18. Uluslararası Antalya Güvenlik ve İşbirliği Konferansı

Brüksel Güvenlik ve Savunma Ajansı Direktörü Giles Merritt, 'Gelecekte Amerikan maceracılığına koşulsuz bir Avrupa desteği olmayacaktır' dedi.

Türk Atlantik Konseyi tarafından, Antalya Belek'te düzenlenen 18. Uluslararası Antalya Güvenlik ve İşbirliği Konferansı'nın ikinci ve son günü oturumunda, '2020'ye Doğru NATO: Yeni Fırsatlar ve Zorluklar' paneli yapıldı.

Panelde konuşan Brüksel Güvenlik ve Savunma Ajansı Direktörü Giles Merritt, yeni stratejik konseptle NATO'nun bir anlamda 'kimyasının değiştiğini' anlattı. Bu değişikliğin bir 'Kalp nakli' gibi algılanmasını istemeyen Merrit, 'Bunu daha çok farklı bir uygulama gibi düşünebilirsiniz' dedi.

NATO'nun öncelikle bundan 10 yıl sonraki güvenlik tehditlerinin neler olacağını tartışması gerektiğini belirten Merritt, 'NATO'nun güvenliği tekelinde tuttuğunu düşünürsek, NATO'nun elinde tuttuğu güvenlik konusu hızlı şekilde zayıflamaktadır. Avrupa Birliği'ne de bakarsanız, orada da birliğin güvenlik ve savunma politikalarının günümüze uyum sağlamadığını, eski kalabildiğini görürsünüz' dedi.

ABD'nin Afganistan ve Irak operasyonlarına da vurgu yapan Merrit, şöyle devam etti:

'Gelecekte Amerikan maceracılığına koşulsuz bir Avrupa desteği olmayacaktır. Peki Avrupalılar NATO'yu ne zaman kullanacaklar Avrupa Birliği yerine? Bu konuda 4 senaryo var bana göre. Bir, ABD gücüne ihtiyaç duyduğumuzda. Her ne sebeple olursa olsun Avrupalıların kendi gücü yeterli olmadığı zaman ki mevcut durumda böyledir. İkinci olarak güvenlik problemleri Avrasya boyutu arzettiği zaman ki Türkiye de bu zamanda devreye girecektir. Çünkü burada düşüncemi Türkiye'nin kısa vadede AB üyesi olmayacağını düşünerek söylüyorum, 2020 yılına kadar. Üçüncü nokta NATO'yu ne zaman kullanabiliriz? Rusya'nın ortak güvenlik kaygıları tehdit altında olduğu zaman. AB ile ortak güvenlik kaygıları tehdit altına girdiğinde, Rusya Federasyonu, güvenlik konusunda AB ile çok fazla ilişki içinde olmak istemiyor ama NATO çerçevesini kullanmaya gönüllüler. Bir senaryo daha, Çin, Orta Asya ve Uzakdoğu güvenliği ile ilgili konularda NATO kullanılabilir diye düşünüyorum. NATO baktığımız zaman çok daha güçlü bir şekilde ortaya çıkıyor. Ama biz burada AB'yi çerçeveden çıkaramayız. Şu anda 2020 yılına doğru baktığımızda AB'nin güç dengesi değişebilir. Krizler kafamızı karıştırıyor. Avrupa gün geçtikçe belki de biraz sakar ve organize olmayan bir şekilde küresel güç olmaya devam ediyor.'

Müttefik ülkelerde savunma bütçelerinde kesinti yapılmaya başlandığını, bunun aslında 'hayırlı bir iş' olduğunu belirten Merritt, artık tanklara ve tugaya ihtiyaç olmadığını, ağ şeklinde yayılmış bir kuvvet yapısı oluşturmanın daha yararlı olacağını ifade etti.

Giles Merritt, NATO'nun artık 'Brüksel'deki kilit askeri oyuncu olmayacağını' da kaydetti. 'NATO ve AB bir şekilde birlikte çalışmayı ve birlikte yaşamayı öğrenmek zorunda' diyen Merritt, her iki örgütün de askeri yapısından çok siyasi bir yapısı olduğunun da anlaşılması gerektiğini dile getirdi.

- GUISEPPE BELARRDETTI'NİN KONUŞMASI-

Atlantik Antlaşması Gençlik Derneği Başkanı Guiseppe Belardetti, NATO'nun artık küresel anlamda güvenlik kaygılarının dışında, iklim değişikliği, gıda güvenliği, enerjinin güvenli tedariki gibi konulara da yönelmeye başlaması gerektiğini söyledi.

NATO'yu küresel istikrarsızlığa karşı kullanılacak motor güç olarak gördüğünü ifade eden Belardetti, NATO'nun öncelikle Batı Balkanlar'da barış ve istikrarı sağlama konusunda yarım kalan işini bitirmesi gerektiğini kaydetti. Ortaklığın aynı zamanda etkin ve etkili bir harcama bütçesi oluşturması gerektiğini anlatan Belardetti, NATO'nun savunma alanında daha az kaynakla daha etkin faaliyetler yapması gerektiğini dile getirdi.

Belardetti, NATO'nun uluslararası tehditlerle mücadeleye ve küresel istikrara destek olması gerektiğini belirterek, şöyle konuştu:

'NATO, güvenliğin temin altına alınması için etkin kullanılabilecek uluslararası örgütlerden biridir. NATO demek uzayda tüm dünyayı gözetleyen yüzlerce uydu demek değildir veya gökyüzünü güvenli hale getiren uçak filosundan ibaret değildir. Çok yönlü işbirliği içinde 28 ülkenin birbiri ve diğer ortaklarla sağlam işbirliği gibi bir yapısı olmalıdır. Avrupa Birliği'ni ayakta tutan nedir? Topluluk müktesebatıdır. NATO'yu da ayakta tutacak bir müktesebat ortaya konulmalıdır.'

Guiseppe Belardetti, NATO'nun kendisine tehdit oluşturan muhtemel topluluk veya kesimlerin kalplerini kazanması gerektiğini de savundu. Güvenlik, istikrar ve karşılıklı güvenin tesisinin askeri başarıyı da artıracağına değinen Belardetti, 'Burada güvenlik tedbirleri sadece kaba güçle elde edilecek tedbirler değildir, yumuşak güçle uygulanacak tedbirler de, kaba güç kadar etkili olabilir' dedi.

- MEHMET CEYLAN'IN KONUŞMASI-

TBMM Dışişleri Komisyonu Başkanvekili Mehmet Ceylan da, NATO'nun iklim değişikliği, nükleer silahlar, terör gibi yeni tehditler karşısında bu değişikliklere yönelik 'evrim geçirmesi gerektiğini' söyledi. NATO'nun bir yandan elindeki imkanları daha iyi kullanırken, bir yandan da daha geniş işbirlikleri ve diğer ülkelerle ortaklıklara gitmesi gerektiğini belirten Ceylan, 2020 yılına kadarki dönemde NATO gündeminde bu konuların daha çok yer alacağına inandığını, yeni stratejik konseptte de buna yönelik görüşler olduğunu bildirdi.

Mehmet Ceylan, müttefik ülkeler arasındaki tehdit algısının sözcük seçimi açısından bile farklılık gösterdiğini ifade etti. Üye ülkelerin savunma bütçelerinin de her geçen gün azaldığına değinen Ceylan, 'Artık dünya üzerindeki herkes tehdit altında ama aynı zamanda olumlu bir trend de var. Eğitim, sağlık, güvenlik, adalet ve kalkınma genel olarak savunmanın önüne geçmeye başlamıştır. Açık konuşmak gerekirse bu eğilimi durdurmak veya tersine çevirmek mümkün görünmemektedir' dedi.

Yeni konseptin NATO'nun hem kriz yönetimine, hem de kendi sınırları içinde ve dışında işbirlikçi güvenlik konularına yönelmesine yardımcı olduğuna değinen Ceylan, 'Yeni perspektifi sivil yeterliliklerin geliştirilmesi için bir fırsat olarak görüyor ve bu vizyonu memnuniyetle karşılıyoruz' diye konuştu.

Ceylan, füze savunma sisteminin de ittifak ülkeleri ve dışında güvenli bir ortam yaratacağına inandığını ifade etti. Füze savunma sisteminin bazı risk ve yükleri olduğuna da işaret eden Ceylan, bu risk ve yüklerin de müttefik ülkeler arasında dayanışma içinde paylaşılması gerektiğini vurguladı.

Rusya-NATO ortaklığının da, güvenlik ve Avrupa-Atlantik alanındaki istikrara katkı sağlayacağına işaret eden Mehmet Ceylan, şunları söyledi:

'Önümüzdeki yıllar ve günlerde bu işbirliğinin geliştirilmesi için yeni yollar keşfetmeye devam etmeliyiz. NATO'nun ortaklık ilişkileri, NATO'nun geleceğinin başarısı için başka bir boyuttur. NATO'nun ortaklıkları, buradaki ittifakın, işbirliği yaklaşımının ayrılmaz bir parçasıdır. Ortak ülkeler NATO'nun misyonlarına büyük miktarlarda katkı sağlamaktadırlar. Bizler NATO'nun önümüzdeki yıllarda da etkili bir savunma örgütü olarak kalmasını istiyorsak, hep beraber, elele, ortak ülkelerle birlikte mevcut çerçevelere dayanarak, ortak fayda aldığımız ilişkileri geliştirmeye öncelik vermeliyiz.'

(GÜÇ-BNY-SO) - ANTALYA