İngiliz Basınında Bugün

İngiliz basınında bugün, "Brown'dan Irak savaşı için soruşturma başlatma sözü", "Irak savaşının salt askeri gücün sınırlarını gözler önüne sermesi", "İran'da iktidar mücadelesi" konuları öne çıkıyor.

BBC'nin Türkçe internet sitesi http://www.bbc.co.uk/turkish/'te yer alan basın özetlerine göre bu sabah, Independent gazetesi manşetindeki özel haberinde Başbakan Gordon Brown'ın Irak savaşıyla ilgili olarak geniş kapsamlı bir soruşturma başlatma sözü verdiğini aktarıyor.

Gazeteye göre Brown, iktidardaki İşçi Partisi'yle yakın bağları bulunan ünlü düşünce kuruluşu Fabian Society'nin Genel Sekreteri'ne gönderdiği mektupta, Irak'ın işgali ve sonrasında yapılan hatalardan dersler çıkarmaları gerektiğini belirtti.

Başbakan bununla birlikte, Irak'ta hassas bir dönemden geçildiğini bu yüzden soruşturmayı hemen açamayacaklarını, uygun zamanı bekleyeceklerini söyledi.

Independent, aynı haberinde eski Başbakan Tony Blair'in geniş kapsamlı soruşturma açılması talebini reddettiğini hatırlatıyor, daha önce 2003-2004 yıllarında açılan dar kapsamlı dört soruşturmada birçok sorunun yanıtsız kaldığını belirtiyor.

Irak'ın işgalinin beşinci yıldönümü öncesinde gazetelerde savaşın sonuçlarıyla ilgili çok sayıda değerlendirme dikkat çekiyor.

Guardian yazarı Max Hastings, Irak savaşının, salt askeri gücün sınırlarını gözler önüne serdiğini belirtiyor. Hastings, "Yeni Amerikan Başkanı, George Bush'un çocuksu Irak vizyonunu reddetmeli, İranlı ılımlılarla görüşmeli ve Filistin halkına adalet getirmeli" diyor.

Bağdat'ta bulunan Independent muhabiri Patrick Cockburn de "Irak savaşı İngiltere'nin dahil olduğu en felaket savaş oldu" diyor ve şöyle devam ediyor, "Irak savaşı, büyük bir başarısızlık. Çünkü, ağır bir bedelle de olsa bir zafer söz konusu olmadığı gibi, aşağılayıcı bir şekilde geri çekilmek zorunda kaldık. Basra ve güney Irak'ta kazanan, güvenlik güçleri kisvesi altındaki yerel Şii milisler oldu. Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere, Irak'ın hala bir bataklık olduğunu anladı. Bugün askeri açıdan bir istikrar varsa, bunun nedeni, Şiiler ve Sünnilerin, Amerika'dan daha fazla birbirlerinden nefret etmeleridir. Beş yıllık savaşın mirası budur." Daily Telegraph'a göre, 2006 yılı sonunda idam edilen devrik lider Saddam Hüseyin döneminde, ölüm cezasına çarptırılan ancak işgalden önceki afla serbest kalan Lütfi Sabir adlı bir Iraklı yetkili, "Saddam Hüseyin, iktidarda olsaydı, Irak şimdi daha iyi durumda olurdu" dedi.

Eski başbakanlardan İyad Allavi'nin danışmanlarından olan ve şimdi, Irak güvenlik güçlerinden sorumlu İngiliz ve Amerikalılarla çalışan Sabir, "Saddam Hüseyin tarafından idama mahkum edilmiş bir kişi olarak bunu söyleyeceğimi asla düşünemezdim. Ama keşke yaşasaydı, diyorum. Çünkü bu ülkeyi sadece o yönetebilir" diyor.

Daily Telegraph'a göre, Savunma Bakanlığı'nın, ofiste yazıcı kaldırırken belini inciten bir memura 202 bin sterlin tazminat ödemesi asker ailelerinin tepkisine neden oldu.

Zira bu rakam, şimdiye kadar Irak ve Afganistan'da yaralanan askerlerin çoğuna ödenen tazminattan çok daha fazla.

İran'da geçen Cuma yapılan ve muhafazakarların zaferiyle sonuçlanan genel seçimlerle ilgili değerlendirmeler de gazetelerde geniş yer buluyor. Financial Times başyazısında "Seçimler iktidar mücadelesini bitirmeyecek" diyor, "Engellenmelerine rağmen, reformcular parlamentoya girmeyi başardılar. Bu yüzden rejimin gelecek yılki başkanlık seçimde, reformcuları dışlaması mümkün olmayacak. İran'ın eski nükleer konulardaki başmüzakerecisi Ali Laricani ve Tahran Belediye Başkanı Muhammed Bekir Kalibaf gibi koyu muhafazakarlar hala oyunun bir parçası. İran'daki hassas iktidar dengesinin merkezinde bulunan dini lider Ali Hamaney, Ahmedinecad gibi vasat bir muhafazakarın cumhurbaşkanlığında rahat olmasına karşın kendini garantiye almak için aynı muhafazakar blok içinde İran liderine yeni rakipler hazırlıyor." Guardian gazetesi bugün de, eski İngiltere Başbakanı Tony Blair'in müsteşarı Jonathan Powell'ın çarpıcı açıklamalarını manşetine çıkarmış.

Powell, daha önce Batı'nın El Kaide örgütüyle ilişki kurması gerektiğini savunarak hükümetin tepkisini çekmişti.Guardian'da tefrika edilen yeni kitabında Blair'in Kuzey İrlanda'da barış çabalarını anlatan Powell şimdi de, "Tony Blair, barış sürecinin çökmemesi için bir ara İrlanda Cumhuriyetçi Ordusu'nun liderleriyle görüşmeyi önermişti" diyor.

Powell'a göre, Tony Blair, İrlanda'da barışın sağlanması konusunda o kadar kararlıydı ki, IRA'nın sekiz kişilik "Ordu Konseyi" ile yüz yüze görüşmeye çalıştı.

IRA'nın siyasi kanadı olarak görülen Sinn Fein partisinin lideri Gery Adams'a, üç dört kez bu talebini iletti. İsteksiz davranan Adams, bir defasında olumlu yanıt vermesine rağmen gerisi gelmedi.

Blair'in müsteşarı, "Bu görüşmede IRA üyeleri maske takabilirlerdi" diyor.

Guardian, "Blair, IRA üyeleriyle masaya otursaydı, dünyanın başlıca ülkeleri içinde yasaklı bir terör örgütüyle görüşen ilk lider olacaktı" yazıyor.

(BBC-NO-NO-BA-D)