunuluyor.
Oysa gerçek gastronomi yazarlığı;
bedava sofralarla değil,
bilgiyle ve mesafe ile yapılır.
Bu bir iş birliği değildir.
Bu, mesleğin takasa açılmasıdır.
Beğeni Gizleniyor, Gerçekler Gizlenemiyor
Beğeni sayısını gizlemek tek başına sorun değildir.
Ancak beğeniyi gizleyip sahte takipçiyle güç gösterisi yapmak,
gastronomide açık bir algı mühendisliğidir.
On binlerce takipçi,
düşük izlenme,
tek kelimelik yorumlar,
teknik yok, kaynak yok…
Bu mutfak değildir.
Bu sadece vitrindir.
Ve vitrinde yemek pişmez.
Gerçek Şef Fenomen Olmaz
Gerçek şef bağırmaz.
Gerçek şef poz vermez.
Gerçek şef takipçi toplamaz.
Gerçek şef öğretir.
Anlatır.
Kültür taşır.
Gastronomi bir sosyal medya oyunu değil,
bir meslek disiplinidir.
Kandırılan İşletmeler, Susturulan Ustalar
Bu sahte düzenin bedelini kim ödüyor?
Gerçek ustalar susturuluyor.
Gerçek gastronomi yazarları geri plana itiliyor.
İşletmeler ise gerçek etki beklerken,
sahte görünürlüğe büyük bedeller ödüyor.
Bir süre alkış olur.
Ama müşteri gelmez.
Sadakat oluşmaz.
Hafıza kalmaz.
Bu Yazı Bir Kişiye Değil, Bir Döneme Yazılmıştır
Bu bir hesaplaşma değil.
Bu bir hatırlatmadır.
Gastronomi:
– Botla büyümez
– Beğeniyle ustalık kazanmaz
– Algoritmayla meslek olunmaz
Bugün herkes şef olabilir.
Ama herkes usta olamaz.
Son Söz
Bu dönem geçecektir.
Algoritmalar değişecektir.
Sahte şöhretler sönecektir.
Ama ateşin başında yetişenler,
okuyanlar,
öğretenler
ve üretenler kalacaktır.
Çünkü gerçek mutfak sessizdir ama kalıcıdır.
