Kim Nasıl İş Buluyor

DİSK'e bağlı Birleşik Metal-İş Sendikası tarafından yapılan araştırmaya göre, işçilerin yaklaşık yüzde 70'i akraba ve arkadaşları aracılığıyla iş buluyor.

Sendikanın araştırma dairesi tarafından 78 fabrikada 806 işçinin katılımıyla gerçekleştirilen "Üye Kimlik Araştırması"nda, metal sektöründe çalışan işçilerin profili çıkarıldı.

Araştırmaya göre, işçilerin yüzde 40,7'si arkadaşları, yüzde 28,5'i akrabaları aracılığıyla iş bulmuş. İşçilerin yüzde 7,5'i duyuru ile iş bulurken, babasının çalıştığı iş yerinde çalışan işçilerin oranı yüzde 5,5 düzeyinde. İŞKUR üzerinden iş bulan işçilerin oranı ise yüzde 3,3 oranında kalıyor.

Arkadaşları aracılığıyla iş bulanlar arasında Güneydoğu kökenlilerin oranı yüzde 58,8'i buluyor, bu kesimi yüzde 44,7 ile Karadeniz kökenliler izliyor. Akrabaları yardımıyla iş bulanların en fazla olduğu kesim ise yüzde 36,9 ile Akdeniz, babasının çalıştığı iş yerinde çalışanların en fazla olduğu grup ise yüzde 18,2 ile Balkan kökenli işçiler.

İşçilerin yarısına yakını 6 yıl ve daha fazla süredir aynı işte çalışıyor. Yüzde 62,7'lik oranla kıdemli işçilerin en fazla çalıştığı iş yerleri İstanbul Anadolu yakasında bulunuyor.

Metal işçileri arasında en az bir kere iş değiştirenlerin oranı yüzde 95,2'ye ulaşıyor. Hep aynı işte çalışanların oranı ise yüzde 4,8'de kalıyor.

İşçilerin yüzde 46,7'si daha önce kayıt dışı çalışma deneyimi yaşamış. 1 yıl ve daha fazla kayıt dışı çalışma deneyimine sahip işçilerin oranı yüzde 51,5 gibi yüksek düzeyde.

İşçilerin yüzde yarısı en az bir kere işsiz kalmış. 25 yaş altı işçilerde işsiz kalma oranı yüzde 40,8 iken 41 yaş ve üzeri işçilerde bu oran yüzde 40,1'e karşılık geliyor. Genç işçilerin çalışma deneyimlerinin kısalığına rağmen, göreli olarak yaşlı işçilerden daha fazla işsiz kalmalarının nedeni, iş güvencesinin genç kuşaklar açısından daha az ve iş bulmanın daha zor olması olarak gösteriliyor.

İşsiz kalanların yüzde 40,3'ü 1 kere, yüzde 38,5'i 2 kere, yüzde 21,2'si ise 3 ve daha fazla kere bu deneyimi yaşamış. İşsiz kalanların yarısı 1-6 ay arasında işsizlik yaşamış, en uzun işsiz kalınan süre ise yüzde 21 ile 7-12 ay arasında.

İşçilerin çalışma yaşamında gördükleri en önemli sorun, yüzde 27,6 ile emeklilik yaşının yükseltilmesi. İş güvencesi yüzde 23,2 ile ikinci sırada, ücret düşüklüğü ise yüzde 22,40 ile üçüncü sırada geliyor.

Genç işçiler arasında emeklilik yaşının yükseltilmesi yüzde 30,2 ile en önemli sorun olarak görülürken, 26-30 yaş grubu yüzde 35 ile ücret düşüklüğünü önemsiyor. 31-35 yaş grubu için ise iş güvencesi yüzde 27,7 ile en öncelikli sorun durumunda.

Sendika üyesi işçilerin yüzde 81,3'ünün başka herhangi bir kuruma üyeliği bulunmuyor. Dernek ve/veya vakıf üyesi olanların oranı yüzde 10,2, siyasi parti üyesi olanların oranı ise yüzde 8,5.

Genç işçilerin yüzde 92,1'i, 41 yaş ve üstü işçilerin yüzde 78,6'sı sendika dışında herhangi bir kurum üyesi değil.

Araştırmaya göre, sendikaların, işçi haklarını yeterli derecede koruyabildiğine inananların oranı yüzde 31,3. Genç işçiler yüzde 56,5 ile sendikaların işçi haklarını koruyabildiğini düşünen en önemli yaş grubu.