Rusya, yarın sandık başına gidiyor

Rusya, yarın sandık başına gidiyor

Rus halkı yarın 450 milletvekilli parlamento üyelerini seçmek üzere sandığa gidecek. Rusya'nın siyasi hayatında önemli değişim noktalarından birini oluşturacak seçimler Rusya dışından da büyük ilgi ile izleniyor.

Rusya,  yarın sandık başına gidiyor

Rus halkı yarın 450 milletvekilli parlamento üyelerini seçmek üzere sandığa gidecek. Rusya'nın siyasi hayatında önemli değişim noktalarından birini oluşturacak seçimler Rusya dışından da büyük ilgi ile izleniyor. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in Birleşik Rusya listelerinden birinci sıra aday olarak seçimlere girmesinin hukuki olduğunu Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT) da açıkladı. Putin rüzgarı ile seçimlere girecek iktidar partisinin yüzde 60'dan fazla oy olarak Duma'ya girmesi bekleniyor.

Putin'in aday olmasının ardından seçim heyacanını kaybeden muhalefet partilerinde ise büyük bir şok yaşanıyor. İki ay önceki anketler de yüzde 7 ülke barajını geçen Komunist Parti, Liberal Demokrat Parti (LDPR) ve Adaletli Parti'nin de Rusya parlamentosu alt kanadı Duma'ya girememe ihtimali var. Son anketlere göre, Komunist parti yüzde 7 ile sınırda dururken aşırı sağcı lider Viladimir Jirnovski'nin LDPR'i yüzde 6, Kremlin destekçisi Federal Konsey Başkanı Sergey Miranov'un Adaletli Rusya'sı ise ancak yüzde 4 oy alacak. Seçimlere katılacak diğer 7 muhalefet partisinin ise yüzde 1 ya da daha az oy alması bekleniyor.

Rusya bugün 'Sessizlik günü'nde. Seçim çalışmalarında bulunmak yasak. AGİT Moskova'nın sınırlama getirmesi ve vizeleri geciktirmesi nedeni ile seçimleri izlememe kararı aldı. Buna rağmen bazı AGİT üyesi ülkelerden ve Bağımsız Devletler Topluğu ülkelerinden 350 kadar yabancı gözlemci seçimlere izlemek üzere Rusya'ya geldi. Rusya Yüksek Seçim Kurulu Başkanı Viladimir Churov 360'ı yurt dışında olmak üzere 96bin 360 oy kullanma merkezinde siyasi partilerin gözlemcileri de dahil olmak üzere 1,5-2 milyon arasında gözlemcinin bulunacağını açıkladı. Duma seçimlerden sonra 25-28 Aralık'ta ilk oturumunu yapması bekleniyor.

Seçimlerde 107 milyon 62 bin kişi oy kullanacak. Bu rakam dört yıl önce yapılan seçimlerden 600 bin kişi daha az. Rusya seçmen sayısında yüzde 0,57'lik bir kayba uğradı. Siyasi partilerin gözlemcileri de dahil olmak üzere 1,5 milyon kişi sandık başında duracak. Seçimlerde görev alacak 450 bin polis seçimlerin güvenli bir şekilde gerçekleşmesinin yanında seçim yasalarının ihlal edilmesinden de sorumlu. Bugüne kadar seçim yasalarını ihlal eden 648 kişi göz altına alınarak mahkemelere sevk edildi. Polis 5,5 milyon seçim ilanını yasal olmadığı gerekçesi ile imha etti. Seçimlere katılan 5565 vekil adayı mal varlıklarını bildirdi. Özel jet uçağı olan aday bile var.

Rusya'nın 11 saat dilimine ayrılmış ve 17 milyon km2yi aşkın geniş coğrafyasında oy pusulaların dağıtımı, sandıkların toplanması ve seçim sonuçlarının sayılması için Yüksek Seçim Kurulu yılbaşından bu yana yoğun bir çalışma sürdürüyor. İklim şartları göz önünde bulundurularak bazı bölgelerde erken oy verme işlemleri Salı gününden itibaren başladı. Seçimlerde bir astronotun da uzaydan oy vermesi bekleniyor. En çok endişe edilen konu ise alkol alan seçmenin sandığa gelmemesi. 2004 Başkanlık seçimlerinde seçim merkezleri çevresinde alkol satışlarını yasaklama yönünde bir karar alınmıştı. Ancak Duma seçimleri için seçmene alkol almamaları uyarısı ile yetinildi.

Rus halkı Putin'i seviyor

Rus halkının sekiz yıldır görevde bulunan Putin'e karşı ayrı bir sempatisi var. Partiden çok seçimlerde Putin'e olan güven etkili olacak. Yarın sandığı giderek oy kullanacağını söyleyen bir seçmen Cihan Haber Ajansı mikrofonuna şunları söyledi: "Evet seçime gidecem. Oyumu Birleşik Rusya'ya verecem. Çünük partinin yaptıkları hoşuma gidiyor. 8 yıl içinde Putin önemli adımlar attı. Putin, Rusya'nın dışarıda daha güçlü, bağımsız kendi içinde kendisine yeterli bir ülke olduğunu gösterdi. Rusya'nın özgürce dış siyasette hareket edebileceğini ispatladı. Rusya artık ayakları üzerinde daha güçlü durabiliyor."

Bir başka vatandaş da yine Putin'e oy vereceğini ifade ederek gerekçelerini sıraladı: "Daha iyi yaşıyoruz. Maaşlarımız yükseliyor. Ev sahibi oluyoruz. Askerlerin maaşları yükseliyor. En önemlisi istikrar var. Putin'in dışında biri gelirse ne olacağı belli değil." "On numaraya Putin'e oy verin." sloganının yazılı olduğu dev reklam panosunun önünde Kremlin'i seyre dalan bir bayan da Putin'e olan desteğini onun 'dürüst, akıllı ve asker kökenli' olması ile açıkladı.

Genelde halkın önemli bir kısmı da başkaca alternatif olmadığını savunuyor. Seçimlerle ilgili düşüncelerini açıklayan bir taksi şoförü de Komünist Parti'ye oy vererek eski Sovyet günlerine dönmek istemediğini, Jirnovski'ye oy verse giyecek ayakkabı dahi bulamayacağını, Putin'den daha iyisi olmadığı için onu destekleyeceğini söyledi.

Partiden çok Putin'e oy vereceklerini açıklayanların dışında karşı olduklarını ifade edenler de var. Örneğin bir Rus vatandaşı silahlanma yarışı başlayacağı gerekçesi ile mevcut yönetime karşı. Yine de Putin'e doğrudan karşı olmadığını söylemeden edemiyor. Rahatsızlığı daha çok Birleşik Rusya ile ilgili. Oyunu Jirnovski'ye vereceğini söyleyen bir kişi de, "Seçimlere gideceğim. Oyumu LDPR için kullanacağım. Çünkü ülkemizde düzensizlik hakim. Ülkemiz zenginleşiyor, ancak biz fakiriz. Petrol dışarıda çok pahalıya satılmasına rağmen halka bunun hiç yansıması yok." gerekçelerini sıraladı.

Komünist Parti'ye oy vereceğini açıklayan bir Rus vatandaşı da ilginç tespitlerde bulundu: "Sekiz sene içinde caddelerde yürümek daha güvenli oldu. Ülkemiz dış siyasette ve ekonomi alanında güçlendiğini söyleyebilirim, ancak sosyal yaşam anlamında daha çok zayıfladığını, unutulduğumuzu düşünüyorum. İnsanların yaşamı zorlaştı. Nüfusümüz azalıyor. Yarından emin olunmadığı için çocuk yapmıyor. Emeklilerin sayısı fazla. Bir milyon kişi hapislerde. İşsizlik yüksek. Yabancı işçilere çalışma imkanı verilerek bir kölelik sistemi oluşturuldu. Yabancı işçilere acıyorum."

Rus halkının bir kısmı da seçimlere gitmeyecek. Yüksek Seçim Kurulu'na göre bu rakam yüzde 40'ları bulabilir. Mikrofonlarımıza konuşan vatandaşlardan bir kısmı da seçimlere gitmeme gerekçelerini sıraladı. Bir Rus vatandaşı, "Oy kullanmayacağım. Çünkü her şeyin zaten önceden belirlendiğini düşünüyorum. Nasıl ki kumara yaklaşmıyorum, ancak para kaybına sebep olacağaını bildiğim gibi, seçimlere de aynı gözle bakıyorum." değerlendirmesinde bulundu. Bir başkası da, "Seçimlere gitmenin anlamı yok. Bütün partililer aynı sloganlar altında propaganda yürütüyor. Ancak hayatın iyi yöne değiştiğini söyleyebilirim." dedi.

Rus halkının Putin'i destekleme gerekçeleri:

1- 1999 yılında 200 milyar dolar olan gayrı safi milli hasıla 1,2 trilyon dolara ulaştı.

2- Ülke son yedi yıldır ortalama yüzde 7 büyüyor.

3- Emekli ve çalışanlar maaşlarında sıkça zam görüyor ve maaşları aksamadan ödeniyor.

4- Nüfus sorunu başta olmak üzere, sosyal konularda birinci elden çözüm üretilmeye çalışılıyor.

5- Enflasyon son aylarda bir miktar artsa da Putin döneminde tek haneli rakamlara gerileyerek istikrara kavuştu.

6- 2000 yılından bu yana iyi işletilen enerji politikaları ve uluslar arası piyasalarda artan enerji fiyatları nedeni ile sadece petrolden 1 trilyon dolar gelir elde edildi. Gelecek yıl 290 milyar dolar bekleniyor. Bu gelirler sosyal fonlarla bölgelerin gelişimine harcanıyor. Çar çur edilmiyor.

7- Oligarklarla mücadelede başarılı oldu. Ülke bir anda zenginleşen küçük bir azınlığın vesayetinden kurtuldu.

8- Çeçenistan sorununun çözümünde Putin büyük paya sahip.

9- Siyasi alanda büyük istikrar sağlandı. Hükümete yerleştirdiği kadroları sekiz yıldır muhafaza ediyor. Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov gibi onlarca isim sekiz yıldır aynı görevini etkili bir şekilde sürdürüyor.

10- Batı ülkeleri ve ABD'ye karşı sesini rahatlıkla yükselterek, özgün politikalar geliştirebiliyor.

11- Savunma sanayinde modernizasyon çalışmalarını hızlandırarak uzun vadeli yatırım programı geliştirdi. Ülkenin güvenliği emin ellerde.

12- Uluslar arası sorunlarda Moskova'da ikna edilmeden herhangi bir konuda ilerleme sağlanılamaz hale geldi. İran nükleer sorunu ve Kosova'nın statü değişikliği ile ilgili konuda Rusya karşı çıktığı için ilerleme sağlanamıyor.

7 Aralık 2003 parlamento seçim sonuçları:

Birleşik Rusya: yüzde 37,5

Komunist Parti: yüzde 12,6

LDPR: yüzde 11,4

Rodina: yüzde 9

Yabloko: yüzde 4,3

Tarım Partisi: yüzde 3,6

Emekliler ve Sosyal Adalet Partisi: yüzde 3

Kaynak: CHA