Yalılarının devriyle isimleri gündeme gelen Hatice ve Fehime Sultan'ın sürgündeki yürek burkan hayatları

Yalılarının devriyle isimleri gündeme gelen Hatice ve Fehime Sultan'ın sürgündeki yürek burkan hayatlarıYALOVA - Prof. Dr. Ekrem Buğra Ekinci, İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nden Hazine'ye devri yapılan Hatice Sultan ve Fehime Sultan yalılarına isimlerini veren sultanların sürgündeki içler acısı hayat hikayelerini anlattı.Fehime Sultan ve Hatice Sultan yalılarının mülkiyet nakli sebebiyle gündeme geldiğini hatırlatan Ekinci, Ortaköy'den Kuruçeşme'ye kadar olan alandaki yalıların eskiden Sultan Yalıları olarak bilindiğini anlattı. Bölgedeki yalılar hakkında bilgi veren Ekinci, "Burada Sultan Abdülaziz'in kızı Esma Sultan'ın, yanında Sultan V. Murat'ın kızı Fehime Sultan'ın, yanında V. Murat'ın kızı Hatice Sultan'ın, yanında V. Murat'ın kızı Fatma Sultan'ın, yanında Sultan Abdülhamit'in kızı Naime, Zekiye ve Naile sultanların, onun yanında Mediha, onun yanında Naciye ve nihayet Abdülaziz'in kızı Nazime Sultan'ın yalıları sıralanıyordu. Şimdi popüler olan bu iki yalı, Boğaz Köprüsü'nün İstanbul tarafına düşüyor. Boğaz Köprüsü'nün tam altındaki yalı Fatma Sultan'a aitti. Bunların kız kardeşiydi. Köprü yapılırken yıkıldı" diye konuştu.Yalılar padişahın hazinesine aittiYalıların padişahın hususi hazinesi Hazine-i Hassa'ya ait olduğuna değinen Ekinci, bir devlet bir de padişaha ait hazine olduğunu anlattı. Bu bölgedeki yalıların Sultan Abdülhamit'e ait olduğuna değinen Ekinci, şöyle konuştu: "Abdülhamit, bu yalılardan baştaki, İstanbul tarafından olan Fehime Sultan Yalısı'nı Ali Sait Paşa'dan satın almıştı ve ağabeyinin kızı evlenirken 1901'de ahşap bir yalı yaptırıp ona tahsis etmişti. Onun yanındaki Hatice Sultan Yalısı olarak ise vaktiyle Sultan III. Selim'in kız kardeşi Hatice Sultan'a aitti, Neşat-ı Abat Yalısı idi, yıkılmıştı orası, onun yerine yapılmıştı. Yani Hatice ve Fehime Sultan yalıları, 2 tane yan yana ayaktadır, restorasyon görmüş haliyle de olsa. Sultan V. Murat'ın kızlarıdır. Birbirlerine yakın tarihlerde Sultan Abdülhamit tarafından evlendirilmişlerdir. Babaları tahtan indirilmiştir. Bu yalılar onlara tahsis edilmiştir. Bu yalılar onların kendi mülki değil ama Hazine-i Hassa denilen padişah hazinesine aitti. 1924 senesine kadar sultanlar burada oturdu. Bu yıl Osmanlı hanedanı sürgün edilince Hatice Sultan ve Fehime Sultan sürgüne çıktı."Sürgünde acılar içinde geçen hayatFransa'daki meşhur gazeteci-yazar Kenize Murad'ın ananesi olan Hatice Sultan'ın sürgünde Beyrut'a gittiğini, Fehime Sultan'ın ise Fransa'nın Nice şehrine yerleştiğini belirten Ekinci, "Bu her iki sultanın da buradaki yaşadıkları hayat yürek burkucudur. Hatice Sultan yaşlıydı. Bir müddet sonra kötürüm oldu. Beyrut'un bir mahallesinde zar zor geçinerek hayatını kaybetti" ifadesini kullandı.Fehime Sultan'ın hayatının daha da zorluklarla geçtiğini anlatan Ekinci, şunları kaydetti: "Nice şehrinde zenci hizmetçisisin sokaklarda dilenerek getirdiği paradan pişirdiği çorbayı yiyerek yaşadı. Üzüntüden verem oldu ve öldü. Fehime Sultan 20'li yıllarda, Hatice Sultan 30'lü yıllarda vefat etti. Onların geride kalan yalıları diğer haneden üyelerine tahsis edilen yalılar gibi hükümet tarafından müsadere edildi. Zaten bazıları devlet hazinesi ait değildi padişaha aitti. Yani bunlara el konuldu. Bu 1920'li yıllarda yapılan hukuksuzluklara bir misaldir."Fehime Sultan Yalısı'nın bir süre boş durduğunu, ardından da yetimler yurdu olduğunu anlatan Ekinci, yalıların tarih sürecinde kullanım şekilleriyle ilgili şu bilgiyi verdi: "Daha sonra Gaziosmanpaşa Ortaokulu oldu. Sanırım 2000'lı yılların başında bir sabotaj olduğu düşünülen bir yangın ile yandı. Oraya otel yapmayı düşündüler. Orası İl Özel İdare tarafından İstanbul Trafik Vakfı'na kiralandı. Fakat otel izni çıkmadı. Orası bir müddet otopark olarak kullanıldı sonra inşa edildi, otel yapılmak üzere. Hatice Sultan Yalısı ise uzun zaman Yüzme İhtisas Kulübü olarak faaliyet gösterdi. O da zannediyorum 2015 yılında yine otel yapmak üzere, İl Özel İdare tarafından kiralanmıştı. Yani belediyenin orada devreye girişi 2000'li yıllarda olmuştur. Bu faaliyetleri yürütebilmek için. Enteresandır şimdi herkes bu 2 yalının belediyeden hazineye ya da hazineden belediyeye intikalini konuşuyor ama hiç kimse bunların eski sahiplerini, burada kimlerin, nasıl yaşadığını pek dile getirmiyor."Fehime ve Hatice Sultan'ın varisleri hakkında da açılamalarda bulunan Ekinci, Hatice Sultan'ın 2 çocuğu olduğunu belirtti. Oğlu Hayri Bey'in çok genç yaşta çektiği sıkıntılara dayanamayarak intihar ettiğine değinen Ekinci, "Keman öğretmenliği yaparak geçiniyordu Beyrut'ta. Çok dar bir maişeti vardı. Kızı Selma Hanım Sultan ise Osmanlı hanedanın en renkli şahsiyetlerinden bir tanesidir. Hatice Sultan bunu Hindistanlı Müslüman bir Mihrace ile evlendirdi. Bu zat Oxford'ta okumuş, öle sıradan bir Hintli değil. Hindistan'da mahalli bir hükümdardı. Selma Sultan bu Sacid Hüseyin ile evlendi. Kotwara diye bir şehir var. Bu evlilik Hatice Sultan'a bir miktar nefes aldırdı. Zaten evlendirme sebebi de paraydı. Fakat daha sonra savaş çıkınca Hatice Sultan'a para gönderemez oldu. Hatice Sultan zaten o arada vefat etti. Kızı Selma Sultan annesini görmek üzere Beyrut'a geldi. Hamileydi, savaş çıkınca Hindistan'a dönemedi, burada bir çocuk doğurdu Kenize Murad işte meşhur gazeteci" dedi.Ekinci, sürgündeki Osmanlı hanedanın bu mülklerle ilgili davalar açsa da pek sonuç alamadıklarını kaydetti.Ekinci, Türkiye'nin Osmanlı'nın devamını olduğunu savunsa da Osmanlı hanedanına yönelik bir çalışma yapılmamasını da eleştirdi.