Ölüm Tipi Cezaevi

Önceki gece saat 22.45'te Şanlıurfa E Tipi Kapalı ve Açık Cezaevi'nin C-15 koğuşunda 13 cana mal olan isyanın nedeni belli oldu. Kavganın temeli: Yatak, sıcak ve vantilatör kavgası.

İki gruba ayrılan ve daha önce de kavga eden tutuklu ve hükümlüler aralarında çıkan anlaşmazlık sonucunda yatakları ateşe verdi. Koğuş kapısını ranzalarla tıkayan mahkumlar, içeri girmeye çalışan görevlilere de engel olmaya çalıştı. İtfaiye, polisin yardımıyla alevlerin diğer koğuşlara sıçramasını güçlükle önledi.

Şanlıurfa E Tipi Kapalı ve Açık Cezaevi'nin C-15 koğuşundaki isyanın yatacak yer yokluğu ve vantilatör kavgası yüzünden çıktığı anlaşıldı. Şanlıurfa E Tipi Kapalı ve Açık Cezaevi'nin yoğunluk şikayeti üzerine birkaç yıl önce kapasitesi 264'ten 350'ye çıkarılmasına karşın, 1057 tutuklu ve hükümlünün kalması da tartışmalara neden oldu.

KİM SERİNLEYECEK KAVGASI!

Hırsızlık, yaralama ve gasp gibi adli suçlardan tutuklu ve hükümlü 18 kişinin kaldığı, 12 kişi kapasiteliC-15 koğuşundaki facia, iddiaya göre, bunaltıcı sıcakta, vantilatörün hangi tarafını serinleteceği anlaşmazlığından çıktı. İki gruba ayrılan ve aralarında daha önce de kavga eden tutuklu ve hükümlüler önceki gece saat 22.45 sıralarında yeniden birbirlerine girdi, yatakları ateşe verdi. Kavga sırasında, görevlilerin müdahalesini engellemek için koğuş kapısının arkasına ranza ve diğer eşyalar yığıldı. Yangına müdahale etmeye giden görevliler içeriye giremeyince, itfaiye ve güvenlik güçlerinden yardım istendi. Gelen asker ve itfaiye erleri yaklaşık yarım saat içinde alevleri diğer koğuşlara sıçramadan kontrol altına aldı.

CESETLER TANINMAYACAK HALDE

Yatakların ve eşyanın neredeyse tamamen yandığı C-15 koğuşuna giren ekipler, burada kalan tutuklu ve hükümlülerden İmam Bakırtek, Mustafa Kemal Kılıç, Mehmet Arslantay, Hüseyin Kıskaç, Tamer Şimşek, Yunus Eşkili, İbrahim Halil Kaya, Mehmet Satış, Şükrü Üldez, Mehmet Emin Gerçek, Fuat Yıldız, Sinan Özalp ve Suphi Köksal'ın tanınmayacak haldeki yanmış cesetleriyle karşılaştı. Koğuşun alt kattaki tuvaletinde bulunan, vücutlarında yanıklar olan ve dumandan güçlükle soluk alan Cevat Yılmaz, Yusuf Aydemir, Vedat Taştan, Abit Aytekin, Mustafa Demir hemen ambulanslarla hastaneye kaldırıldı. Yaralı 5 kişiden 4'ü taburcu edildi.

BAKANLAR ŞANLIURFA'DA

Başbakan Tayyip Erdoğan'ın talimatıyla Adalet Bakanı Sadullah Ergin ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Faruk Çelik, Şanlıurfa'ya geldi. Bakanların bakanların gelişi öncesi cezaevi çevresinde temizlik çalışması başlatıldı. Siyah minibüsle saat 08.00 sıralarında cezaevine giren Çelik ve Ergin incelemelerini sürdürürken, tutuklu ve hükümlüler koğuşlardan çeşitli slogan attı. Siyasi suçluların terör örgütü elebaşı lehine slogan atarken, bazı koğuşlardan ise "Susma sustukça sıra sana gelecek" sloganı yükseldi.

15 GÜN AÇIK GÖRÜŞ İZNİ

Bakanın açıklamasının ardından cezaevi önüne gelen Cumhuriyet Başsavcısı Mustafa Yalçın, 15 gün süreli, açık görüşün başlatılacağını duyurdu. Açık görüşe öncelikli olarak, Şanlıurfa dışından gelen tutuklu ve hükümlü yakınlarından başlandı. Cezaevinin siyasi tutuklular koğuşunda bulunan ve 20 ay önce KCK soruşturması kapsamında tutuklanan BDP Şanlıurfa Milletvekili İbrahim Ayhan'ın eşi, avukatları ve yakınları da cezaevine geldi. Avukatlardan Bekir Benek, olayın hizmet kusuru olduğunu, cezaevi kapasitesine ilişkin şikayetlerin bir çok kez gündeme gelmesine rağmen çözülmediğini söyledi.

DAHA ÖNCE DE İSYAN ÇIKMIŞTI

Kapasitesinin üzerinde tutuklu ve hükümlünün bulunduğu Şanlıurfa Cezaevi'nde, geçmiş yıllarda da zaman zaman isyan çıktı. Çoğunluğu siyasi tutukluların çıkardığı isyanlarda, tutuklu ve hükümlüler yatacak yer bulamadıklarından ve cezaevi koşullarından şikayet edip koğuşları ateşe vermişti. Hafif yaralanmalara yol açan isyanlar, güvenlik güçlerinin müdahalesi ile bastırıldı. 2010 Temmuz'unda ise PKK suçundan cezaevinde bulunan hükümlülerden Erkan Gümüştaş, kendisini ateşe vermişti. Gümüştaş, ağır yaralı olarak götürüldüğü hastanede kurtarılamamıştı.

VALİ 18 KİŞİYE UYGUN DEĞİL DEDİ

Başbakan Tayyip Erdoğan, Meksika'ya hareketinden önce Esenboğa Havalimanı'nda yaptığı açıklamada, Şanlıurfa Cezaevi'nde 13 kişinin yaşamını yitirmesiyle ilgili inceleme başlatacağını söyledi. Şanlıurfa Valisi ile görüştüğünü belirten Erdoğan, şöyle konuştu: "Şanlıurfa Cezaevi'nde istenmeyen bir olayla, çıkarılan yangınla 13 vatandaşımız öldü. Kendilerine rahmet diliyorum. Konuyla ilgili detay bilgiler, yapılacak teftişten sonra ortaya çıkacak. Bunu içinde ciddi bir teftişin yapılmasını istedik. Koğuşun 18 kişiye uygun olmadığına dair Vali Bey'in söylemi var. Bunların hepsinin incelenmesi Adalet bakanımızdan isteyeceğim."

BABALAR GÜNÜ MESAJI

Erdoğan, Babalar Günü nedeniyle yayımladığı mesajda ise babanın, aile için saygı, sorumluluk, güven ve güvencenin sembolü olduğunu belirtti. Hükümet olarak, bütün çabalarının ve en büyük arzularının, "annelerin ve babaların kalplerinin mutmain (inanmış, gönlü kanmış, emin) olduğu, yüzlerinin güldüğü müreffeh bir Türkiye'yi inşa etmek" olduğunu vurgulayan Erdoğan, şunları söyledi: "Bizim kültürümüzde baba, ailenin temel direği, baba evi ise hayat boyu sığınılacak güvenli bir liman olarak kabul görmektedir. İstiyoruz ki hiçbir annenin, hiçbir babanın kalbi evlat acısıyla sızlamasın. Annelerin, babaların gözyaşlarını dindirmek için harcanan her emek kutsaldır ve Türkiye'nin mutluluk tablosuna değerli katkılar sağlayacaktır. Bu inançla, çocuklarına karşı merhameti, adaleti gözeten, çocuklarının mutluluğunu her şeyin üstünde tutan babaların, Babalar Günü'nü kutluyor, kendilerine aileleriyle birlikte sağlıklı, mutlu, huzurlu bir hayat diliyorum."

DİRİ DİRİ YANDILAR

Şanlıurfa'da, BDP milletvekili İbrahim Ayhan'ın da kaldığı E Tipi Cezaevi'nde, adli tutuklu ve hükümlülerin bulunduğu C-15 Koğuşu'da çıkan kavga ve yatakların ateşe verildiği isyanda diri diri yanarak ölen 13 tutuklu ve hükümlünün cenazesi, dün, 4 cenaze aracıyla, otopsi ve kimlik tespiti için Gaziantep Adli Tıp Kurumu'na götürüldü. Cenazelerin getirilişi sırasında Gaziantep Emniyet Müdürlüğü kentte geniş güvenlik önlemi aldı.

YANGIN ALARMI BİLE YOK

CHP Genel Başkan Yardımcısı Sezgin Tanrıkulu, Şanlıurfa Cezaevi'nde 2 saat incelemede bulundu. Yetkililer, BDP Milletvekili İbrahim Ayhan ve yangından yaralı kurtulan tutuklulardan Vedat Taştan ile görüşen Tanrıkulu, cezaevi çıkışında yaptığı açıklamada şunları söyledi: "Şanlıurfa Cezaevi çok ağır ve insani olmayan koşullara sahip ve bu sorun yıllardır sürüyor. Kentin iklim koşullarının dikkate alındığında tutuklu ve hükümlülerin havalandırma, yatak ve temizlik gibi ihtiyaçları karşılanamıyor. Maalesef edindiğim rakamlara göre 375 kişilik cezaevinde 1057 tutuklu ve hükümlü barınıyor. Cezaevinde kamera sistemi ve yangın alarmı yok. Olası yangınlar, duman kokusuyla tespit ediliyor. Cezaevinde şu anda 200 hükümlü, 800 tutuklu var. Henüz haklarında karar verilmemiş insanlar burada insanlık dışı koşullarda yaşıyor."

"DOLULUK FAZLA, ÜSTÜ ÖRTÜLEMEZ"

Şanlıurfa Cezaevi'nde 2 saat inceleme yapan Adalet Bakanı Sadullah Ergin, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Faruk Çelik ve Şanlıurfa Valisi Celalettin Güvenç, daha sonra basın toplantısı düzenlediler. Adalet Bakanı Sadullah Ergin, yangın öncesinde koğuşlardan bir talep ya da ses gelmediğini belirterek, yapılacak adli ve idari tahkikatların sonuçlarının beklendiği belirtti. Ergin, "Bu süreçte herhangi bir ihmal görevi kötüye kullanma ve savsaklama varsa üstüne ciddiyetle gidilir. Böyle bir hadisede bir ihmal varsa üstünün örtülmesi mümkün değildir. Tahkikat hiçbir husus göz ardı edilmeden sonuçlandırılacak, sonuçları da kamuoyuyla paylaşılacaktır" dedi.

MÜDÜR ZEHİRLENDİ

Nöbetçi gardiyanın bir duman kokusu aldığını, bunun üzerine dumanın geldiği yere giden görevlinin C-15 koğuşunda duman sızdığını gördüğünü anlatan Ergin, yangın tüpüyle müdahale etmek isteyen görevlilerin, kapı önüne yığılan yatak süngerlerinden oluşturularak ateşe verilmiş bir barikatla karşılaştıklarını anlattı. Ergin, alt kattaki mahkumların kurtarıldığını, üst kattakilere ise merdiven başına ranzalarla kurulan barikat nedeniyle ulaşılamadığını söyledi. Ergin, kurtarma çalışmaları esnasında 3 gardiyanın vücudunda yanıklar oluştuğunu, cezaevi müdürü dahil 9 personelin de dumandan zehirlendiğini ve tedavi edildiğini söyledi. Bir gardiyanın tedavisi ise sürüyor.

TEDBİR ALINACAK

Cezaevinde kalan tutuklu ve hükümlülerin, şikayet ettiği fazla kapasite ve sıcaklara yönelik idari önlemler alınacağını belirten Ergin, Türkiye'de cezaevi kapasitesi konusunda problem yaşandığını, bunun Doğu ve Güneydoğu'da batıya oranla doluluk oranının daha fazla olduğunu söyledi. Yeni cezaevi yapımları ve diğer önlemlerle ilgili bilgi veren Ergin, Şanlıurfa Cezaevi'nde kalan, aralarında BDP Şanlıurfa Milletvekili İbrahim Ayhan'ın da bulunduğu bazı tutuklu ve hükümlülerin farklı illere nakledilmesi konusunda da çalışılacağını söyledi.

TADİLAT YÜZÜNDEN

Ergin, öncelikli olarak gönüllü kişilerin başvurusunun isteneceğini, kapasitenin üst seviyede olması durumunda ise zaruri nakillerin yapılmasının gündeme geleceğini belirtti. Cezaevinde 12 olan koğuş kapasitelerinin 18'e çıkarılmasıyla artırılmış kapasitesinin 600 kişi olduğunu belirten Ergin, tadilat nedeniyle 10 Temmuz'a kadar sıkışıklık yaşanacağını anlattı.

HÜSEYİN ÇELİK: BAŞKA GÖREVE ATANDI

13 kişinin öldüğü Şanlıurfa Cezaevi Müdürü'nün görevden alındığı iddialarını değerlendiren Hüseyin Çelik "Urfa Cezaevi Müdürü görevden alındığı iddiaları doğru değil. Yaz kararnamesinde tayini çıkmış, bu tayin yerine getiriliyor" dedi.

Çelik sözlerini şöyle sürdürdü: "Cezaevlerinin dolu olması tüm Türkiye'deki bir olay. Bununla ilgili çabalar harcadık. 207 cezaevi insani koşullarda olmadığı için kapatıldı. Başbakan Diyarbakır Cezaevi'nin kapatılacağını açıkladı. Muhalefet lideri diline pelesenk yaptı. Cezaevinin olmadığı hiçbir ülke yok; koşulların insani koşullara getirilmesi için çalışılıyor. 196 yeni cezaevi yapılacak. Denetimli serbestlik yasasıyla 16 bin kişi tahliye edildi. Şanlıurfa'da inceleme yapılıyor. Cezaevi yönetiminin bir kusuru varsa gereken yapılacaktır. Cezaevleri kapatılınca tepkiler geliyor. O illerin ekonomisine de getirisi var. İnceleme çok uzun sürmez. O yangınnı kim çıkardı belirlenecek. Gazetelerde yazılanların önemli bölümü doğru değil."