Haftanın Tarihine Bakış

Haftanın Tarihine Bakış

Türkiye ile Yunanistan arasında Kardak kayalıkları yüzünden çıkan ihtilaf, Aralık 1995'te iki ülkeyi savaşın eşiğine getirdi.

Haftanın Tarihine Bakış

Türkiye ile Yunanistan arasında Kardak kayalıkları yüzünden çıkan ihtilaf, Aralık 1995'te iki ülkeyi savaşın eşiğine getirdi.

Kriz, 27 Aralık'ta Kardak kayalıklarına oturan bir Türk teknesinin hangi tarafça kurtarılacağı tartışmasıyla başladı.

Türkiye, Yunanistan'a nota vererek, Kardak kayalıklarının kendisine ait olduğunu bildirdi. Türkiye'nin notasına karşılık Yunanistan, 10 Ocak 1996'da kayalıkların kendisine ait olduğunu iddia etti.

Karşılıklı bayrak dikilmesinden sonra Yunan sahil güvenlik botunun Türk bayrağını kayalıklardan indirerek Yunan bayrağı çekmesi üzerine Türk savaş gemilerinin korumasında Sualtı Taarruz Timleri, 31 Ocak gece yarısı Kardak'a bitişik bir kayalığa çıktı.

ABD'nin de araya girmesiyle Kardak'tan Yunan bayrağı indirildi ve gemiler çekildi.

Belli başlı öteki olaylar

22 Aralık

1453- İstanbul Üniversitesi (Darülfünun) kuruldu. Darülfünun, 1933'te üniversiteye dönüştürüldü.

1574- Padişah III. Murat tahta çıktı.

1829- İlk yolcu taşıyan demiryolu hattı "Baltimore-Ohio Demiryolu" açıldı.

1895- Halka açık ilk sinema gösterimi, Paris'te, Rennes Sokağı'nda yapıldı. 28 Aralık'tan itibaren de Capucines Bulvarı'ndaki Grand Cafe'nin bordum katında düzenli gösterimler başladı. Sinemaya adını verenler, kaydında ve gösteriminde kullanılan makineyi icat edip ilk filmleri çekenler, Lyon'lu Lumiere kardeşlerdi.

1914- Harbiye Nazırı ve Erkanı Harbiye Umumiye Reisi Enver Paşa'nın, Rus işgali altındaki toprakları kurtarmak ve Rusya içlerine ilerlemek amacıyla planladığı "Sarıkamış Harekatı" başladı. Harekat on binlerce askerin ölümüyle sonuçlandı.

1932- Hindistan'daki İngiliz yönetimi, 28 bin mahkumu serbest bıraktı. Mahkumlar arasında Mahatma Gandhi de vardı.

1938- Bilim adamı Otto Hahn tarafından ilk atom çekirdeği patlatıldı.

1959- Yazar Ziya Şakir 75 yaşında öldü.

1962- Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu kuruldu.

1978- Kahramanmaraş olayları başladı. 26 Aralık'a kadar süren olaylarda 111 kişi öldü, 176 kişi yaralandı.

1979- Paris'teki Türk Turizm ve Tanıtma Bürosu Müdürü Yılmaz Çolpan, uğradığı silahlı saldırıda öldürüldü. Suikastı Ermeni terör örgütü ASALA üstlendi.

1989- Oyun yazarı Samuel Beckett Paris'te öldü.

1992- Futbolcu Tanju Çolak, yurda kaçak Merdeces marka otomobil sokmaktan yargılandığı davada dokuz yıl hapse mahkum edildi. 

1999- Hükümet Egebank, Yaşarbank, Yurtbank, Sümerbank ve Esbank'a el koydu.

2002- Afganistan'da Hamid Karzai'nin başkanlığında kurulan geçici yönetim görevine başladı.

2004- Türkiye'nin ilk kadın pilotlarından Nezihe Viranyalı 79 yaşında vefat etti.

2011- Fransa Ulusal Meclisi, 1915 olaylarıyla ilgili Ermeni iddialarının reddinin suç sayılmasını öngören yasa teklifini kabul etti. Teklif, "Fransız yasaları tarafından tanınan soykırımların reddi, bir yıl hapis ve 45 bin avro para cezasına çarptırılır" hükmünü içeriyor. Türkiye, düzenlemenin kabul edilmesinin ardından Fransa'ya karşı bir dizi yaptırım kararı aldı ve siyasi ilişkilerini en alt düzeye indirdi. 

2012- Nato, Almanya'nın Kahramanmaraş'a, Hollanda'nın Adana'ya ve ABD'nin Gaziantep'e patriot yerleştireceğini duyurdu.

2014 - Irak'ın Ramadi kentinde terör örgütü DAEŞ mensubu 60 militan öldürüldü.

23 Aralık

1872- Vefa Lisesinde eğitime başlandı.

1876- I. Meşrutiyet, II. Abdülhamit'in hattı hümayunuyla ilan edildi. I. Meşrutiyet 13 Şubat 1878'de sona erse de ülkede "parlamento" düşüncesini doğurdu.

1888- Ağır depresyon geçiren ressam Vincent Van Gogh kulağını kesti.

1930- Menemen'deki ayaklanmada yedek subay öğretmen Kubilay katledildi.

1931- Romancı Mehmet Rauf 56 yaşında öldü.

1941- Japonya, Hong Kong'u işgal etti.

1963- Rum tedhişçiler, Lefkoşa'da Dr. Binbaşı Nihat İlhan'ın eşi ve üç çocuğunu katletti.

1979- Türk Hava Yollarının Trabzon adlı uçağı Samsun-Ankara seferini yaparken yoğun sis nedeniyle düştü, kazada 39 kişi öldü.

1986- Altı yıldır süren Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu davası sona erdi. DİSK kapatıldı. Bin 477 sanıktan 264'ü için 15 yıla kadar varan hapis cezaları verildi.

1996- Bergama halkı siyanürlü altın aranmasını protesto amacıyla çıplak yürüyüş yaptı.

2009- Tiyatronun usta isimlerinden Cüneyt Gökçer, 89 yaşında vefat etti. 

2011- Eski başbakanlardan Adnan Menderes'in oğlu Aydın Menderes, bağışıklık sistemindeki sorunlar nedeniyle Ankara'da tedavi gördüğü hastanede 65 yaşında vefat etti.

2013- İzmir'in Karşıyaka ilçesindeki Alaybey Askeri Tersanesinde bakımı yapıldıktan sonra denize indirilmek istenen "TCG Değirmendere" adlı römorkör yan yattı. Kazada 10 personel hayatını kaybetti, 17 personel ise yaralı kurtarıldı.

2013- Rusya'da AK-47 saldırı tüfeğinin tasarımcısı Mihail Kalaşnikov 94 yaşında hayatını kaybetti.

2014 - Kuzey İrlanda ile Birleşik Krallık arasındaki müzakerelerde anlaşma sağlandı.

24 Aralık

1524- Portekizli kaşif Vasco da Gama öldü.

1638- Padişah IV. Murat, Bağdat'ı ele geçirdi.

1867- Şair Tevfik Fikret doğdu.

1923- Arnavutluk'ta cumhuriyet ilan edildi.

1931- Türkiye'nin ilk sivil havacılık kulübü Aero Kulüp İstanbul'da kuruldu.

1947- Gerilla lideri Markos Vafthiades önderliğindeki yaklaşık 20 bin komünist, Yunanistan'ın kuzeyinde "Serbest Yunan Hükümeti" ilan etti.

1951- Libya bağımsızlığını duyurdu.

1954- Zeki Müren, "Beklenen Şarkı" filmindeki hissesini alamadığı iddiasıyla Sonku Film sahibi Cahide Sonku aleyhine dava açtı.

1963- TRT Kanunu kabul edildi.

1966- Sovyet araştırma istasyonu "Luna 13" ay yüzeyine yumuşak iniş yaptı.

1974- Beatles topluluğu dağıldı.

1976- Ticaret ve Sanayi Bakanlığı, zam talebini kabul etmeyince, Türkiye'de Renault otomobil üretimi durduruldu.

1979- Sovyetler Birliği Afganistan'ı işgale başladı.

1979- Heykeltıraş Şadi Çalık 62 yaşında öldü.

1979- Zeki Ökten'in yönettiği "Sürü" filmi Belçika Kraliyet Film Arşivi Uluslararası Seçkin Filmler Yarışması'nda Büyük Ödülü kazandı.

1994- Cumhuriyet Halk Partisi ve Sosyal Demokrat Halkçı Parti birleşme kararı aldı.

1995- Erken Genel Seçim yapıldı. Refah Partisi, seçimden birinci parti olarak çıktı, ikinciliği milletvekili sayısı bakımından DYP, oy oranı açısından ANAP aldı.

1998- Yargıtay 9. Ceza Dairesi, Sivas katliamı davasında 33 kişi hakkındaki idam kararlarını, "usul eksiklikleri" nedeniyle bozdu. 16 Haziran 2000'de Ankara 1 Numaralı DGM, Yargıtay'ın yerel mahkeme kararını iki kez bozduğu davanın "üçüncü yargılamasında" 33 sanık hakkında idam cezası verdi. 10 Mayıs 2001'de Yargıtay, 31 kişinin idam cezasını onadı. 2 kişi hakkındaki karar bozuldu.

2003- Ankara'daki Modern Çarşı'da çıkan yangında bir kişi öldü. Çarşı kullanılamaz duruma geldi.

2006- Kalp krizinden 21 Aralık'ta ölen Türkmenistan Devlet Başkanı Sapamurat Türkmenbaşı törenle defnedildi.

2007- Kanadalı caz piyanisti ve bestecisi Oscar Peterson 82 yaşında öldü.

2013- ABD'de çalışmalarını sürdüren Türk bilim adamı Ahmet Yıldız, ABD Başkanı Barack Obama tarafından Genç Bilim İnsanları ve Mühendisler Başkanlık Kariyer Ödülü'yle onurlandırıldı.

2013-  Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülleri, Çankaya Köşkü'nde düzenlenen törenle verildi. Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödüllerine müzik dalında Ahmet Kaya, İslam Bilim ve Teknoloji Tarihi alanında Prof. Dr. Fuat Sezgin, Sosyal Bilimler dalında Prof. Dr. Daron Acemoğlu, Edebiyatta Prof. Dr. İskender Pala, Belgesel dalında Prof. Dr. Bekir Karlığa ile Kültür ve Sanat Kurumu olarak da Tarihi Kentler Birliği layık görülmüştü. Törende Ahmet Kaya'nın ödülünü eşi Gülten Kaya aldı.

2014- ABD'nin Missouri  eyaletinde 18 yaşındaki Antanio Martin adlı siyah genç, polisle tarafından vurularak öldürüldü.

25 Aralık

MS 336- İlk "Noel Kutlaması" Roma'da yapıldı.

1522- Rodos, Osmanlı egemenliğine geçti.

1638- Osmanlı orduları Bağdat'a girdi.

1921- Gaziantep düşman işgalinden kurtuldu.

1926- Japonya imparatoru Yoşito'nun ölümü üzerine oğlu Hirohito imparator oldu.

1936- Şark Demiryolları hükümet tarafından satın alındı.

1950- Türkiye'deki ilk özel galerilerden Maya Sanat Galerisi, İstanbul Beyoğlu'nda açıldı.

1952- Saidi Nursi'nin yargılanmasına başlandı.

1963- Kıbrıs'ta EOKA, adanın her yanında Türklere karşı saldırılar düzenledi.

1972- Nikaragua'daki depremde 10 bin kişi öldü.

1973- İkinci Cumhurbaşkanı İsmet İnönü, Ankara'da 89 yaşında vefat etti.

1976- Hacdan dönerken gemilerinin batması sonucu 100 Müslüman öldü.

1977- "Şarlo" Charlie Chaplin öldü.

1985- Türkiye'nin ilk hayali ihracat davası sonuçlandı. Yahya Demirel 23 yıl 4 ay hapis cezasına çarptırıldı.

1989- Romanya Devlet Başkanı Nikolay Çavuşesku ve eşi Elena idam edildi. 

1991- Sovyetler Birliği Devlet Başkanı Mikail Gorbaçov istifa etti.

2008- Nobel ödüllü oyun yazarı Harold Pinter 78 yaşında öldü.

2013- Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, Cumhurbaşkanı Abdullah Gül ile görüşmesinin ardından Bakanlar Kurulu'nda beklenen değişikliği yaptı.

2013- Mısır Bakanlar Kurulu, Müslüman Kardeşler Teşkilatını (İhvan) "terör örgütü" ilan etti. Kararın ardından İhvan üyesi 54 kişi gözaltına alındı.

2013- Siirt'in Eruh ilçesi Doğu Sadak-1 Petrol Arama Kuyusunda yaklaşık 4 aydan bu yana süren çalışmalar sonucunda 42.3 gravitede petrol bulundu. 

26 Aralık

1890- Antik Truva kentini bulan Alman Heinrich Schliemann Napoli'de öldü.

1893- Çinli lider Mao doğdu.

1898- Marie ve Pierre Curie, radyumu keşfetti. Curie'ler, 1903'de bu buluşlarıyla Nobel Fizik Ödülü aldılar.

1925- Uluslararası takvim ve saat kabul edildi.

1932- Samsun-Sivas demiryolu hattı açıldı.

1934- Menemen'de yaptırılan Kubilay Anıtı açıldı.

1938- CHP Olağanüstü Kurultayı toplandı, İsmet İnönü değişmez Genel Başkan seçildi.

1981- Eski Başbakanlardan Suat Hayri Ürgüplü öldü.

1988- Kültür ve Sanat Büyük Ödülü, sinema alanındaki çalışmalarından ötürü yönetmen Lütfü Akad'a verildi.

1992- Ankara-Haydarpaşa arasında çalışacak elektrikli tren hizmete sokuldu.

1997- Matematikçi Cahit Arf İstanbul'da öldü.

2004- Güney Asya ve Hint Okyanusu tabanında 9,0 şiddetindeki deprem ve sonrasında oluşan Tsunami yüzünden 300 bin kişi yaşamını yitirdi. 

2013- Asgari Ücret Tespit Komisyonunun dördüncü toplantısında, asgari ücretteki 16 yaş ayrımının kaldırılması kararlaştırıldı.

27 Aralık

1907- Paris'te II. Jön Türk Kongresi yapıldı. Sonuç bildirisinde Sultan Abdülhamit yönetimi eleştirildi.

1919- Samsun'da ateşlediği kurtuluş mücadelesinin ardından Erzurum ve Sivas kongrelerini toplayan Mustafa Kemal Paşa, Heyeti Temsiliye üyeleriyle Sivas'tan Ankara'ya geldi.

1928- İstanbul Belediyesi, eski harflerle yazılı tabelalarını değiştirmeyen dükkan sahiplerini cezalandırdı.

1936- İstiklal Marşı'nın şairi Mehmet Akif Ersoy 63 yaşında İstanbul'da öldü.

1939- Erzincan'da Richter ölçeğine göre 7,9 büyüklüğünde meydana gelen depremde  32 bin 962 kişi öldü, 100 bin kişi yaralandı.

1953- Eski Başbakanlardan Şükrü Saracoğlu öldü.

1976- Van'da, 24 Kasım'daki depremden sonra, bölgede yardım çalışmaları yapan askeri helikopter düştü, dört subay şehit oldu.

1977- Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu (DİSK) Genel Başkanlığı'na Abdullah Baştürk seçildi.

1978- Bağımsızlık savaşında genelkurmay başkanlığı yapan Cezayir Devlet Başkanı Huari Bumedyen 46 yaşında öldü.

1979- Özel eğitimli bir Sovyet birliğinin Kabil Havaalanını ele geçirmesinin ardından, Kabil'deki Afgan hükümeti devrildi. Afganistan Devlet Başkanı Hafızullah Amin görevinden uzaklaştırıldı ve öldürüldü. On yıldan fazla sürecek iç savaş başladı.

1981- Hacettepe Üniversitesi öğretim üyelerinden Doç. Dr. Bedrettin Cömert'in katil sanığı Rıfat Yıldırım, Berlin'de yakalandı.

2007- Pakistan'da, muhalefet lideri ve eski Başbakanlardan Benazir Butto, Ravalpindi kentinde parti mitinginin ardından uğradığı saldırıda öldü.

2014- Suriye İnsan Hakları Örgütü'nün raporuna göre, 2014'te rejimin gözaltına aldığı 11'i çocuk, 9'u kadın ve 78'i muhalif savaşçı bin 993 kişi gördüğü işkenceyle hayatını kaybetti.

28 Aralık

1908- Sicilya Messina'da 7.5 büyüklüğündeki depremde 70 bin kişi öldü.

1913- Gazeteci yazar Ahmet Mithat Efendi yaşamını yitirdi.

1938- Hasan Ali Yücel, Milli Eğitim Bakanlığına getirildi.

1941- Gazeteci yazar Ahmet İhsan Tokgöz öldü.

1960- Yazar Reşat Nuri Güntekin'in ölümünden dört yıl sonra "Son Sığınak" adında yeni bir romanı ortaya çıktı.

1967- Kıbrıs Türk toplumu, adada "Kıbrıs Geçici Türk Yönetimi"ni kurdu.

1975- Türk-Sovyet işbirliğiyle inşa edilen İskenderun Demir Çelik  Tesisleri, Başbakan Süleyman Demirel ve Sovyetler Birliği Başbakanı Kosigin'in de katıldığı törenle açıldı.

1995- Yargıtay, 12 Eylül'den sonra açılan 359 sanıklı Devrimci-Yol davasında verilen kararı onayladı.

1996- Erzurum Palandöken'de çığ düşmesi sonucu 6 çocuk kayakçı öldü.

1997- Ankara Metrosu açıldı.

2004- İKÖ Genel Sekreterliğine seçilen Prof. Dr. Ekmeleddin İhsanoğlu, görevi Abdülaziz Belkaziz'den teslim aldı.

2013- Yargıtay 9. Ceza Dairesi, Halkların Demokratik Partisi İstanbul Milletvekili Sebahat Tuncel hakkında, İstanbul  10. Ağır Ceza Mahkemesinin verdiği,  "PKK silahlı terör örgütüne üye olmak" suçundan 8 yıl 9 ay hapis cezasını onadı.

2014- ABD liderliğindeki NATO güçlerinin Afganistan'daki misyonu sona erdi.

2014- Yunanistan'ın Patra Limanı'ndan İtalya'ya sefer yapan "Norman Atlantic" adlı feribotta Adriyatik Denizi'nde seyir halindeyken yangın çıktı.  54'ü Türk vatandaşı, 499 yolcu ve mürettabatın bulunduğu gemide, 13 yolcu öldü.