Üretim Fazlalığına Rağmen Fındık Dikimi Yaygınlaşıyor

Karadeniz Bölgesi'nde Rekoltenin Yüksek Olmasına Bağlı Olarak Fındık Fiyatlarının Düşmesi ve Toprak Mahsulleri Ofisi'nin (TMO) Devreye Girerek Fiyatları Dengelemek Zorunda Kalmasına Rağmen Fındık Dikiminin Yaygınlaştığı ve Bir Türlü Önüne Geçilemediği Belirtildi.

Üretim Fazlalığına Rağmen Fındık Dikimi Yaygınlaşıyor

Karadeniz Bölgesi'nde rekoltenin yüksek olmasına bağlı olarak fındık fiyatlarının düşmesi ve Toprak Mahsulleri Ofisi'nin (TMO) devreye girerek fiyatları dengelemek zorunda kalmasına rağmen fındık dikiminin yaygınlaştığı ve bir türlü önüne geçilemediği belirtildi.

Fındık alanlarının yaygınlaşmasına tepki gösteren Samsun'un Çarşamba İlçesi Ticaret Borsası Başkanı Mithat Yılmaz, geçmişte olduğu gibi ürün çeşitliliğinin sağlanmasının önemine dikkat çekti. 152 üyeleri bulunduğunu ve bu üyelerinin tamamına yakınının piyasadan fındık aldığını dile getiren Yılmaz, "Artık çeltik, ayçiçeği ve mısır üretilmiyor. Çarşamba ovasına bile fındık ağaçları dikiliyor. Devlet ovadan fındık sökümünü desteklerken, tam tersine ova topraklarına fındık ağaçlarının dikilmesi her açıdan sakıncalıdır" dedi.

Dünyanın fındık ihtiyacını Türkiye'nin karşıladığını, Türk ihracatçısının istikbalde 1 milyon ton fındığı pazarlama bilgi ve becerisinin bulunduğunu ancak mevcut fiyatlarla bunun mümkün olmadığını ifade eden Yılmaz, "Şimdi üretim arttıkça fiyatlar düşer. Üretici tepki gösterdi, TMO fındık alımına da başladı. Fiyatları dengeledi. Bu kadar arz varken ve bir kurum fiyatları dengelemek zorunda kalırken halen fındık dikimi yapılmasını anlamak zor. Bakalım TMO önümüzdeki sezon fındık alacak mı? O zaman fiyatlar düşecek. Fındık dikiminde frene basılması gerekiyor. Biz 1 milyon ton fındığı pazarlarız ama bu fiyatlarla kim alacak? Halen kabuklu fındık 3.15 YTL, iç fındık 6.5-7 YTL. Bu fiyata kime ihraç edeceksin? İthalatçı zaten sürekli fiyatları takip ediyor. 'Acaba TMO gelecek sene de alım yapacak mı?' diye araştırıyor. Ülkemizin menfaati için diğer endüstriyel ürünleri de yetiştirmeliyiz. Aksi halde ülkemizde fındık stoku birikiyor. Devlet zarar ediyor. Gerçi mutlaka bir istihdam oluşturulmak zorunda ama fındıktaki olay çok tehlikeli boyutlara geldi" uyarısında bulundu.

Samsun'da ve Ordu'nun Ünye ilçesinde üretilen fındığın 4'te 3'ünün Çarşamba Ticaret Borsası'ndan geçtiğini ifade eden Yılmaz, üründeki arz dengesizliğinin oluşturduğu sorunu vurgularken, organik tarıma yönelinmesinin gereğine de değindi. Yılmaz, şöyle konuştu:

"Artık üretimde dünya şartlarıyla rekabet edebilir duruma gelmeliyiz. Biz hem üreticimiz hem de ülkemizin gelişmesi için mücadele ediyoruz. Bunu yaparken, üreticimizin de ülkemiz menfaatlerini düşünmesi ve gelişmeleri takip etmesi en azından bilgi merkezlerine sorması gerektiği inancını taşıyoruz. Üreticilerimiz bu kadar fındık arzının olduğu bir ülkede fiyatların düşeceğini unutmamalı?".

Çarşamba Ziraat Odası Başkanı İsmail Güngör de, 89 bin 500 hektarlık Çarşamba ovasının fındık ormanlığına döndüğünü kaydederek, "Karadenizli'nin fındık dikmesinin temelinde diğer ürünlerin üretim maliyetlerinin artması yatmaktadır. Zaten miras nedeniyle ovadaki topraklar bölünmüş. Üretici babasından kalan arazide üretim yapsa maliyetleri bile karşılayamıyor. Şöyle ki; dolar düştü. Akaryakıta zam geliyor. İşçi ücretleri arttı. Gübre zamlandı. Bu zamlar ürünün maliyetine yansıtılıyor. Fiyat artıyor. Fiyat artınca doların düşmesine paralel olarak ithalatçılar devreye giriyor ve başka ülkelerde daha ucuz pozisyona gelen tarım ürünlerini alıyor. Biz çeltik, soya, mısır üretsek değerinde kime satacağız? Haliyle üretici zaten miras sonucu elinde çok az miktarda kalan toprağına fındık ağacını, kavak ağacını dikip 'Hiç olmazsa 5-10 yıl sonra işime yarar' deyip büyükşehirlere göç ediyor. Devletimizi idare edenler tarım politikalarını gözden geçirmeli. Ovaların sulamasını yapmalı. Biz hala Çarşamba ovasını sulayamıyoruz. Sen bu hizmeti getirmezsen ben nasıl üreteceğim de kar edeceğim? Tabii ki biz de organik tarım yapmamız gerektiğini, ürün çeşitliliğinin önemini biliyoruz" şeklinde konuştu.

Samsun Tarım İl Müdürü Sadullah Kirenci ise, Çarşamba ovasının durumunu yakından izlediklerini, yaşanan gelişmelerin hiç de hoş olmadığını ifade etti. Kirenci, bu olumsuzlukların ortadan kaldırılması için üreticinin iyi tarım uygulamalarıyla ihracata dönük üretim yapmasının önemine işaret ederek, şöyle devam etti:

"Çarşamba ovası Türkiyemizin en önemli 5 ovasından biridir. Bu ovamız akılcı yaklaşımlarla Türkiye'nin bütün meyve-sebze ihtiyacını karşılayabilir. Biz de bunu sağlamaya çalışıyoruz. Çarşamba ovamızı fındık, kavak gibi ağaçlardan kurtarabilmek adına 2006 yılında iyi tarım uygulamaları adı altında bin dekar alanda kışlık sebze üretimi gerçekleştirdik. Bizim amacımız Çarşamba, Bafra ve Terme ovalarımızda uluslararası standartlara uygun kışlık ve yazlık sebze üretimini geliştirmektir. Ayrıca Terme ve Çarşamba ovalarımızda soya üretimine ağırlık veriyoruz. Devletimiz soya üreticilerini primlerle destekliyor. Kısacası tarımda profesyonelliği yakalamak önemli. Ortaklıklar çok önemli. Bunu yapanlar güzel paralar kazanır. Çiftçilerimiz bize danışarak, bu ilçelerimizde kurduğumuz üretici birliklerine ortak olarak geleceğe olumlu yönde adım atmalı. Böylece hem üretim hem de pazarlamada söz sahibi olurlar. Tarımda profesyonel kurgu önemli."

Çarşamba Belediye Başkanı Hüseyin Dündar da, Uluslararası Çarşamba Havaalanı'nda Metro Şirketler Grubu'nun kuracağı hava kargo ünitesinin yanı sıra bu grubun teklifiyle 26 ortaklı ve 10 milyon dolar sermayeli bir şirket kurduklarını, bu şirket aracılığıyla ve hava kargo yoluyla ovada yetiştirilen ürünleri mamul hale getirip, ambalajlayıp ihraç edeceklerini söyledi. Başkan Dündar, bu oluşum sayesinde Çarşamba'da üreticinin asli görevine döneceğine ve ovayı fındık ağaçlarından kurtaracağına inano'fcnmesi ve gelişmeleri takip etmesi en azından bilgi merkezlerine dığını sözlerine ekledi.

(AG-ÖZ-ÖZ-E)