Condi'nin Zirvesi

ABD Dışişleri Bakanı Condoleezza Rice’ın girişimleriyle İsrail, Türkiye ve Arap ülkelerinin de aralarında bulunduğu 40’tan fazla ülke bugün ABD’nin Maryland eyaleti Annapolis kentindeki Deniz Harp Okulu’nda Ortadoğu barış konferansında bir araya geliyor. Suudi Arabistan ile İsrail’i ilk kez aynı masada buluşturan zirvenin mimarı ise Başkan Bush’u bu konuda ikna eden Condoleezza Rice.

2001 yılının Ocak ayında ABD başkanlık koltuğuna oturan George W.Bush, selefi Bill Clinton’ın aksine Ortadoğu meselesine pek burnunu sokmak istemiyordu. Bush’a göre Clinton’ın çok fazlaca bu süreçte yer alması, bölgedeki durumu daha da berbat etmişti. Bu nedenle ABD, İsrail ile Filistin arasındaki süreçte oyuncu değil, izleyici olacaktı.

Fakat köprülerin altından çok sular aktı. ABD, Irak’ı işgal etti, Saddam’ı devirdi. Filistin ile özdeşleşen efsanevi lider Yaser Arafat kansere yenik düştü. İsrail’in şahin Başbakanı Ariel Şaron ise iki yıldır komada. Filistin’de yapılan seçimlerden aşırı dinci Hamas birinci parti çıkmakla kalmadı, İsrail’in çekildiği Gazze Şeridi’nde kontrolü tamamen ele geçirdi. Irak savaşı yüzünden Arap ülkelerinin kendisine diş bilediğini gören ABD ise artık Ortadoğu için harekete geçme zamanı geldiğini idrak etmeye başladı.

Yakında piyasaya çıkacak olan "Condoleezza Rice: An American Life" isimli kitaba göre bu uyanışta en önemli rolü ise ABD Dışişleri Bakanı oynadı. Özellikle de Avrupalı ve Arap liderlerin baskısı, ABD’yi harekete geçmeye sevk etti. Rice, aşırı dinci Hamas’ın seçimlerden zaferle çıkmasının kendisi için sürpriz olduğunu saklamıyor. Bu nedenle de Ortadoğu’nun selameti için Batı Şeria’da sıkışıp kalan ılımlı Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas’ın desteklenmesinden yana.

ARAPLAR VE İSRAİL AYNI MASADA

İyi de Condoleezza Rice niye yıllarca durdu da, tam da görev süresinin bitmesine bir buçuk yıldan kısa bir süre kala harekete geçti? Danışmanlarına göre Rice, bu girişimiyle Nobel barış ödülü alma peşinde değil. Fakat, Bush Yönetimi’nin Ortadoğu’da Irak savaşının ötesinde kalıcı bir iz bırakmasını istiyor. Ortadoğu meselesiyle yakından ilgilenmesinin Bush’u bu konuda ikna etmek için büyük çaba harcamasının nedeni de bu.

Condoleezza Rice’ın çabaları sonucunda Başkan Bush, dün Abbas ile İsrail Başbakanı Ehud Barak ile ayrı ayrı ve birlikte birer görüşme yaptı. Rice ve danışmanları ise Ortadoğu’ya bir yol haritası çıkarması beklenen Annapolis zirvesinin sonuç bildirgesine son şeklini vermek için taraflarla pazarlıkları sürdürdü. Ortadoğu’da barış sürecini canlandırması beklenen zirve daha çok sembolik anlamlar taşıyacak. Bu çerçevede Suudi Arabistan, ilk kez resmen tanımadığı İsrail ile aynı masada yer almış olacak. Zirvenin gerçekten Rice’ın umduğu gibi Ortadoğu sorununa kalıcı bir çözüm getirip getirmeyeceğini ise zaman gösterecek.

Annapolis’e katılmamanızı arzu ederdik

ABD’de düzenlenen Ortadoğu barış konferansına davet edilmeyen İran zirveye katıldığı gerekçesiyle S.Arabistan’a üzüntü duyduğunu iletti. İran Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinejad, Suudi Kralı Abdullah ile yaptığı telefon konuşmasında, "Suudi Arabistan’ın Annapolis’e katılanlar listesinde olmamasını arzu ederdim. Arap ülkeleri, siyonist düşmanın komploları ve aldatmaları karşısında dikkatli olmalıdır" dedi. Suriye de İsrail’in işgali altındaki Golan sorununun görüşülmesi koşuluyla Annapolis’e gitmeyi kabul etmişti.

HAMAS: KARARLARI TANIMAYIZ

Gazze Şeridi’ni kontrol altında tutan aşırı dinci Hamas ise Annapolis’te alınacak kararların Filistin halkını bağlamayacağını savundu. Hamas Sözcüsü Fevzi Barhum, "Annapolis kararları Filistin halkını bağlamaz, çünkü haklarının ortadan kaldırılması için ne Araplara ne de Filistinlilere yetki verdiler" dedi. "Anti-Annapolis" zirvesi düzenleyen Hamas’ın liderlerinden İsmail Haniye, "Bütün dünya duysun, Filistin’in bir miliminden vazgeçmeyiz, İsrail’i asla tanımayacağız" dedi.