Atso'dan "Aile Şirketleri" Paneli

Antalya Ticaret ve Sanayi Odası ile Türkiye Kurumsal Yönetim Derneği (TKYD) iş birliği ile "Sorunlar ve Çözüm Önerileri ile Aile Şirketleri" konulu panel düzenlendi.

Antalya Ticaret ve Sanayi Odası (ATSO) ve Türkiye Kurumsal Yönetim Derneği iş birliği ile Talya Otel'de düzenlenen "Sorunlar ve Çözüm Önerileri ile Aile Şirketleri" konulu panelin açılışında konuşan ATSO Başkanı Kemal Özgen, Türkiye'de gerek kamu gerek özel sektörde verimsizliğin temel nedenlerinden birinin kurumsallaşamamak olduğunu söyledi. Artık yönetim kararlarını profesyonellerle paylaşmayı, kurumsal yönetim ile ortaklıkları geliştirmeyi başarmak zorunda olduklarını anlatan Özgen, "İşletmelerimizin

geleceği, ikinci nesillere devri buna bağlıdır. Ekonominin gelişmesi buna bağlı. Aksi halde ekonomiyi geliştirecek harikulade çözümler yoktur. Ekonomi büyüse dahi bizim bu büyümeden pay almamız, ancak şirketlerimizin büyümesine ve kurumsal yönetimine bağlı olacaktır" dedi.

Bugün aile işletmelerinde kurumsal yönetim konusunu ele aldıklarını anlatan ATSO Başkanı Özgen, şöyle konuştu: "Ülke gündemine bakıldığında bu konu çok heyecan uyandırmayabilir. Hatta, burada Merkez Bankası faizi 5 puan indirmelidir desek daha fazla ilgi ve alkış alırız. Bu toplantıya gelirken hep bir soru aklıma takıldı. Acaba kurumsal yönetim sadece aile işletmelerinin mi sorunudur. Yoksa ülke gündemindeki sorunların da büyümesine neden olan çok daha ciddi bir sorun mudur? Çünkü aile işletmelerinde

kurumsal yönetim olsun derken diyoruz ki, işletmelerde karar mekanizması duygusal olmasın. Akıl ve ilkeler, kurallar hakim olsun. Diyoruz ki, atamalar, unvanlar, akrabalık ilişkisine, aileye bağlı ve sadık olmaya bağlı olmasın. Liyakat sistemi olsun, performansa bağlı olsun."

Kurumsal yönetimin gelişmiş ülkelerde aile işletmelerinin bir sorunu olduğunu belirten Özgen, "maalesef bizde bu genel bir yönetim kültürü sorunudur. Türkiye'de kurumsal yönetim sorunu azalan değil her alanda artan bir sorun haline gelmiştir" diye konuştu.

ABD'de aile şirketlerinin ekonomideki öneminin yüzde 60 seviyesinde hesaplandığını anlatan Özgen, şöyle konuştu: "Bizde ise özel sektör işletmelerinin neredeyse hepsi aile şirketi niteliğindedir. Son günlerde en büyük aile şirketlerinde dahi kurumsal yönetime geçilmemesinden dolayı sorunlar yaşandığını görüyoruz."

Ekonomide sıkıntıların arttığı bir dönemde olduğumuzu anlatan Özgen, sözlerini şöyle sürdürdü: "Bir tarafta iç pazarda daralma yaşıyoruz. Özel tüketim harcamalarında yavaşlama var. Diğer tarafta yabancı sermayeli şirketlerin gelmesi, büyük firmaların pazar hakimiyetlerinin artması ile ithalatın artması ile sıkıntımız artıyor. Değişen ortam nedeniyle Türkiye'de son yıllardaki hızlı büyümeden KOBİ'ler yeterli pay alamamışlardır. Bu nedenle işletmeler rekabet şartlarına hazırlanmadıkça ekonomi büyüse dahi

çözüm olmamaktadır."

KOBİ'lerin rekabet şartlarına hazırlanması için iki yol bulunduğunu belirten Özgen, sözlerine şöyle devam etti: "Birincisi gerekirse ortaklıklarla halka açılma ile büyümektir. Bakınız, Odamızın 30 bini aktif olmak üzere 40 bin civarında üyesi var. Üyelerimizin sermaye büyüklükleri şu şekildedir: Sermayesi 1 milyon YTL üzerinde olan üye sayımız 456'dır. Yani yaklaşık yüzde 1. Sermayesi 500 bin ve 1 milyon YTL arasında olan üye sayımız 421'dir. Bu gurup da yüzde 1'dir. 200 bin-500 bin YTL arasında bin 400,

100 bin - 200 bin YTL arasında bin 100 üyemiz bulunmaktadır. Buna karşılık sermayesi 5 bin YTL altında olan 24 bin üyemiz bulunmaktadır. Üyelerimizin üçte ikisinin sermayesi 20 bin YTL'nin altındadır."

Dolayısıyla günümüzde bu sermayelerle devam etmenin mümkün olmadığını anlatan Özgen, şöyle konuştu: "Büyümek zorunludur. Fakat büyümek de tek başına çözüm değil. Bunun da olmazsa olmaz tamamlayıcı şartı kurumsal yönetimdir. Türkiye'de gerek kamu gerek özel sektörde verimsizliğin temel nedenlerinden biri budur. Bugün birçok sektörde kalifiye eleman yokluğundan şikayet ediyoruz. Fakat, iğneyi kendimize dokundurmakta da fayda var. Artık nitelikli elemana, profesyonel yöneticiye hak ettiği yüksek ücreti

ödemeyi göze almalıyız. Artık yönetim kararlarını profesyonellerle paylaşmayı, kurumsal yönetim ile ortaklıkları geliştirmeyi başarmak zorundayız."

"İşletmelerimizin geleceği, ikinci nesillere devri buna bağlıdır" diyen Özgen, "Ekonominin gelişmesi buna bağlıdır. Aksi halde ekonomiyi geliştirecek harikulade çözümler yoktur. Ekonomi büyüse dahi bizim bu büyümeden pay almamız, ancak şirketlerimizin büyümesine ve kurumsal yönetimine bağlı olacaktır" ifadelerini kullandı.

Dünya Gazetesi yazarı Prof. Dr. Kenan Mortan'ın moderatörlüğünde yapılan panelde TKYD Koordinatörü Güray Karacar, TKYD Yönetim Kurulu Üyesi Av. Hülya Kemahlı, İMKB Eğitim ve Yayın Müdürü Dr. Murad Kayacan, PricewaterhouseCoopers Türkiye Bağımsız Denetim Direktörü Beste Gücümen, aile şirketlerinde kurumsal yönetim ilkelerinin yerleştirilmesi ve yönetim kurulunun üstleneceği rol konusunda bilgi aktardı.

(SÇ-HO-Y)