Talabani, İngilizler'e İsyan Başlatan Berzenci'nin Anma Töreninde

Talabani, İngilizler'e İsyan Başlatan Berzenci'nin Anma Töreninde

Irak Cumhurbaşkanı ve Kürdistan Yurtsever Birliği Lideri Celal Talabani, Kuzey Irak'ta İngilizler'e Karşı İsyanı Başlatan Şeyh Mahmut Berzenci'nin Ölümünün 50'nci Anma Yıldönümüne ve Anıtının Açılışına Katıldı.

Talabani, İngilizler'e İsyan Başlatan Berzenci'nin Anma Töreninde

Irak Cumhurbaşkanı ve Kürdistan Yurtsever Birliği lideri Celal Talabani, Kuzey Irak’ta İngilizler’e karşı isyanı başlatan Şeyh Mahmut Berzenci’nin ölümünün 50’nci anma yıldönümüne ve anıtının açılışına katıldı. Talabani, “Son nefesine kadar Kürdistan'ın özgürlüğü için mücadele eden ‘Kral Mahmut'un başarıya ulaşmasında dini ve ulusal kimliğin belirleyici oldu. Kral Mahmut'un mevzilerini bugün Kürdistan Peşmerge Kuvvetleri koruyor" dedi.

Kuzey Irak’ın Süleymaniye kentinde, İngilizler’e karşı Kürt isyanını başlatan Şeyh Mahmut Berzenci (1882-1956) için anma etkinlikleri düzenlendi. Etkinliklere, Irak Devlet Başkanı Celal Talabani, Irak Kürdistan Demokrat Partisi lideri ve Kürdistan Bölge Başkanı Mesut Barzani’nin Yardımcısı Kosret Resul Ali ve yerel Kürt Parlamentosu Başkanı Adnan Müfti’nin yanı sıra, iki Kürt grubunun üst düzey yöneticileri katıldı. Törende ‘Kürt Milli Marşı’ ‘Ey Rakip’in söylenmesinden sonra kürsüye gelen Devlet Başkanı Talabani, "Şeyh Mahmut Berzenci son nefesine kadar Kürdistan'ın özgürlüğü için mücadele yürüttü. Mücadelesinde başarılı olması iki nedene dayanıyor. Bunlardan birincisi din, ikincisi de ulusal kimliktir. Şeyh Mahmut Berzeci'nin mevzilerini şimdi Peşmerge Kuvvetleri koruyor" dedi.

Konuşmasında, Irak ve Kuzey Irak’ın içinden geçtiği sürecin büyük hassasiyet taşıdığını anlatan Talabani, binlerce teröristin Irak'a sızdığını, bunların mezhep ve etnik çatışmaları körüklemeyi amaçladıklarını vurguladı. Talabani, düşmanlarının barış ve istikrarın hakim olduğu Kürdistan Bölgesi'nden rahatsızlık duyduğunu ifade etti.

ŞEYH MAHMUT BERZENCİ KİMDİR?

Kuzey Irak’ın paylaşımı konusunda pazarlıkların yapıldığı dönemde Musul üzerinde ittifaka varamayan İngiltere ve Türkiye'nin kendi aralarında yaptıkları müzakerelere Kürt temsilci çağrılmadığı savunmasını Şeyh Said Berzenci’nin oğlu Şeyh Mahmut Berzenci yapmıştır. Şeyh Said Berzenci, bölgenin Osmanlı egemenliğinde bulunduğu dönemlerde 1908'de yeni yönetime karşı ayaklandı. Bu isyan, Jön Türkler tarafından bastırıldı, Şeyh Said, Şeyh Mahmut ve ayaklanmaya katılanların bir bölümü Musul'a sürgün edildi. Şeyh Said Berzenci ve oğlu Şeyh Ahmet uğradıkları saldırıda öldürülürken Şeyh Mahmut’un Musul'dan çıkışı yasaklandı.Tepkiler üzerine Şeyh Mahmut serbest bırakılırken Süleymaniye'ye gitmesine izin verildi.

Şeyh Mahmut, 1918'de Kerkük'teki İngilizler’in başkomutanına ve Wilson'a mektup gönderirken kurulacak Kürt Hükümeti'nin başına geçmek istediğini yazdı. İngilizler bu dönemde bölgeden çekilirken, İttihat Terakki yönetimi Şeyh Mahmut'u bu mektubundan dolayı yakalayıp yargılarken idamına karar verdi. Bu karar uygulanmadı. Mektup ardından, Binbaşı Noel eşliğinde bir İngiliz heyeti Şeyh Mahmut ile görüşürken, Şeyh Mahmut'un Irak Kralı tarafından ‘Kürdistan Yöneticisi’ olarak atandı.

Daha sonra çıkan huzursuzlukların ardından Şeyh Mahmut Berzenci 21 Mayıs 1919'da Süleymaniye'yi ele geçirerek Kürt isyanı başlattı. Yakalanan Şeyh Mahmut, İngilizler tarafından isyana kalkışmak, İngiliz bayrağını indirip Kürt bayrağı asmakla suçlandı. Verilen idam cezası 10 yıl hapse çevrildikten daha sonra Hindistan’a sürgüne gönderildi.

Kaynak: DHA