Benim Minik Şirin Oyuncağım

1958 Temmuz’un da “ Adana” yolcu gemisi Vezüv yanardağının eteklerinde ki Napoli  limanına  süzülürken  karada gördüğüm  rengarenk minnacık otomobilleri  10 yaşında ki aklımla bir oyuncak olarak algılamıştım. O kadar küçük ve şirinlerdi ki. Gemiden inince parkta ki bir tanesinin yanına giden ağabeyim  ön tekerlek karoserini kaldırmaya çalışırken “ Anne bak  ne kadar hafif, benden de hafif” diye  coşkuyla bağırmıştı. İtalya  savaş yaralarını yeni sarmaya başlamıştı. Marshall yardımı sayesinde ayakta durabiliyordu. 

Özellikle Güney İtalya yoksulluktan kırılıyordu. Çizme  60’lı yılların başında yaşanacak büyük ekonomik patlamanın arifesindeydi. Sonradan dokuz yıl süre ile bu patlamaya tanık olacaktım.Ve o büyük kalkınmanın simgesi  her zaman için “ Benim minik şirin oyuncağım” olarak kalan FİAT 500 otomobiliydi. Aslında böyle bir otomobili  Benito Mussolini savaş döneminde hayal etmiş, Hitler’in  Volkswagen ( Halk Otomobili) nin benzerinin tasarımını çizdirmek için girişimlerde bulunurken  Nazi istilasına uğramıştı ülke. FİAT 500 piyasaya sürüldüğünde  büyük ilgi gördü. İtalyanlar içine girmekte zorluk çekseler de , ayakları uyuşsa da,  her sarsıntıda kafalarını  tavana vursalar da  ayaklarını yerden kesen bu küçük  yaratıktan memnundular. Çünkü  o bir simgeydi.

Yıllarca da simge olarak kalacak hatta efsane olacaktı.  1958 yılında İtalya’da  sadece 370 bin buzdolabı,  72 bin çamaşır makinesi ve 100 bin binek otomobili vardı. 1955 yılında FİAT 600 piyasaya sürülmüş ama İtalyanlara pahalı gelmişti. 1957’de daha ekonomik olan FİAT 500 ile birlikte İtalya’da kalkınma start aldı. 1959 da ilk paralı  oto yol Milano ile Bologna arasında açıldı. Amaç 10 yılda  tüm Çizme’yi saran bir oto yol ağını tamamlamaktı ve tamamlandı da.  Bu Güneyle Kuzey İtalya’yı birleştirdi. Tabii Güneyden Kuzeye göçü de körükledi. Vasıfsız güneyli işçiler  kuzeyde  eğitildi, fabrikalar ardı ardına açıldı  Sanayi de “ Made in İtaly” modasının engellenemez çıkışı ile ülke bir anda zenginleşmeye başladı. Bugünlere getirildi  Bütün bu yaşananlarda FİAT 500 maskot haline geldi.

Her ailenin bir FİAT 500’ü evin kapısında park etmesi adeta bir zorunluluk kabul edildi. 1975’e yani üretimine son verilmesine kadar tam 3 Milyon  893 bin 294  FİAT 500’ün  12 değişik türü trafiğe çıktı. Bugün İtalya’da   407 bin  FİAT 500 hala sokaklarda caddelerde kıskandırırcasına  geziniyor. Ayrıcalıkları   taşıt vergisinden muaf olmaları , ama düşük hız yüzünden paralı yolları girmeleri yasak. Geçtiğimiz  4 Temmuz’da  Torino’da  FİAT 500’ün yeni ve modern  versiyonu tanıtıldı. FİAT yönetimi  ülke ekonomisine büyük katkısı olan  bu minik şirin oyuncak gibi otomobili saygıyla anmak için  50. yıldönümünde yenilenmişini piyasaya sürmeye hazırlanıyor. Belki geleceği fazlasıyla gören İtalyan tasarımcılar yeni bir  petrol krizi arifesinde  umutlarını yüzde yüz ekonomik FİAT 500’e bağlıyorlar.