Para Hakkında Her Şey

ParaÇin'de ise, ortasında kare delikler olan tunç madeni paralar günümüzden en az 2.500 yıl önce kullanılıyordu.Tarihi kayıtlara göre, M.Ö. 118 yılında Çinliler deri para kullanmışlardır. İlk kağıt para ise M.S. 806 yılında yine Çin'de ortaya çıkmıştır. Ünlü Avrupalı Seyyah Marco Polo yaklaşık üç yüzyıl sonra Çin seyahati sırasında kağıt parayı görünce oldukça hayrete düşmüştü.Avrupa'da ilk banknot İsveç'te Stockholm Bankası tarafından 1661 yılında basılmıştır. 19. yüzyıldan itibaren diğer ülkelerde de banknot sistemi yayıldı.İlk İslam parası Hz. Ömer (634-644) döneminde bastırıldı. İlk Osmanlı gümüş parası alan akçenin 1326'da Orhan Gazi döneminde bastırıldığı kabul edilmişse de, yakın dönemle babası Osman Bey'in bastırdığı bir akçe bulunmuştur. Osmanlılar Fatih Sultan Mehmed yönetimine kadar akçe ve pul denen gümüş ve bakır sikkeler bastılar. İlk Osmanlı altın parası Fatih tarafından 1477'de çıkarıldı.Osmanlı'da kağıt para çıkarma yetkisi 1863'te Osmanlı Bankası'na verildi. Osmanlı Bankası ilk olarak 1863 yılında, istendiğinde altına çevrilmek üzere, Maliye Nezareti ve kendi mühürlerini taşıyan banknotları tedavüle çıkarmıştır.1927 yılında Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk kağıt paraları basılmıştır.O dönemde basılan en büyük küpür olan 1.000 TL'nin karşılığı 1.960 Amerikan doları etmekteydi.ABD dolarları kağıttan üretilmemektedir. Yüzde 75 oranında pamuk, yüzde 25 oranında da ketenden oluşmaktadır.Dünyada en çok bakteri Amerikan doları üzerinde bulunuyor. Yani en mikroplu para 'Amerikan doları' dır.Amerikan doları üzerinde bulunan "Tanrıya Güveniyoruz" (In God We Trust) ibaresinin tüm banknotlar üzerinde kullanımı 1955'te çıkarılan kanunla zorunlu kılınmıştır. Halen dolaşımda olan en büyük dolar küpürü 100 dolardır.Ancak 1928-1934 döneminde halkın kullanımı için 10.000,5.000,1.000 ve 500 dolarlık küpürler de basılmış olup,bunlardan günümüze ancak yüzlerle ifade edilen rakamlarda kaldığı tahmin edilmekte ve koleksiyonerler tarafından büyük paralar ödenmektedir. Dünya üzerinde en çok tanınan ve kullanılan para birimi Amerikan dolarıdır.2010 yılı sonu itibarıyla tüm dünyada dolaşımda 920 milyar Amerikan doları vardır. Bunun üçte ikisinin ABD dışında olduğunu tahmin edilmektedirDünya para sisteminde hakim olan 3 para birimi vardır. Bunlar Amerikan doları,Euro ve Japon yenidir. Sadece bu üç para birimi dünyadaki toplam kağıt ve madeni paraların yüzde 60'ını oluşturmaktadır.Dünya'da halen kullanılmakta olan yaklaşık 200 çeşit resmi para birimi olmakla birlikte,Birleşmiş Milletler 180 ülkenin para birimini kabul etmektedir. Dünyada metal para kullanmayan 3 ülke vardır.Bunlar ; Bhutan,Laos ve Beyaz Rusya'dır.Bugün itibarıyla dünyanın en değerli para birimi Kuveyt Dinarıdır.Bir Kuveyt Dinarı yaklaşık 9 TL'dir.Dünyanın en değeri düşük parası olma konusunda İran Riyali son yılların rakipsiz şampiyonudur. Irak savaşından sonra hala savaşın yaralarını sarması, Uluslararası ambargolar, bölgedeki savaşlar ve petrol fiyatlarındaki düşüş İran Riyalinin belini bükmüştür.Günümüzde 11.000 İran Riyali ancak 1 TL etmektedir.İskoçyalı John Shepherd-Barron isimli bir mucit, tarihteki ilk ATM (İngilizce Automated Teller Machine kısaltması) makinesini Londra'daki Barclay Bankası için yarattı.İlk ATM cihazı 27 Haziran 1967 tarihinde de La Rue firmasınca Barclays Bank için üretilerek, Londra'nın Enfield kasabasında hizmete sunulmuştur.Türkiye'de ise ilk ATM 1987 yılında kullanılmaya başlanmıştır. İş Bankası'nın "bankamatik" olarak isimlendiği otomatik para çekme cihazları kullanılmaya başlandığında ülkemizde pek çok insan makinenin içinde para alıp veren bir veznedar olduğuna inanıyordu