Türkiye'nin En Büyük Yatırım Araştırma Projesi Doğu Anadolu Gözlemevi İnşaatı Erzurum'da Devam...

Türkiye'nin En Büyük Yatırım Araştırma Projesi Doğu Anadolu Gözlemevi İnşaatı Erzurum'da Devam...

İhlas Haber Ajansı - Haberler | Güncel

Türkiye'nin en büyük yatırım araştırma projesi Doğu Anadolu Gözlemevi inşaatı Erzurum'da devam ediyor Erzurum Valisi Seyfettin Azizoğlu ve Atatürk Üniversitesi Rektörü Prof. Dr.

Türkiye'nin en büyük yatırım araştırma projesi Doğu Anadolu Gözlemevi inşaatı Erzurum'da devam ediyor

Erzurum Valisi Seyfettin Azizoğlu ve Atatürk Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Ömer Çomaklı, Doğu Anadolu Gözlemevi inşaatında incelemelerde bulundu

ERZURUM - Erzurum Atatürk Üniversitesi bünyesinde ve Kalkınma Bakanlığı'nın desteği ile yürütülen Doğu Anadolu Gözlemevi Projesi, Türkiye'nin en büyük ve ilk kırmızı ötesi teleskobuna sahip olacak gözlemevi projesi kapsamında sürdürülen en büyük temel bilim projesi 2020 yılında faaliyete geçecek.

Erzurum Valisi Seyfettin Azizoğlu ve Atatürk Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Ömer Çomaklı, 3 bin 170 metre rakımlı Konaklı Kayak Merkezi Tepesinde, 2 bin 500 dönümlük arazi üzerinde kurulan Doğu Anadolu Gözlemevi inşaat alanında incelemelerde bulundular.

Erzurum şehir merkezine 35 kilometre uzaklıkta olan Gözlemevinin atmosferik koşulları ile (açık gece sayısı, düşük nem ve sıcaklık alçak- büyük potansiyele sahip olduğu belirtildi. Gözlemevinin 2019 yılında bitmesi planlanıyor ve Kalkınma Bakanlığı'nın desteği ile maliyeti yaklaşık olarak 150 ile 200 milyon lira arasında olması planlanıyor.

Erzurum Valisi Seyfettin Azizoğlu ve Erzurum Atatürk Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Ömer Çomaklı'nın incelemelerine Astrofizikçi ve aynı zamanda proje sorumlusu Doç. Dr. Cahit Yeşilyurt, Karayolları 12.Bölge Müdürü Enver Mağ da eşlik etti.

Astrofizikçi ve aynı zamanda proje sorumlusu Doç. Dr. Cahit Yeşilyurt, gözlemevi hakkında yaptığı açıklamada, "Bulunduğumuz rakım yerini sabitlersek, Konaklı Kayak merkezi, rakım olarak 3 bin 170 metre. Doğu Anadolu Gözlemevi'nin de yerleşkesi olacak ve hizmet verecek dağın zirvesindeyiz. İnşaat ile ilgili hassas kısmından bahsedersek, bu inşaat neden bu kadar uzun sürdü ve çok ta zahmetli, nedeni öncelikli olarak üzerinde bulunduracağı aletlerin hassasiyetinden dolayıdır. Dairesel olan çap yani dairesel bir pilye betonumuz var. Bu hareketli açılır kapanır 120 ton kubbeli ve kapakları olan, havalandırması ve soğutması olan, 18 metre çapında 16 metre yüksekliğinde altıgen silindir bir yapıdır. Bu hareketli olacaktır. Bunda ki hassasiyet ve titreşim de yaklaşık olarak bir milimden bile hassas olarak yerleştirilmesi gerekli. Buradaki beton hassasiyeti de ondandır. Duvar kalındığı 60 cm. Bu duvarın 60 cm. olması da bir hassasiyet. Onun dışında yine bu yapının içerisinde yaklaşık 5 veya 5.5 cm. civarında dairesel bir beton var. Esas olarak 300 ton bir ağırlığa sahip olan Doğu Anadolu Gözlemevinin 4 metre çaplı ve Avrupa'ya konuşlandırılmış en büyük teleskobu yerleşecek. Oradaki titreşim ise mikron veya mikron altı düzeyde titreşime hassas olduğu için bu iki binanın dairesel bloğun olabilecek mühendislik açısından da hassas olarak yapılıyor. Tabi ki özel kalıp sistemi bu yüzden getirildi. 2017 yılında binanın çelik ve beton sistemini yapacağız. Çünkü bu projenin dört ayağı var. Birincisi Üniversite ayağı ki bunu fazlasıyla yapıyoruz. Bir diğeri teleskopla ilgili hassas optik kısım, diğer birisi ise kubbenin yani esas mekanik parçanın üretimi ve inşaat. Bunların dördünün de koordineli bir şekilde gitmesi gerekiyor. Yaklaşık 18 metre dairesel binanın yerleşecek ve gelecek beton bile bir mikron olmalı. Yerleştirme sırasında ara sıra birkaç kez İtalyan ekip geldi ve gittiler. İtalyan neden geldi bunları yapan firma İtalyan ekip. İtalyan ekip haftaya geliyor ki ana kubbeyi koymak için, gelecek yıl ise çelik plakalın üzerine esas kubbe kurulacak. Bu sistem yaklaşık olarak 5 ay sürecek. Daha sonra teleskobun parçalarını pey der pey binanın içerisine alacağız. Montaj bina içinde devam etmesi gerekli. Yapım aşaması 2019 yılı sonu veya 20202 de ilk ışığını içine alıp astronomi veya uzay camiasına bu teleskobu kazandıracağız" diye konuştu.

Teleskobun Özellikleri

Doç. Dr. Cahit Yeşilyurt, gözlemevinde bulunacak teleskobun özellikleri hakkında ise şunları söyledi; "Öncelikli olarak Türkiye'nin ( 4m çaplı ) bir parça ve aynaya sahip teleskobu, Optik denilen yani insan gözünün duyarlı olduğu bölgenin dışında kırmızı ötesi gözlem yapabilen Türkiye'nin ilk kırmızı ötesi teleskobudur. Teleskobun optik özelleri ise bu çapta dünya üzerinde 4 metre sınıfı yaklaşık olarak 10 civarında. Bizim eklediğimiz bir kaç optik özellikle beraber adapdibaf denilen son teknoloji özelliklerle beraber bu özellikleri bünyesinde barındıran dünyada bu sınıfta tek teleskoptur. Aynı özellikleri 10m, 30m, 40m teleskoplarda görülebilir. Tasarımı ve yazılımı tamamen Türk Mühendisler yapmaktadır. Bir başka özellikse stratejik özellik ki bu zaten konu olarak belli, bu anlamda hem enlem ve hem de boylam da bu çapta başka teleskop yoktur. Dolayısı ile büyük teleskopların tamamına bakacak olursak bunlar yalnızca Hawai ve Şili'de bulunmaktadır. Oralarda gündüz olduğunda burada gece başladığı için şimdiden cazip hale gelmektedir. Dünyanın gözü şimdiden kurulacak bu teleskobun takibini yapıyor. Nedeni ise gece ve gündüz olayını ortadan kaldıracak enlem ve boylamdayız."

Neden Erzurum?

Doç. Dr. Cahit Yeşilyurt, projenin Erzurum'da yer almasının nedenleri konusunda ise "Bölgede karın bol yağması, nemin olmaması, soğuk olması, astronomik açıdan en önemli kriterlerden birisidir. Burada ki soğuk hava, kırmızı ötesi gözlem yapacak olduğumuzdan dolayı yani soğuk foton denilen dalga boylarını yakalamak için ideal bir durumdur. Kar yağışı da atmosferi temizlediği için önemli, 3 bin 170 metrede ki o 3 bin metreden sonraki kırmızı dalga gözleme sistemi bize alternatif olacak. Bir de tabi ki açık gece sayısıdır. Orada da yaklaşık olarak 250, 260 270 e varan yani Erzurum'da açık gece sayısı var. Bunların hepsini bir araya topladığınızda alt yapısıyla, üniversitesi ile şehri ile yani dolayısıyla bir gözlem şehri olmaya aday, marka bir şehir olacaktır" dedi.

Rektör Çomaklı; "Türkiye'nin en büyük yatırım araştırma projesidir"

Atatürk Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Ömer Çomaklı ise Gözlemevi ile ilgili olarak şu bilgileri verdi; "Aslında bu proje Kalkınma Bakanlığının desteklediği ve Türkiye'nin en büyük yatırım araştırma projesidir. Bu projenin yanında kurulacak laboratuvarlarla 4m çap altında ki tüm gözlemevi istasyonlarının aslında bakım onarım ve araştırma merkezi durumunda. Böyle büyük bir projenin Erzurum'da kurulmasında bizlere destek veren başta Cumhurbaşkanımıza, Başbakanımıza ve tüm yetkililerimize teşekkür ederim. Sayın valimizde bizleri kırmadı bizimle bu gözlemevine gelerek onurlandırdı ve yapılan çalışmaları yerinde gözlemledi." diye konuştu.

Vali Azizoğlu; "Erzurum'u hep hayvancılık şehri olarak tanıyorduk"

Erzurum Valisi Seyfettin Azizoğlu da açıklamasında "Bizler bu güne kadar Erzurum'u hep hayvancılık şehri olarak tanıyorduk. Artık bundan sonra Erzurum'u sanayi şehri olmaya getiriyoruz. Bundan sonra da bilim şehri olacak. Bulunduğumuz bu tesis bitip te hizmete girdiği zaman Türkiye'nin en büyük uzay gözlemevi olacak. Dünyanın da en önemli iki veya üç gözlemevinden birisi olacak. Uzayın gözlenmesi açısından Erzurum uzayı gözleyen şehirlerin başında gelecek. Emeği geçenleri kutluyorum. Çağı yakalamak bu olsa gerek. Dünyanın tüm bilim insanları bu gözlemevinden yararlanacak dedi.

Konaklı Kayak Merkezi zirvesinde bulunan gözlemevini gerçek olarak görmeyi ve bu ortamı burada birebir yaşamayı tavsiye ederiz." dedi.

Proje hakkında bilgi alan Vali Azizoğlu ve Rektör Çomaklı daha sonra inşaat alanında incelemelerde bulundular.

Türkiye'nin En Büyük Yatırım Araştırma Projesi Doğu Anadolu Gözlemevi İnşaatı Erzurum'da Devam...
Türkiye'nin En Büyük Yatırım Araştırma Projesi Doğu Anadolu Gözlemevi İnşaatı Erzurum'da Devam...
Türkiye'nin En Büyük Yatırım Araştırma Projesi Doğu Anadolu Gözlemevi İnşaatı Erzurum'da Devam...

Kaynak: İhlas Haber Ajansı

Manşet Haberler

title