Tunceli Dünyanın Her Yerinde Aranan 700 Yıllık Kayıp Kitabe Tunceli'de Tesadüfen Bulundu

Tunceli Dünyanın Her Yerinde Aranan 700 Yıllık Kayıp Kitabe Tunceli'de Tesadüfen Bulundu

Anadolu Türk beylerinden olan Ferruh Şad Bey'in Tunceli'nin Çemişgezek İlçesi'nin Ulukale Köyü'nde bulunan türbesindeki 20 yıl önce kaybolan ve dünyanın her yerinde ararar kitabesi Çemişgezek'te boş bir arazinde bulundu.

Anadolu Türk beylerinden olan Ferruh Şad Bey'in Tunceli'nin Çemişgezek İlçesi'nin Ulukale Köyü'nde bulunan türbesindeki 20 yıl önce kaybolan ve dünyanın her yerinde ararar kitabesi Çemişgezek'te boş bir arazinde bulundu.

1551 yılında Çemişgezek İlçesi Ulukale Köyü'nde yaptırılan Anadolu Türk Beylerinden olan Ferruh Şad Bey için yapılan türbesine konulan kitabe 1997 yılında türbedeki yerinden çıkarılarak çalınmıştı. Paha biçilemeyen ve dönemin taş işçiliğinin en güzel yazı örneklerinden olan Arapça harfler kullanılarak yazılan kitabe çalındıktan sonra Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından aranan tarihi eserler bültenine alınarak, Emniyet Genel Müdürlüğüne ve Jandarma Genel Komutanlığı'na bildirilerek dünyanın her yerinde aranmaya başlanmıştı.

20 yıldır aranan kitabe, Çemişgezek İlçesi'nde yaşayan bir vatandaş tarafından tesadüfen bulundu. Kitabeyi gören vatandaş fotoğrafını çekerek Tunceli Kültür Müdürlüğü ekiplerine göndermesi üzerine, ekipler bölgeye gelerek kitabeyi koruma altına aldı. Tunceli'ye getirelen kitabenin incelenmesi yapılmasının ardından yakın bir zamanda açılacak olan Tunceli Arkeoloji Müzesi'ne sergilenecek.

TÜRKİYE VE DÜNYANIN HER YERİNDE ARANIYORDU

Kitabenin bulunması için yıllardır dedektif gibi çalıştığını anlatan Tunceli Kültür ve Turizm Müdürü İsmet Hakan Ulaşoğlu, kitabe aynı zamanda dünyanın her yerinde arandığını söyledi. Ulaşoğlu, Çemişgezek İlçesi'ne yaptığım ziyaret esnasında Ulukale Köyü'nde bulunan Ferruh Şad Bey türbesini de ziyaret etmiştim. O ziyarette köy muhtarı türbedeki kitabesinin kayıp olduğunu ve bulunamadığını bana söylemişti. 1997 yılında türbedeki yerinden çıkarılarak çalınan kitabenin bulunması için Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından hakkında tarihi eser olması nedeniyle bulunması için arama kararı alındı. Türkiye ve dünyanın her yerinde aranıyordu. Bende yıllardır Tunceli'de görev yapıyorum. Kitabenin bulunması için bende adeta bir dedektif gibi peşine düştüm. Ama bir noktaya gelince çalışmamız nihayetlendi. Çünkü bir şeye ulaşamadık. Savcılıkla, ilgili jandarma komutanlıklarıyla yazıştık fakat bir sonuç alamadık. Geçtiğimiz hafta Çemişgezek İlçesi'nde bir vatandaş arazide bulduğu kitabenin fotoğraflarını bana gönderdi, ben de derhal inceledim ve 20 yıldır aranan kayıp kitabe olduğunu tespit ettik. Kitabeyi bulunduğu yerden alarak müdürlüğümüze getirip, koruma altına aldık. Bu durum bizi çok sevindirdi. Artık tarihi eser envanterimize işlenen bu kitabe açılacak müzemizde de bu müstesna yerini alacaktır diye konuştu.

BU ESER ANADOLU'DAKİ İLK TÜRK-İSLAM KÜLTÜRÜ ÖZELLİKLERİNİ YANSITIYOR

Kitabenin tarihi ve dönemi ile ilgili teknik bilgiler veren Tunceli Kültür Müdürlüğü'nde görevli Arkeolog Kenan Öncel, 1550 yılında Anadolu Türk Beyi olan Ferruh Şad için yapılan türbeye konulan kitabenin önemli bir tarihi eser olduğunu dile getirerek, şunları söyledi Bu eserimiz, Anadolu Türk beyliklerinden kalma bir türbeye ait bir eserdir. 1997 yılından beri bu kayıptı. Nerede, ne oldu, kaderi ne oldu, başına ne geldi biz bilmiyorduk. İl Kültür ve Turizm Müdürü İsmet Hakan Ulaşoğlu kayıp eserin bulunması için uzun yıllar için çok ciddi bir çalışma başlatmıştı. Biz bu eseri tesadüfen Çemişgezek merkezde bir yerde atıl vaziyette bulduk. Bununla beraber yanında yine bir 100-150 yıllık mezar taşı daha vardı. İkisini alıp incelediğimizde bu eserin, bizim 1997 yılından beri aranan Ferruh Şad türbesine ait kitabe olduğunu anladık. Bakanlığımız bu eseri bulmak için 81 il valiliğine, gümrük kapılarına ve yurt içi ve yurt dışında aranmasına dair genelgesi vardı. Bizim için önemliydi biz kayıp bir eserimizi bulduk. Kitabe Hicri 957, Miladi 1550 yılına ait bir eser. Anadolu'daki ilk Türk-İslam kültürü özelliklerini yansıtıyor. Yani beylikler döneminde yapılmış bir kümbetin kitabesidir. Bu açıdan önemli bir eserdir. Dikdörtgen formu var eserin üzerinde, dört satır halde İslami tarzda çok iyi işçilikle yazılmış yazılar var. Bu yazıda Ferruh Şad Beye ait olan bu kümbetten bahsediyor. Sol köşesinde Hicri 957, Miladi 1550 tarihi yazılı. Bu eser 500-600 yıl dışarıda kaldığı için doğanın tahribatına uğramış. Yer yer bazı harfleri silinmiş ama bunlar eser üzerinde bakanlığımıza bağlı restoratörler gelecek çalışacaklar. Gerekli temizlemeler yaptıklarında biz bu eserin tam transkriptini, üzerindeki net bilgileri alabileceğiz. Bu eser aynı zamanda bakanlığımızın 2015 yılından beri Tunceli'de müze açmak için yoğun bir çaba sarf ettiğini, bu anlamda iyi bir bütçe hazırladığını ve konu üzerinde hassasiyetle durduğunu biliyoruz. Bu nedenle bakanlığımız bunu kültür müdürlüğümüzde muhafaza etmemizi ve müzemiz açıldığı zaman hak ettiği yerde sergilenmesini de bize yazılı olarak bildirdi.