"Bosna Kasabı" Müebbet Aldı Ama Srebrenitsa'daki Gözyaşları Hala Taze
BBC

"Bosna Kasabı" Müebbet Aldı Ama Srebrenitsa'daki Gözyaşları Hala Taze

"Bosna kasabı" olarak anılan 8 bin Srebrenitsalı erkeğin öldürülmesinden sorumlu Mladiç, müebbet hapse mahkum edildi. Peki o dönem gözyaşlarının hala taze olduğu Srebrenitsa'da neler yaşandı?

Hollanda'nın Lahey kentinde eski Yugoslavya için kurulan Uluslararası Ceza Mahkemesi, 1995'te Srebrenitsa'da 8 binden fazla Müslüman erkeğin öldürülmesinden sorumlu tutulan Bosnalı Sırp General Ratko Mladiç ile ilgili karar bugün verildi. Mladiç, müebbet hapse mahkum edildi. Peki Bosna Hersek'in Srebrenitsa kasabasında neler yaşandı?

SREBRENİTSA'DA NELER YAŞANDI?

Yugoslavya İç Savaşı sırasında Bosna Hersek'in Srebrenitsa kasabasında 13-18 Temmuz 1995 tarihleri arasında 8 bin genç ve yetişkin Müslüman erkek, Bosnalı Sırp güçler tarafından öldürüldü.

Birleşmiş Milletler (BM) 1993 yılında Srebrenitsa'yı Boşnaklar için "güvenli bölge" ilan etmişti.
Bosnalı Sırpların iki yıl süren kuşatması sonrası Temmuz 1995'de Srebrenitsa düştü.

Binlerce Boşnak erkek, kadın ve çocuk, Srebrenitsa'nın hemen dışındaki Potocari'de bulunan Hollandalı askerlerin denetimindeki BM barışgücü karargahına sığındı.
HOLLANDA, BİNLERCE BOŞNAK'I SIRPLARA TESLİM ETMİŞTİ

Hollandalı askerler karargaha sığınanlara burada güvende olacaklarını söyledi. Ancak askerler Bosnalı Sırp güçlerin kampı kuşatması üzerine binlerce Boşnak'ı Sırplara teslim etti.

Sırp güçler, karargaha sığınanlar arasından ayırdıkları 300 erkeği kamyonlarla götürüp öldürdü. Kadın ve çocuklar da Bosna'nın diğer kesimlerine götürüldü.

Kasabada 8 binden fazla Müslüman öldürüldü.

HALEN TOPLU MEZARLARDA YATIYORLAR

Srebrenitsa'da hayatını kaybedenlerin büyük kısmı halen Bosna Hersek'in doğusundaki toplu mezarlarda yatıyor.

Uluslararası Savaş Suçları Mahkemesi, Bosnalı Sırpların eski lideri Radovan Karaciç'i Srebrenitsa'da yaşananlardan sorumlu tuttu ve 40 yıl hapis cezasına çarptı. Olaylar öncesinde BM tarafından güvenli bölge ilan edilen kasabada, civardaki çatışmalardan kaçan çok sayıda sivil bulunuyordu.


Srebrenitsa'da yaşananlar, "2. Dünya Savaşı'ndan sonra Avrupa'daki en büyük katliam" olarak nitelendiriliyor.

BM'nin yargı organı Uluslararası Adalet Divanı 2007'de, kasabada yaşananları "soykırım" olarak nitelendirmiş ancak sorumlusunun Sırbistan olmadığına hükmetmişti.

Rusya ise 2015'te BM Güvenlik Konseyi'ne sunulan ve kasabada yaşananları "soykırım" olarak nitelendiren bir karar tasarısını veto etmişti.

MAHKEME MÜEBBET VERDİ

Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin savcıları, Aralık 2016'da 4,5 yıldır süren yargılama süreci kapsamında Bosnalı Sırp General Ratko Mladiç'in ömür boyu hapse mahkum edilmesini talep etti.

Savcılık talebine gerekçe olarak, Ratko Mladiç'in "soykırım, savaş ve insanlığa karşı suç işlemesini" gösterdi.


Lahey'deki Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi, aralarında Srebrenitsa soykırımının da bulunduğu birçok faklı suçtan yargılanan eski Sırp komutan Ratko Mladiç'i suçlu buldu. Mahkeme, Mladic'in 1995'teki Srebrenitsa katliamıyla soykırıma 'katkıda' bulunduğu ifadesini kullandı. Mahkeme Mladiç'e müebbet hapis cezası verdi.


16 YIL KAÇTI

BM tarafından 25 Temmuz 1995'de soykırım ve savaş suçu işlediği gerekçesiyle aranmaya başlayan Mladiç, yaklaşık 16 yıl boyunca kaçtı.

Bu süre içerisinde Sırbistan'da özgürce yaşadığı belirtilen Mladiç, 2001 yılında Sırbistan lideri Slobodan Miloşeviç'in tutuklanması üzerine izini kaybettirdi.

UCM'nin baskılarını arttırması üzerine 26 Mayıs 2011'de Sırbistan'da yakalanan Mladiç, 31 Mayıs 2011'de UCM'de yargılanmak üzere Lahey'e gönderildi.


Lahey'de 12 Mayıs 2012 tarihinde başlayan davada, mahkeme 377 tanığı dinledi. Savcılar, çok sayıda görüntü ve ses kaydını da mahkemeye delil olarak sundu.

Lahey'deki mahkeme, Bosnalı Sırpların lideri Radovan Karadziç'i ağırlaştırılmış 40 yıl hapis cezasına çarptırmıştı.

HOLLANDA'NIN SREBRENİTSA'DA YAŞANANLARDA ROLÜ NEYDİ?

Hollanda'da mahkeme ise kasabada 300 Boşnak'ın öldürülmesinden Hollandalı BM askerlerinin doğrudan sorumlu olduğuna hükmetti.
Lahey kentinde görülen davada kararı okuyan Yargıç Larissa Alwin, Hollandalı BM barışgücü askerlerinin kontrolleri altındaki kamptan götürülen erkeklerin öldürüleceğini bilmesi gerektiğini, çünkü o dönemde de Sırpların savaş suçları işlediğine dair kanıtlar bulunduğunu vurgulamıştı.

Alwin, "Hollandalı BM barışgücü askerleri bu erkeklerin karargahtan götürülmesinde işbirliği yaparak yasalara aykırı davranmışlardır" demişti.

Mahkeme Hollanda'nın 300 erkeğin yakınlarına tazminat ödemesi gerektiğine karar vermişti.

Ancak mahkemeye göre, Hollandalı askerlerin Srebrenitsa'nın düşmesinden ve karargaha değil etraftaki orman arazisine sığınan diğer kurbanların ölümlerinden sorumlu tutulamazlardı.

BBC