Lokmacı Kapısı Törenle Açıldı

Kıbrıs'ta "bölünmüşlüğün simgelerinden" biri sayılan Lefkoşa'daki Lokmacı kapısı, bugün iki tarafın ara bölgede ortaklaşa düzenlediği törenle geçişlere açıldı.

Kuzey'deki Arasta bölgesi ile Güney'deki Uzunyol'u birbirine bağlayan yolun açılmasıyla, sadece ilk bir saat içinde, çoğunluğu yaşlı Rumlar olmak üzere karşılıklı yoğun geçiş yaşandı.

Adada iki taraf arasında geçişlerin başladığı 23 Nisan 2003'ten beri Akyar, Beyarmudu, Metehan, Ledra Palace ve Bostancı kapılarının ardından 6'ıncı kapı olan Lokmacı kapısının açılışına, Kıbrıslı Türk ile Rumlar yanında yabancı büyükelçilikler ve turistler de büyük ilgi gösterdi. Tören alanına toplanan yüzlerce kişi bu tarihi anı izledi ve görüntüledi.

Lokmacı kapısının bulunduğu yolun tam ortasındaki ara bölgede saat 09.00'da düzenlenen açılış törenine, her iki liderlerin özel temsilcileri, bakanlar, belediye başkanları, siyasi parti başkanları ve milletvekilleri katıldı. Töreni, Kıbrıs'taki bazı yabancı büyükelçiler ve temsilcileri yanında Türkiye'nin Lefkoşa Büyükelçisi Türkekul Kurttekin de katıldı.

Lokmacı kapısının Kuzey tarafında toplanan Kıbrıslı Türkler, açılışın yapılmasını sabırsızlıkla ve büyük heyecanla beklerken, "Kıbrıs'ta barış engellenemez", "Birlik Mücadele Dayanışma" şeklinde sloganlar attı. CTP Gençlik Örgütü de, kalabalık arasında "Barış Hemen Şimdi" yazılı bir pankart açarak kapının açılmasına destek verdi.

Lokmacı kapısının açılış töreninde Cumhurbaşkanı Mehmet Ali Talat'ın Özel Temsilcisi Özdil Nami, Rum Başkanlığı Siyasi Danışmanı Yorgo Yakovu, Lefkoşa Türk Belediye Başkanı Cemal Bulutoğluları ve Rum Belediye Başkanı Eleni Mavru ile Birleşmiş Milletler (BM) ve Avrupa Birliği (AB) temsilcileri birer konuşma yaptı.

Konuşmaların ardından renkli balonların havaya bırakılmasıyla açılan Lokmacı kapısı, Kuzey'deki Arasta bölgesi ile Güney'deki Uzunyol'u birbirine bağladı.

Açılışın ardından Lefkoşa belediye başkanları Bulutoğluları ile Mavru, yürüyerek Arasta bölgesine geçti. Burada davul ve zurna eşliğinde karşılanan belediye başkanları, ardından birlikte Uzunyol'a gitti. Yol üzerinde bulunan bir restoranda oturan belediye başkanları, birlikte kahve içti, ceviz ve kabak macunu yedi.

Bu arada belediye başkanlarının Kuzey'den Güney'e geçmesi sırasında Lefkoşa Türk Belediyesi zabıtaları ile Rum polisi arasında kısa bir tartışma yaşandı.

Kalabalıktan dolayı belediye başkanlarına yol açmaya çalışan zabıtaların, Uzunyol'a kadar eşlik etmek istediklerini belirtmeleri üzerine Rum polisi, zabıtaların Güney'e geçemeyeceğini söyledi ve durumu BM askerine bildirdi. BM askerleri de zabıtalara durumu izah ederek, geçişlerine izin verdi.

Açılış töreninin ardından vatandaşların geçişine de resmen açılan kapıdan, ilk bir saat içerisinde 233 kişi Güney'den Kuzey'e, 144 kişi de Kuzey'den Güney'e geçiş yaptı.

Bu arada Türk ve Rum belediyeleri, Lokmacı kapısının geçiş noktasında bulunan binaların kötü durumda olduğundan dolayı bölgede vatandaşların güvenliğini sağlamak amacıyla bazı düzenlemeler de yaptı.

Kapının Güney kısmındaki kötü durumda bulunan binalar, ellerinde balonların bulunduğu insan figürlerinin yer aldığı büyük bezlerle kaplandı. Geçiş yolu da yeniden düzenlendi ve asfaltlandı. Belediyeler, vatandaşların yürüyüş yollarına ise, içlerinde zeytin fidanlarının ve çiçeklerin bulunduğu saksılar koydu.

Lokmacı kapısının açılışına basın da büyük ilgi gösterdi. Kıbrıs Türk ve Rum kanalları yanında Türkiye'den bazı televizyon kanalları da açılış törenini canlı yayınlarla aktardı. Kanallar, birçok yetkili ve vatandaşla röportaj yaptı.

Lokmacı kapısının açılışından sonra soruları yanıtlayan İçişleri Bakanı Özkan Murat, kapının açılması için büyük bir irade ortaya koyduklarını ifade ederek, kapının açılmasından büyük gurur ve mutluluk duyduklarını kaydetti.

Kapının resmi olarak geçişlere açıldığını, Türk tarafı olarak kapının 24 saat geçişlere açık olması için gerekli düzenlemeleri yaptıklarını belirten Murat, kapının açılmasında gösterilen iradenin Kıbrıs sorununun çözümü için de devam etmesini ve adada kalıcı barışa ulaşılmasını diledi.

Kapının açılmasının çözüm müzakerelerine ivme kazandıracağı umudunu dile getiren Murat, istek, irade ve iyimserliğin önemini vurguladı.

Törende ilk konuşmayı yapan Rum Başkanlığı Siyasi Danışmanı Yorgo Yakovu, "Bu önemli bir gün. Artık karşılıklı geçişlerin olmamasını, tüm kapıların açılmasıyla serbest dolaşımın gerçekleşmesini diliyorum" dedi.

Kıbrıs sorununun çözümü için çalışma grupları ve komiteler oluşturulduğuna dikkat çeken Yakovu, "En erken zamanda Kıbrıs'ta çözüme ulaşılması için elimizden geleni yapacağız" diye konuştu.

Sorunun çözümünün zor ve uzun bir yol olduğunu dile getiren Yakovu, kapının açılmasında katkısı bulunan tüm taraflara teşekkür etti.

Cumhurbaşkanı Talat'ın Özel Temsilcisi Özdil Nami de, "tarihi bir gün yaşandığını, birleşmeyi engelleyen bir engelin daha ortadan kaldırıldığını" söyledi.

Ayrılığı temsil eden bir sembolün ortadan kaldırılmasının pozitif bir yaklaşımı temsil ettiğini kaydeden Nami, Kıbrıs Türk ve Rum halklarının korkularını yenip cesaret göstermeleri halinde tüm sorunların üstesinde gelinebileceğini belirterek, "Şu anda bütün dünya bizim Kıbrıs sorununu nasıl çözeceğimizi izliyor" dedi.

Lefkoşa Belediye Başkanı Bulutoğluları da, Rum Belediye Başkanı Mavru'yla bir araya geldiklerinde "zorlanacağız fakat bu kapıyı açacağız" görüşünde birleştiklerinin belirterek, bu kapı açılmasının eski belediye başkanlarının da üzerinde uzun zaman düşündüğü bir proje olduğunu dile getirdi.

Rehabilitasyon projeleri, kanalizasyon ve restorasyon çalışmalarıyla Lefkoşa'nın tarihi dokusunun korunmasını amaçlayan ve Türk ile Rum belediyelerin ortak hazırladığı Lefkoşa Master Planı'nın Malezya'dan Ağa Han ödülü aldığını da hatırlatan Bulutoğluları, bu proje çerçevesinde iki belediyenin çalışarak Lokmacı'yı da açtıklarını söyledi.

Lefkoşa Rum Belediye Başkanı Mavru da, ara bölgede kalan binaların Kıbrıs'ta geçmişte yaşanan trajediyi temsil ettiğini ve kapının açılmasının barışa hizmet edecek bir durum olduğunu ifade etti.

Barışa ulaşılması yolunun uzun bir yol olduğunu ve kapının da bunun "ilk adımı" olduğunu dile getiren Mavru konuşmasını, Türkçe olarak "Lokmacının açılması bir adımdır, Kıbrıs'ta barış inşallah" diyerek tamamladı.

BM Genel Sekreterinin Kıbrıs'taki Özel Temsilcisi Elizabeth Spehar, böylesi tarihi bir olayda bulunmanın kendisi için onur olduğunu vurgulayarak, bölünmenin bir sembolünün ortadan kalktığını ve bunun Lefkoşa'nın insanlarının bir araya gelmesi demek olduğunu kaydetti.

Spehar, "Kapının açılmasının Kıbrıs sorununun çözüldüğü anlamına gelmediğini, fakat barışı oluşturacak tüm elementlerin bir araya gelmesiyle nelerin olabileceği konusunda bir ışık yaktığını" da ifade etti.

Avrupa Komisyonu Genişleme Genel Müdürlüğü Başkan Yardımcısı Jan Truszczynski de, Avrupa Komisyonu adına yaptığı konuşmada, "geçmişe bir set çekerek iki halkın beraberce Avrupa'ya açılması zamanının geldiğini" söyledi.

UNDP-PFF Program yöneticisi Tiziana Zennaro ise, Kıbrıs'taki barışa giden yolda finansal desteklerin süreceğini belirtti.

İki tarafın çok yoğun çalışmalarla Ledra Caddesi'nin geçişlere açıldığını söyleyen Zennaro, Talat-Hristofyas görüşmesinin süreci hızlandırdığına işaret etti.

Konuşmaların ardından Polis Genel Müdürlüğü'ne bağlı polisler Kuzey'deki geçiş noktasında geniş güvenlik önlemleri alındı.

Bu arada polis tarafından aranan bir şahsın kalabalıktan faydalanıp Rum kesimine geçerken tespit edilip yakalandığı da kaydedildi.

Lefkoşa Polis Müdürü Pervin Gürler, kapının karşılıklı geçişlere açılmasının ardından yaklaşık bir saat içinde KKTC'den Güney Kıbrıs'a 144, Rum tarafından KKTC'ye de 233 geçiş yapıldığını açıkladı.

(MG-NO-NO-D)