İdlib'de Şark Çıbanı Tehlikesi Baş Gösterdi

EŞREF MUSA/ BURAK KARACAOĞLU - Suriye'nin kuzeybatısındaki İdlib ilinde sağlıksız yaşam koşulları şark çıbanı hastalığının baş göstermesine sebep oldu.Halep ilinin batı kırsalında ve İdlib'in güneydoğusundaki yerleşimlere su taşıyan boruların savaşta zarar görmesi nedeniyle birçok bölgede bataklıklar oluştu.Sökülen asbestli çimento borularının kara ve hava saldırıları yüzünden yeniden tamir edilmemesi, şark çıbanı paraziti taşıyan kum sineğinin (tatarcık, yakarca) bataklık alanlarda hızla yayılmasına yol açtı.İdlib'de hastalığın en çok görüldüğü bölgelerden biri olan 20 bin nüfuslu Maardebse köyündeki tek sağlık merkezine müracaat eden hasta sayısı 475 kişiye ulaştı.Hastalık özellikle çocuklar, yaşlılar ve kadınlarda olmak üzere hemen yer yaşta insanda görülebiliyor.Maardebse Yerel Meclis Başkanı Rami Şeyh Kasım, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Esed rejiminin, iç savaştan önce başlattığı kanalizasyon altyapısı yenileme projesini yarım bırakmasının, köyde daha önce hiç görülmeyen hastalıkların yayılmasına sebep olduğunu söyledi.Şeyh Kasım, "Şehirlere su taşıyan boruların zarar görmesi nedeniyle Halep-Şam yolundaki köylerde bataklıklar oluştu. Bu da hastalığı artırdı" dedi.Hızlı ve büyük çapta yayılan şark çıbanı hastalığının önlenmesi ve tedavisi için ilaç bulmakta zorlandıklarını ifade eden Şeyh Kasım, sağlık kuruluşlarına ve sivil toplum örgütlerine acil yardım çağrısı yaptı.Nasıl önlenebilir?Köydeki tek sağlık merkezinde çalışan doktor Cemal Ulvan, sadece bir haftada yaklaşık 20 hastanın merkeze müracaat ettiğini söyledi.Ulvan, son dönemde köydeki sağlık merkezine müracaat eden hastaların sayısının 475 olduğunu belirterek hastalığın önlenmesi için bozulan kanalizasyon kanallarının tamir edilmesi, bataklıkların kapatılması, ilaçlama yapılması ve hastalığı taşıyan hayvanların yok edilmesi gerektiğini dile getirdi.Şark çıbanı hastalığına yakalanan kızını köydeki sağlık merkezine getiren Ebu Ahmet, bu hastalığın yayılmasına bataklıklar ve açık kanalizasyonların sebep olduğunu belirtti.Ebu Ahmet, açık fosseptik çukurlarının ve bataklıkların kapatılması için sivil toplum kuruluşlarından yardım beklediklerini söyledi.- Şark çıbanıDünyada belli iklim bölgelerinde ve daha çok Akdeniz ile Orta Doğu'da görülen hastalığa "Leishmania tropica" adlı bir parazit neden oluyor."Tatarcık ve yakarca" gibi sineklerin bulaştırdığı mikrop, hijyen ve temizlik bakımından sıkıntılı bölgelerde hızla yayılma imkanı buluyor. Virüsün zamanla vücuda yayılmasıyla çıbana sebep olan parazit, sineğin ısırdığı yerde pembe bir leke oluşturuyor. Zamanla leke daha belirgin hale gelerek yara halini alıyor.